[ThinkerBeLL]

Francisco PIZARRO (1475 - 1541)
MsXLabs.org & Temel Britannica

Francisco Pizarro (d. 1475 - ö. 13 ekim 1541), Peru'daki İnka topraklarını ele geçiren (1531 - 1533) İspanyol işgalci komutandır. İspanya'da dünyaya gelen dört çocuklu fakir bir ailenin eğitim görmemiş ve yoksul çocuğudur. Babası kraliyet donanmasında bir kaptandır ve Konkistador (fatih) ruhuna bu sayede bürünmüştür. Keşfettiği Peru'da yaptıkları evrensel olarak bir vahşet olarak nitelendirilirken Avrupa halkınca bir kahraman olarak gösterilmiştir. Pizarro, Peru civarında faaliyet gösteren diğer bir İspanyol komutan Diego de Almagro ile mücadelesinde onu öldürtmüştür. Almagro'nun yerine geçen oğlu II. Diego de Almagro, babasının intikamını almak için yirmi zırhlı savaşçı ile Pizarro'nun sarayını basmış ve onu öldürmüştür.

Peru'da­ki İnka İmparatorluğu'nun fatihi olan Francisco Pizarro, İspanya'nın Estremadura bölgesindeki Trujillo'da doğdu. Çocukluk yıllarına ilişkin olarak yoksul olduğu ve doğru dürüst eğitim görmediğinden başka pek bir şey bilinmemektedir. Okumayı hiç öğreneme­di. Kristof Kolomb'un zengin ve yeni bir ülke keşfettiği haberi geldiğinde, Pizarro İspanya'nın güneyindeki Sevilla'daydı. Oradan Atlas Okyanusu'nu geçerek Yenidünya'ya gitti. 1513'te Vasco Nûnez de Balboa'nun Büyük Okyanus'a düzenlediği keşif seferine katılan Pizarro Panamaya yerleşti.
1523'te Diego de Almagro adında bir asker ve Hernando de Luque adında bir papazla Güney Amerika'nın batı kıyısından aşağılara doğru bir keşif ve fetih seferine çıktı. Gemileri El Gallo Adası'na geldiğinde yiyecekleri bitmişti. Pizarro kuma kılıcıyla bir çizgi çekerek kendisiyle gelmek isteyenlerin çizginin öbür yanına geçmesini istedi. 13 kişi Pizarro'yu izledi. Öbürleri geri döndü. Pizar­ro ve arkadaşları Peru'nun kuzeybatı ucunda­ki Tumbes kıyısına ulaştılar ve burada Peru'daki İnka İmparatorluğuna ilişkin bilgi edin­diler.
Pizarro gereksindiği askeri gücü Panama'da kendi başına toplayamayacağını anlayınca, kralın yardımını sağlamak için İspanya'ya döndü. Kral I. Carlos (Kutsal Roma - Germen İmparatoru V. Karl) Pizarro'nun anlattıkları­nı dinledi ve göstermiş olduğu yüreklilikten dolayı ona soyluluk unvanı verdi. 1529'da da Pizarro'yu İspanya adına Peru'yu fethetmeye yetkili kıldı. Kardeşleri ve yaklaşık 180 aske­riyle 1531'te Panama'dan ayrılan Pizarro, ekvatorun hemen kuzeyinde, Ekvador top­raklarında karaya çıktı. And Dağları'nı geçe­rek güneye doğru, Peru'nun kuzeybatısındaki Cajamarca kasabasına katlar ilerledi
İnka İmparatoru Atahualpa'nın 30 bin as­keri vardı; bu nedenle Pizarro'nun 180 askeri onu kaygıya düşürmedi. Pizarro'nun bir gö­rüşme için Cajamarca'ya gelmesi yolundaki çağrısını kabul etti. Atahualpa yanındaki 3.000 silahsız adamla Pizarro'nun hazırladığı tuzağa düştü. Pizarro'nun askerlerinin top ve tüfeklerle saldırması üzerine Atahualpa yaka­landı, adamları öldürüldü ve Pizarro neredey­se bir anda imparatorluğun denetimini eline geçirdi.
Atahualpa'nın altın ve gümüş olarak fidye ödemeyi kabul etmesine ve bunun ödenmesi ne karşın, Pizarro gene de onu öldürttü. Ölüm haberi gelince İnka orduları geri çekile­rek savaşı bıraktı. Pizarro İnka İmparatorlu­ğu’nun büyük bölümünü İspanyol egemenliği altına aldı ve 1535'te, sonradan Peru'nun başkenti olan Lima'yı kurdu.
Pizarro'nun gücünü ve zenginliğini kıska­nan Almagro, Pizarro'va karşı savaş açtı Pizarro'nun kardeşi Hernando 1538'de Almagro'yu yendi. Savaştan sonra yargılanan Almagro idam edildi. Üç yıl sonra Almagro'nun yandaşları Pizarro'yu Lima'daki evimle öldürdüler.