[Blue Blood]

Unitaryenizm

Unitaryenler deyimi; teslisi ( Hıristiyanlıkta ki gibi üçlü bir tanrı anlayışını) reddeden, dini düşünce taraftarlarına verilen genel bir addır.
Unitaryen adı "Tanrının Birliği" inancından gelmektedir. Hristiyanlıkta Pavlus ile ortaya çıktığını ileri sürülen Teslis doktrinine karşı, ilk yüzyılda başlayan ve Arsus'la şekillenen bir muhalefet bulunmaktadır. 325 yılında yapılan İznik Konsili'nde Aryus'un görüşleri reddedilmiştir. Bu tarihten sonra Aryus'un görüşleri Aryanizm adıyla biline gelmiştir. Ancak "Unitaryenizm" adıyla bir hareket haline gelmesi 16. yy.'dadır.
Avrupa'da ve İngiltere'de Unitaryenliğin yayılması Reformasyon devresinde ve sonrasında Kutsal Kitabın serbest ve bağımsız incelenişiyle at başı yürümüştür. Böylece üçlemeye karşı tenkitler 16. yy. ve sonrasında ortaya çıkmıştır. İspanya'da Michael Servetus (1511-1533) bu yolda hayatından olmuştur. Jonn Biddle (1616 - 1662) İngiliz Unitaryenliğin babası diye nitelendirilirken, Faustus Socinus (1539 - 1604) İsa Mesih 'in şahsı ile ilgili inançları, onun sadece insan olduğu şeklinde netleştirmiştir.
Unitaryen hareketi bir çok Hıristiyan ülkesinde yasaklanmış ve taraftarları göçe zorlanmıştır (17 yy.). Unitaryen hareketi, dini konulardaki geniş toleransıyla, 18. yy.'da gelişmesini sürdürmüştür. Saygı gören bir piskopos olan Theophilus Lindsey, Unitaryenler toplantısı yapmış ve toplantı yeri mabet olmuştur. İlim adamı olan Joseph Priestley, Unitaryenlerin liderliğine getirilmiştir. Fakat bu yeni dini hareketin üyeleri sürgün ve hatta 1813 yılına kadar ölüm cezasıyla cezalandırılmıştır. Unitaryenlerin çoğu merkezi Boston'da bulunan ve "Amerika Unitaryen Cemiyeti"nin kurulduğu Amerika'ya göç etmişlerdir. İngiltere 'de yeniden yapılanan Unitaryenler 1825 yılında, "The British and Foreign Unitarian Association" (Britanyalı ve Yabancı Unitaryenler Birliği) oluşturmuşlardır. O günden bu tarafada varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Unitaryenler'in İnanç Esasları
Unitaryenler 'in inanç esasları; Tanrı 'nın birliği, Tanrı 'yı ve insanları sevmekten, ebedi bir hayata inanmaktan ibarettir.
İnançla ilgili meselelerde, otoritelerin değil, aklın kabul ettiğini, çeşitli din ve görüşlere karşı hoşgörüyü esas alırlar. İsa 'nın hatırasına saygı gösterirler, ancak " Tanrı"lığını reddeder ve "yanılmaz" olduğunu kabul etmezler. Hıristiyan Kutsal Kitap'larını insan tecrübesinin bir belgesi olarak görür, fakat yazarlarının, insan olukları için hata yapabileceklerini ileri sürerler.
Unitaryenler, insanın günah işlemeğe, hata yapmaya eğimi olsa da asıl itibariyle günahkar olduğuna inanmazlar. Unitaryenler, cehennem ve ahiret konusunda farklı düşünceye sahiptirler. Tanrı'nın her dönemde insanlara doğru yolu göstermek için peygamberler gönderdiğini kabul ederler. İsa Mesihi de bunların en üstünü olarak görürler.
Unitaryenler, dualarda herhangi bir destek ve dilekte bulunmayı Tanrı'nın işine karışma olarak telakki ederler. Ölümden sonra insan ruhunun yaşadığına, ahiret hayatının nasıl ve ne derecede olacağını bilemeyeceklerine, fakat Tanrı'ya sevgilerinden dolayı cehennemde olmayacaklarına inanırlar.

Günümüzde Unitaryenler
Birçok Avrupa ülkesinde teşkilatlanmakla birlikte en yoğun olarak Amerika, Kanada, Macaristan, Polonya, Transilvanya ve İngiltere 'de faaliyette bulunmuş olan Unitaryenler, bugün Avrupa ve Amerika ülkelerinde yaşamaktadırlar.

dunyadinleri.com

[ThinkerBeLL]

Aryanizm
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Aryanizm, 4. yüzyılda İskenderiye'de yaşamış olan Arius'un geliştirdiği teolojik doktrindir. Aryanizmin en tartışmalı tarafı Hıristiyanlık'taki baba-oğul ilişkisiyle ilgiliydi. Kısaca İsa'nın tanrısallığının inkârıdır.
Katoliklere göre İsa, Tanrı Baba'nın oğlu ve Tanrı Baba gibi gerçek tanrıdır. Oysa, Arius ve taraftarlarıne göre İsa ancak ikinci derecede ve bağımlılığı olan bir tanrılığı haizdir. Başka bir deyişle, İsa başlangıcı olmayan, sonsuz ve her şeye gücü yeten gerçek tanrı değildir. Bu doktrin, Hıristiyanlığın ilk yüzyıllarında yazılmış bazı metinlerde birkaç dayanak noktası bulabiliyordu. 3. yüzyılda Origenes, oğulun babanın buyruğu altında olduğu fikrini uyandırabilecek bazı deyimler kullanmıştı. Arius bu formülleri genişletti ve bundan kapsamlı bir teori çıkardı. Aryanizm, Pavlik Hıristiyanlık ile bir süre mücadele ettiyse de, Roma İmparatorluğu'nun Pavlik Hıristiyanlığı resmî Hıristiyanlık olarak kabul etmesinden sonra, Aryanlar ikinci planda kaldı ve Kitab-ı Mukaddes'in Aryan versiyonları yasaklandı.