[Blue Blood]

Tarihî ve Çağdaş Türk Devletleri
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Kul_Tigin.jpg
Kültigin Heykeli, Orhun Vadisi'nde bulundu.

Bozkır İmparatorlukları

Göçebe

• Hiung-nu (Doğu Hiung-nu)
  • Batı • Kuzey • Güney
• Rouran (Moğol kağanlığı)
• Akhunlar
• Göktürk Kağanlığı
  • Doğu • Batı • İkinci
• Uygur Kağanlığı
• Türgişler• Karluklar• Kırgızlar

Yerleşik

• Beş Barbar Onaltı Krallık
  • Han Zhao • Hou Zhao • Wei • Xia
• Kansu Uygur Krallığı
• Karahoca Uygur Krallığı
• Karahanlılar
  
  • Doğu Karahanlılar
    
  • Batı Karahanlılar
• Beş Hanedan On Krallık
  • Şatuolar: Hou Tang • Hou Jin

Ural'ın Batısı

• Hun İmparatorluğu
• Avar İmparatorluğu
• Hazar Hanlığı
• Peçenekler
• İdil Bulgarlar

Memlûklar / Türkmenler

Memlûklar

• Eyyubiler
• Mısır Memulûk
• Gazneliler
• Delhi Sultanlığı (1206 - 1526)

Türkmenler

• Karakoyunlular
• Akkoyunlular
• Safevi Hanedanı
• Afşar Hanedanı
• Kaçar Hanedanı

Moğolların Mirasçıları

Cuci'nin ulusundan doğan ülkeler

• Altın Orda
• Toka Temür sülalesi
  • Kırım Hanlığı
  • Kazan Hanlığı
    • Kasım Hanlığı
  • Astrahan Hanlığı
  • Kazak Hanlığı
  • Nogay Orda
• Şiban sülalesi
• Sibir Hanlığı
• Şeybani Hanlığı
• Buhara Hanlığı
• Hive Hanlığı
  • Kokand Hanlığı
  • Buhara Emirliği

Çağatay'ın ulusundan doğan ülkeler

• Batı Çağatay Hanlığı
  • Timur İmparatorluğu
    • Babür İmparatorluğu

Anadolu - Rumeli

• Selçuklular
  • Büyük Selçuklu (Irak Selçuklu)
  • Kirman Selçuklu (Anadolu Selçuklu)
• Atabeylikler
• Zengiler• İldenizliler• Böriler
• Anadolu Beylikleri
• Osmanlı İmparatorluğu (1299 - 1922)

Indische_Kunst_Dahlem_Berlin_Mai.jpg
Karahoca Uygur prensleri

Türk tarihi içerisinde pek çok devleti barındırır. Türkler, aynı dönem zarfında pek çok devlet yapılanmasına gitmişler; çoğu kez birbirleriyle savaşmışlardır. Kurulan devletlerin çoğu yabancı unsurların faaliyetleri ya da boylar arasında yaşanan iktidar kavgaları nedeniyle bir süre sonra bölünmeleri eski "Türk" devletlerinin en büyük zafiyetleri olarak görülmektedir.

"Türk" devleti olarak nitelendirilen örgütlenmelerin çeşitleri vardır.
1. Kurucusu, yöneticileri ve halkın çoğunluğunun Türk olan örgütlenmeler:

• Göktürk Kağanlığı
• Uygur Kağanlığı
• Karahanlılar
• Karakoyunlular
• Akkoyunlular

2. Kurucu ve yöneticilerin Türk ve halkın başka unsurlar olan örgütlenmeler: Bu örgütlenmelerin çoğu memlûk adı verilen köle askerler tarafından meydana getirilmiştir.

• Memlûkler tarafından kurulan devletler

Akşitler, Tolunoğulları, Mısır'da kurulan Memlük devleti kurucu unsuru Türk ya da Çerkez memlûklerinden ve halkı Arap olan "Türk" devleti, aynı zamanda Arap devletiydi.
Hindistan'da kurulmuş Delhi Sultanlığı içinde yer alan Köle Hanedanı, Babür İmparatorluğu kurucu unsuru Türk, halkı Hindu olan "Türk" devleti, aynı zamanda Hindu devletiydi.
Memlûkler tarafından kurulan diğer devletlerden Gazneliler'de ise kurucu, yönetici ve askeri unsurların büyük bir kısmı ile halkın bir kısmı Türk, halkın çoğunluğu ile yöneticilerin bir kısmı ise Farsi idi.

• Çin'de kurulmuş "Türk" devletlerin tamamı kurucu unsuru Türk ve halkın çoğunluğu Han olan "Türk" devleti, aynı zamanda Çin devletiydi.
• Göçebe toplulukların başka ülkelerde kurdukları devletler:
  • Hunlar
  • Eflalitler
  • Avarlar

3. Kurucu ve yöneticilerin Türk ve halkın hem Türk hem başka unsurlar olan örgütlenmeler:

• İran'da kurulmuş "Türk" devletleri:
  • Safeviler
  • Afşarlar
  • Kaçarlar
• Çok uluslu devletleri:
  • Hiung-nu
  • Selçuklular
  • Harezmşahlar
  • Osmanlı Devleti
  • Hokand Hanlığı
  • Buhara Emirliği

4. Kurucu ve yöneticilerin başka unsurlar ve halkın içine Türkleri de barındıran örgütlenmeler:

• Rouran
• Moğol İmparatorluğu kökenli hanlıklar:
  • Altın Orda
  • Çağatay Hanlığı
  • İlhanlılar
  • Yuan Hanedanı
• Ardından kurulan
  • Kazan Hanlığı
  • Astrahan Hanlığı
  • Kırım Hanlığı
  • Kasım Hanlığı
  • Kazak Hanlığı,
  • Şeybani Hanlığı
  • Hive Hanlığı
  • Buhara Hanlığı
  • Sibir Hanlığı

20. yüzyılın başlarında bazı cumhuriyet kurma girişimleri olmuş ancak çoğu kısa sürede sona ermiştir. 20. yüzyılın sonlarında ise SSCB'nin dağılmasıyla dünyadaki Türk devleti sayısı 7'ye çıkmıştır.

Qajari_relief.jpg
İran'da kurulan Türkmen Kaçar sanatından bir örnek

[Blue Blood]

Dönemlerine Göre Türk Devletleri

Türkler tarafından kurulan ya da unsuru oldukları imparatorluk, kağanlık, hanedanlık, devlet, beylik, hanlık ve cumhuriyetleri dönemlerine göre şu şekilde ayırmak mümkündür:

İlk Çağ Türk Devletleri

ilkcag.PNG

[Blue Blood]

Orta Çağ Türk Devletleri

[Blue Blood]

İslamiyet Sonrası Dönem Türk Devletleri