[ThinkerBeLL]

Yehuda Krallığı
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Yehuda Krallığı (İbranice:: מַלְכוּת יְהוּדָה, Malkhut Yehuda) Yahudi tarihinde iki dönemde var olmuştur. Birinci dönemde, Tora'ya göre İsrail Krallığı'nın kralı Şaul'un ölümüyle Yehuda topraklarında bir krallık oluştu ve bu krallığın başında Yehuda kabilesinin lideri Davud geçti. Yedi yıl Yehuda'nın krallığını yaptıktan sonra İsrail Krallığını tekrar bir araya getirdi ve başkenti Kudüs yaptı. İkinci dönem ise Yehuda Krallığı dendiğinde akla ilk gelen dönemdir. M.Ö. 930'da Birleşik İsrail Krallığı ikiye bölündü. Davud'un torunu Rehoboam'ı kendilerine kral olarak seçmek istemeyen kuzeydeki on kabile kendi (ikinci) İsrail Krallığını oluşturdu ve güneydeki iki kabilenin krallığını yapan Rehoboam Yehuda Krallığı'nın lideri oldu. Bazen bölünmeden sonraki İsrail Krallığı'na Kuzey Krallığı, Yehuda Krallığı'na da Güney Krallığı denir. Yehuda'nın varlığı M.Ö 586 yılında Nebukadnezar önderliğindeki Babil İmparatorluğu'na yenik düşünce son buldu. Babillilerin bölgeyi fethiyle birinci Tapınak yıkıldı ve Yahudiler bölgeden sürüldü.
Davud'un hanedanlığı Şaul'un ölümünden sonra Yehuda kabilesinin kendisini lider olarak seçmesiyle başladı. Bu hanedanlık Davud İsrail Krallığı'nı birleştirince de devam etti. Krallık bölündükten sonra Yehuda ve Bünyamin kabileleri hanedanlığa M.Ö 586'da yıkılıncaya kadar bağlıydı. Sürgüne gönderildikten sonra dahi Davud'un soyundan gelenler "sürgündekilerin kralı" olmaya devam etti.

Bölge

M.Ö. 830'ler

██ Yehuda Krallığı
██ İsrail Krallığı
██ Filisti Şehir Devletleri
██ Edom Krallığı
██ Şam Krallığı
██ Aramean kabileleri
██ Asur İmparatorluğu
██ Moab Krallığı
██ Arubu kabileleri
██ Nabatu kabileleri

Yehuda Krallığı, Yehuda, Bünyamin ve Şimon kabilelerin topraklarını içine kapsayan 8.900 km² lik alanı kapsar. Bünyamin kabilesinin topraklarında kalan Kudüs bu krallığın başkentiydi.

Tarihi
İsrail Krallığı denen Birleşik Monarşi, bugünün İsrail ve Filistin toprakları üzerinde 12 İsrail kabilesinin bir araya gelerek oluşturduğu M.Ö. 1050 - M.O. 930 yılları arasında var olan bir devletti.
Kuzeydeki on kabile M.Ö. 931'de Süleyman'ın ölmesiyle ardından gelen Rehoboam'ı kendilerine kral seçmeyip Davud'un soyundan olmayan Jeroboam'ı seçtiler. Bu duruma isyan eden Yehuda kabilesi ayaklandı ve kendi krallıklarını oluşturdular. Kısa bir süre sonra Yehudalar'a Bünyamin kabilesi de katılınca Yehuda Krallığı'nın başkenti, Bünyamin kabilesinin toprakları içinde bulunan, Kudüs oldu.
Bölünmeden sonraki ilk 60 yıl boyunca Güney Krallığı Kuzey Krallığı'nı eline geçirmek için uğraştı. Bunu takip eden 80 yıl boyunca ise ilişkiler düzeldi ve (özellikle Şam'a karşı) müttefik oldular.
Asur İmparatorluğu'nun fethiyle kuzeydeki İsrail Krallığı M.Ö. 720 yılında yıkıldı ve Tanah'ta anlatıldığı üzere burada yaşayan on kabile kayboldu. Asur'un fethiyle bölgeden kaçan bazı İsrailoğulları güneye Kudüs'e yerleşti ve böylece Kudüs'un nüfusu %500 artmış oldu. Bu durum karşısında Yehuda kralı Hezekiya yeni savunma duvarı ördürtüp bu insanlar için yeni su kaynakları tahsis etti.
İsrail Krallığı'nın yıkılmasından sonra Yehuda Krallığı Babil işgaline kadar 1,5 yüzyıl daha ayakta kaldı.
M.Ö. 586'da Babilli Nebukadnezar'ın birinci Kudüs Tapınağı'nı yıkıp Yahudiler'i sürgüne gönderdi böylece Yehuda Krallığı da son bulmuş oldu. Tapınağın yıkılması İbrani takviminde Av ayının 9'una denk geldiğinden bugünde Yahudilerce Tişa Beav orucu tutulur.

Yehudalı Peygamberler

• Amos, Yehuda'da doğmasına rağmen sadece İsraillilerce peygamber sayılırdı.
• Habakkuk
• Isaiah, Kral Uzziah'ın kuzeni
• Jeremiah
• Joel
• Micah
• Obadiah
• Zechariah
• Zephaniah
  

Yehuda Kralları

Yehuda ve İsrail Krallıklarının hükümdarlık ağacı

Tarihçiler eski kronolojilerden William F. Albright veya Edwin R. Thiele yeni kronolojilerden ise Gershon Galil veya Kenneth Kitchen'ın kaynaklarını kullanırlar. Aşağıdaki listedeki bütün tarihler M.Ö.'dir:

Krallığın Bitiminden Bugüne

• M.Ö. 586 - M.Ö. 539: Babil İmparatorluğu
• M.Ö. 539 - M.Ö. 332: Pers İmparatorluğu
• M.Ö. 332 - M.Ö. 305: Büyük İskender dönemi
• M.Ö. 305 - M.Ö. 198: Ptolemaios hanedanı
• M.Ö. 198 - M.Ö. 141: Selevkos İmparatorluğu
• M.Ö. 141 - M.Ö. 37: Haşmonayim Krallığı (Önce bağımsız; M.Ö. 63'ten sonra Roma İmparatorluğu altında özerk yönetim)
• M.Ö. 37 - M.S. 70: Herod Hanedanlığı (Roma İmparatorluğu altında özerk yönetim)
• 70 - 395: Roma İmparatorluğu. Bölgenin ismi 135'te Roma imparatoru tarafından Yehuda topraklarından Filistin topraklarına değiştirildi. 395'te İmparatorluk ikiye bölündü.
• 395 - 638: Doğu Roma İmparatorluğu veya Bizans İmparatorluğu
• 638 - 1099: Hilafet dönemi
• 1099 - 1187: Haçlı devleti olan Kudüs Krallığı
• 1187 - 1260: Eyyubiler
• 1260 - 1516: Memlûk Sultanlığı
• 1516 - 1917: Osmanlı İmparatorluğu
• 1917 - 1948: İngiliz Mandası
• 14 Mayıs 1948 - Bugün: İsrail