[Pollyanna]

Türkiye’ deki ayıların bir bölümü koruma programı altında vahşi doğası içinde Uludağ’ da yaşamaktadır. Kahverengi ayıların önemli bir miktarı Türkiye’ de bulunmaktadır. Ancak ormanlık alanların yanması ve tahrip edilmesi sonucu yaş** alanları oldukça daralmıştır. Bu büyük yaratıklar diğer ayılar gibi yaş** alanı olarak ormanları, açık alanları, stepleri ve vahşi dağları seçerler. Genellikle boyları 1.5 – 2.8 metre, ağırlıkları 70 – 250 kg arasında değişir. Hamilelikleri 6 – 9 aydır ve Haziran – Temmuz ayında çiftleşirler. Ayılar sebzelerin yeşil kısımlarını, meyveleri, tatlı ve yağlı tanecikleri ve de en çok balı severler. Ayılar bir neden olmadıkça (açlık ve yavrularını koruma dışında ) diğer canlılara saldırmazlar. Eğer bir insan ayıyı yakalamaya çalışırsa kızar ve saldırır.
Türkiye’ de iki çeşit kahverengi ayı vardır. Trakya dışında hemen her yerde yaşarlar. Dağların yüksek ve kayalık yerlerini severler.
Kastamonu doğası ve Ilgaz Dağları ayıların yaş** alanlarıdır. Buralara gidip gezdiğinizde ayılara rastlamanız az da olsa mümkündür. Bu nedenle çok kısa da olsa ayıları tanımanız ve karşılaşmanız halinde nasıl davranacağınızı bilmeniz önemlidir.

Ayılar meraklı, zeki ve doğal olarak tehlikeli hayvanlardır. Öldürülen ayıların çoğu onlardan korkulduğu içindir. Ayıların çoğu insanlardan uzak durmak isterler. Bir çok durumda eğer bir ayıya fırsat verirseniz sizden uzaklaşacaktır.
Ayılar sürprizlerden hoşlanmazlar. Eğer ayıların bulunduğu bir ortamda yürüyorsanız, özellikle de bitkiler ve ortam görünmenizi zorlaştırıyorsa kendinizin orada olduğunu belli edin. Gürültü yapın, şarkı söyleyin, yüksek sesle konuşun yada sırt çantanıza bir çan takın. Mümkünse grupla yürüyün. Gruplar gürültücüdür ve ayılar tarafından kolaylıkla fark edilebilirler. Sık çalışlıklardan kaçının. Eğer bunları yapamıyorsanız rüzgarı arkanıza alarak yürüyün. Çünkü rüzgar sizin kokunuzu ona ulaştıracaktır. İnanılanın aksine ayılar insan kadar görebilmesine karşın, gözlerinden ve kulaklarından daha çok burunlarına güvenirler. Daima sizin orada olduğunuzu ayıların bilmesine olanak tanıyın. Ayılar da tıpkı insanlar gibi patikaları ve yolları kullanırlar. Onların geçiş yolları yakınına kamp kurmayın. Ayılar kış şartlarında yaşamlarını sürdürmek için sadece 6-9 ay arası beslenirler, bu nedenle sizde onlar için kolay yiyecek olduğunu belli etmeyin.


Eski bir deyiş vardı. “Ormanda ç**ın bir iğne yaprağı düştüğünde bunu bir kuş görür, bir geyik duyar ve bir ayı koklar. Ayılar çok güçlü ve çevik hayvanlardır, yaşadığı mekanı, gençleri ve özellikle de yavrularını inanılmaz şekilde korur. Asla bir ayıya, yuvasına ve yavrusuna yaklaşmayın. Onları beslemeye kalkmayın. Yakında bir ayı görürseniz geri dönerek orayı terk edin. Eğer bunu yapamıyorsanız ayı sizin yolunuzdan uzaklaşıncaya kadar bekleyin. Hayvana daima kaçacağı bir yol bırakın. Sakın koşmayın. Ayıların çoğu bir yarış atı kadar hızlı koşabilir. Ani bir hızlı hareket ayının saldırmasına neden olabilir. Ayıya bir şey atmayın, onu kışkırtmış olursunuz. Ayının kızgın olup olmadığını gözleyin. Eğer dişlerini gösteriyorsa, bağırıyorsa yada başını yere eğip kulaklarını arkaya doğru atmışsa ayı kızgındır. Kızgın bir ayının size saldırabileceğini göz önünde bulundurun. Eğer saldırgan görünmüyorsa, tekdüze yumuşak bir sesle konuşun ve yavaşça geri dönün. Eğer ayağa kalkmış ve havayı kokluyorsa sizi tanımaya çalışıyordur. Konuşmaya devam edin, eğer ayı kızmaya başlıyorsa yavaşça geri dönün, eğer yakınınızda bir ağaç varsa ona doğru yürüyün ve yanınızda bulunan çantayı oyalamak üzere yavaşça ayıya bırakın. Ağacın tırmanabileceğiniz en yüksek yerine tırmanın. Yetişkin ayılar genellikle ağaca tırmanmazlar, fakat rahatlıkla 4 metrenin üzerine uzanabilirler. Ayının oradan uzaklaştığına emin olana kadar ağaçtan inmeyin. Sonra hızla uzaklaşın.
Siyah ayılar için ağaçlar pek emin kurtuluş yeri değildir. Bizde ayı saldırısı ile ilgili istatistikleri bilmiyorum, belki vardır.
Siyah ve boz ayıların en bol bulunduğu Alaska’ da ki istatistiklere bakıldığında 1900-1985 yıları arasındaki 85 yılda ayı saldırıları sonucu 20 kişi hayatını kaybetmiştir. Bunun yanında 1975-85 arası 10 yılda köpek saldırıları sonucu ölenlerin sayısı ise 19 dur. Bu arada kaç ayının insanların saldırısı sonucu öldüğü ise istatistiklerde bulunmamaktadır.
BİR AYI İLE KARŞILAŞTIĞINIZDA NE YAPMALISINIZ ?
Bir Ayı Görürseniz : Onun yaş** ortamında olduğunuzu kabul edin. Mümkünse ondan uzaklaşın. Ayının sizden uzaklaşması için ona her olanağı tanıyın. Eğer bir ayı ile yakından karşılaşırsanız sakin kalın. Saldırı genelde çok seyrektir.
Kendinizi Tanıtın: Sizin bir insan olduğunu anlamasına yardımcı olun. Ayı ile normal sesinizle konuşun. Ellerinizi hareket ettirin. Eğer ayı sizin hakkınızda bir karar verememişse yanınıza gelebilir, ayağa kalkıp size daha dikkatlice bakar veya koklar. Ayakta duran bir ayı genellikle tehlikeli değil daha çok meraklıdır. Yavaşça çapraz olarak geri çekilmeyi deneyin, eğer ayı sizi takip ederse durun ve yere çökün.
Sakın Koşmayın: Siz onun kadar hızlı koşamazsınız. Ayılar saatte 60 km hızla koşabilirler. Bunu sadece düz yolda değil iniş ve çıkışlarda da yaparlar. Köpekler gibi uçarcasına koşabilirler. Ayılar genellikle korkutup kaçırtmak için elle saldırırlar. Bu saldırı durdukları yerden 3 metre ileriye kadar etkilidir. Ayıyla konuşmayı ve ellerinizi hareket ettirmeyi sürdürün. Eğer ayı iyice yakınınıza sokulursa sesinizi iyice yükseltin ve saldırgan bir durum takının. Yanınızda varsa kap - kacakları birbirine vurarak gürültü çıkarın.
Eğer Saldırırsa : Size dokunduğu an yere düşün ve ölü taklidi yapın. Midenizin üzerine veya ellerinizi ensenizde kilitleyerek tortop bir biçimde yatın. Eğer ayı düşmanının saf dışı edildiğini hissederse saldırıyı kesecektir. Mümkün olduğu kadar hareketsiz ve sessiz kalın. Eğer hareket ederseniz sizi görür veya duyarsa geri döner ve tekrar saldırıya geçer. Çok seyrek durumlarda, özellikle siyah ayılar sizi bir yiyecek olarak algılayabilir. Saldırı kesilmiyorsa ayının sesini bastıracak kadar olanca gücünüzle bağırarak saldırın. O, sizi korkuttuğu için saldıracaktır. Siz daha kötü bir siyah ayı gibi davranın. Genellikle öldürücü biçimde davranmazlar. Üstünüz başınız yırtılabilir, çiziklerle yaralanabilirsiniz. Bu tırmık izleri avları için olana göre daha yüzeyseldir. Korunmak için acı kırmızı biber özü içeren (capsicum) spreyler kullanılabilir. Hayvan için tehlikesiz olan bu spreyler 5-7 metreden etkili olabilmektedir. Rüzgara karşı kullanmak etki etmeyecektir, tam tersi etkisi size olacaktır. Eğer yanınızda sprey taşıyorsanız nasıl kullanılacağını iyi bilin ve elinizde taşıyın.
Gece Saldırırsa:Sakın ölü taklidi tapma, kendini savunmaya kalkma. Öncelikle kaçıp kurtulmaya çalış, varsa bir binaya, arabaya sığın veya bir ağaca tırman. Eğer kaç**ıyorsan ve ayı seni kovalıyorsa varsa sprey kullan, yoksa bir ağaç dalı yada taş fırlat, veya onlarla vurmaya çalış. Senin kolay bir av olmadığını ona göster. Bu tür saldırılar çok seyrek görülür ancak çok ciddidir, çünkü o yiyecek aramaktadır ve senide bir av olarak görür.
Bir ayı ailesinin yakınına asla sokulmayın. Anne ayının ailesini korumak için almayacağı risk yoktur.
TEHLİKE RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN
Gürültü yapın. Ayılar sizin orada olduğunuzu bilsinler. Özellikle dere kenarlarında, sık bitki örtüsü olan, rüzgarlı ve görüş uzaklığının az olduğu yerlerde, bağırın, el çırpın, şarkı söyleyin veya yüksek sesle konuşun.
Gruplar halinde yürüyün. Yürüyüşünüzü gündüz saatlerinde mümkün olduğunca patika ve daha önce yürünmüş yerlerde yapın.
Yiyecek kokularını ayılardan uzak tutun. Yiyeceklerinizi gündüz ve gece dışarıya koku salmayacak uygun kaplarda koruyun. Çöpleriniz de ayılara çekici gelebilir.
Dikkatli ve uyanık olun. Çevrende ayılara ait izler olup olmadığını araştır. Bunlar pençelenmiş ağaçlar, ayak izleri, devrilmiş kayalar, pislikleri olabilir. Eğer taze bir ize rastlarsanız oradan uzaklaşın.
Asla bir ayıya yaklaşmayın ve onu beslemeye kalkmayın.
Arada en azından 100 metrelik bir mesafe bırak.
Kokulu şeyler kullanmayın. Parfüm, saç spreyi ve sabun gibi.

Ayılar, Ayı, Bears, Bear

[careless_WhispeR]

[Pollyanna]

Özellikleri

Ayılar genellikle iri ve hantal yapılı kısa bacaklı hayvanlardır. Ağırlıkları Malaya ayısında yaklaşık 27-46 kg’dan başlayarak Alaska iri boz ayısında 780 kg’a kadar ulaşır. Erkek ayılar daima dişilerden daha iri olurlar. Bu iri gövdelerine karşın çoğu iyi bir tırmanıcı ve usta bir yüzücüdür. İnsanlar gibi topukları da yere değmek üzere bütün ayak tabanını basarak yürüyebilirler. Her ayağında beş parmak, parmaklarının ucunda da içeri çekilmeyen tırnakları vardır. Tembel ayı gibi bazı türlerde pençeleri kazmaya çok elverişlidir. Kuyrukları çok kısadır. Tüyleri uzun ve çoğu türlerde kahverengi ya da siyah olmak üzere tek renklidir. Sadece büyük pandanın beyazlı siyahlı bir rengi ve kutupayısının beyaz renkli tüyleri vardır. Bazı türlerin göğüslerinde ya da yüzlerinde farklı renkte motifler olabilir.

Gözleri küçük, kulakları yuvarlağımsı ve dik olur ve türden türe 40 ila 42 adet dişleri vardır. Ayıların diş yapısını, uzamış köpek dişlerini, körelmiş yada yok olmuş üç azı dişi, taç bölümü genişleyip düzleşerek ezici özellik kazanmış büyük azı dişleri ve tipik kesici dişler oluşturur.

Beslenme

Ayılar genel olarak hem et hem de otla beslenen hepçil hayvanlardır. Ama familya üyelerinin beslenme tercihleri türden türe değişiklik gösterebilir. Örneğin tümüyle etobur olan kutup ayısı en çok fokları yeğlerken büyük ölçüde otçul olan gözlüklü ayıhoşlanır. bitkilerle beslenmeyi seçer. Bu arada hemen hepsi baldan

Yaş** Şekli

Genellikle kuytu orman köşelerindeki ağaç oyuklarında yada büyük kayaların arasında oluşan çukurlarda, mağaralarda, inlerde, yaşarlar. Kış gelmeden önce bol bol beslenerek semiren ayılar kışın büyük bir bölümünü inlerinde, düzensiz biçimde uyuyarak geçirirler. Ama bu uzun uyuklama gerçek bir kış uykusu sayılmaz.

İnsanlar tarafından , postu eti ve yağı için olduğu kadar anı değeri için de avlanan ayılar doğada yabani olarak 15-30 yıl kadar, yakalanıp insanlarca bakıldıklarında ise çok daha uzun yaşarlar.

Bugün yaşayan ayı türleri

Bu familyanın günümüze kadar varlığını sürdürmeyi başarmış 8 türü kalmıştır:

• Boz ayı (Ursus arctos)
• Amerika siyah ayısı (Ursus americanus)
• Asya siyah ayısı(Ursus thibetanus)
• Kutup ayısı(Ursus maritimus)
• Malaya ayısı(Ursus malayanus)
• Dudak ayısı (Melursus ursinus)
• Büyük panda (Ailuropoda melanoleuca)
• Gözlük ayısı
  
• (Tremarctos ornatus)

[arwen]

[arwen]

[Blue Blood]

[HayLaZ61]

[arwen]