PC Görünümü Üye Ol
Forum Ana Sayfa
X-Sözlük > Parşömen Nedir?
«Önceki KonuSonraki Konu»
MaRCeLLCaT11:50, 19 Aralık 2007 
parşömen
isim Fransızca parchemin


Yazı yazmak, resim yapmak için özel olarak hazırlanan deri, tirşe.
Benzer Konular:
Etiketler:
Cevap
asla_asla_deme16:51, 9 Haziran 2008 
Parşömen, üzerine yazı yazmak veya resim yapmak için kullanılan özel hazırlanmış hayvan derisidir.

Parşömen ismi Bergama'dan gelmektedir ve Bergama Kağıdı anlamında Latince Charta Pergamena'dan türemiş ve bütün dillere de buradan geçmiştir.

Bulunuş hikayesi

Yaygın bir antik söylenceye göre Mısır Kralı, Bergama Kütüphanesi'nin İskenderiye Kütüphanesini geçmemesi için Anadolu'ya papirüs ihracını yasaklamış. Kağıtsız kalan Bergama'nın Kralı II. Eumenes yeni bir kağıt icad edecek olana büyük ödüller vadetmiş. O zamanki Kütüphane Müdürü Krates oğlak derilerini işleyerek yazılabilecek hale getirmiş ve krala sunmuş. Parşömen M.Ö. II. Yüzyıldan başlayarak Bergama'dan bütün dünyaya yayılmıştır. IV. yüzyıla kadar papirüs ve parşömen birlikte kullanılmış, daha sonra XII. Yüzyıla kadar tek yazı medyası olarak kültürü sonraki yüzyıllara taşımıştır.

Gerektiği gibi işlendiğinde her iki yüzüne de yazılabilmesi, neredeyse yırtılamaması, yanmaması, olağanüstü dayanıklılığı, hat ve tezhip sanatına uygunluğu, üstündeki yazıların okunmasının gözü yormaması, hayvanların yaşadığı her yerde üretiliyor olması gibi bir çok avantajı düşünüldüğünde, şaşırtıcı olan parşömenin papirüsun yerini alması değil, bunun niye bu kadar uzun sürdüğüdür. Bunun en akla yakın yanıtı parşömen yapımının zaman içinde bir çok deneme ve yanılmanın ardından mükemmelleşmiş olduğudur.

Yapımı

Parşömen yapmak için deri kirece yatırılarak kıllarından arındırılır, fazla et ve yağları alındıktan sonra gerilir ve kurutulur. Yazım için hazırlamak üzere değişik malzemelerle zımparalanır. Her işlemi tekrar etmek sonuçta elde edilecek parşömenin kalitesini arttırır. Son üründe derinin orijinal dokusu gayet açık görülebildiğinden hiç bir parşömen diğerinin aynı değildir. Bugün hala parşömen yapımını bir bilimden ziyade bir sanat olarak görmek gerekir. Mağara duvarı, kil tablet, mermer, balmumu tablet, papirüs, kağıt, bilgisayar ekranıyla karşılaştırıldığında kaliteli bir parşömen insanlığın kullandığı en mükemmel yazı malzemesidir. Bazen 40 yıl önce yazılmış bir kağıt üzerindeki yazı zor okunurken, 1500 yıllık parşömenler sanki dün yazılmış duygusu uyandırmaktadır. Kağıtla kıyaslanamayacak kadar pahalı olması nedeniyle bugün sadece sanatsal amaçlarla kullanılan parşömenin tekrar Bergama'da üretilmesi, sergilenmesi, turistik ve hediyelik objelerin tasarımı, imali ve pazarlanması, kısacası doğum yeri Bergama'yla ilişkisinin yeniden tesisi çalışmaları Charta Pergamena tarafından yürütülmektedir.



Cevap
Misafir15:38, 16 Şubat 2012 
Parşömen, Bergama derisinden anlamına gelmektedir. Yamaya, cilt yapımına ve daha başka işlere yarayan düz yüzeyli saydam ya da donuk malzemeye parşömen denir. Kireç suyundan geçirilmiş sepilenmemiş koyun, keçi, domuz yada eşek derisinden elde edilir.
Kağıt sanayisinde Parşömen kağıdı, sülfürik asit etki ettirilerek yüzeyi sertleştirilmiş, organik sıvıların (yağlı maddeler, sıvı yağ, gres vb.) sızmasına, suya, hatta kaynar suya karşı dayanımı artırılmış kağıttır. Pergament kağıdı ya da sülfürize kağıt da denir.
Günümüzde deriyi elle temizleme ve bitirme işlemlerinin yerini mekanik yöntemler almıştır; ama gergi tabakasında kurutma hala büyük dikkat gerektiren bir iştir. Çünkü deri gerginliğe bağlı olarak beyaz, donuk ya da yarı saydam olacak biçimde kurur.
Cevap
Mira22:47, 13 Temmuz 2012 
Parşömen
MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi

Üzerine yazı yazılmak üzere hazırlanmış hayvan derisi. II. Eumenes'in bilginlerinden Plinos tarafından, papirüs yokluğu karşısında icat edildi. İlk kez Bergama'da yapıldığı için pergamana adı verildi. Koyun, keçi, dana, domuz, antilop, oğlak derisinden yapılırdı. Oldukça uzun işlemleri gerektiren parşömenin yapımına, özel bir makasla derinin iç yüzündeki et parçaları kesilerek başlanır. Daha sonra bu kısım üzerine kireç sürülür, dış yüzü de kuru olarak ponza taşıyla ovulur ve nişastadan yapılan ince bir zamk tabakası sürülerek cilâlanır. Ayrıca sanayide de tutkalsız kâğıt üzerine önce seyreltik sülfürik asit, ardından amonyaklı bir çözelti etki ettirilerek bitkisel parşömen hazırlanır. Bu da parşömenin bütün fiziksel özelliklerine sahiptir. Avrupa'da paçavradan yapılan kâğıdın kullanılmaya başlanması ve matbaanın keşfi parşömenin önemini yitirmesine neden oldu. Pahalı bir yazı gereci olduğu için de papirüs kadar yaygınlaşmadı. Bugün genellikle koyun ve keçi derileri kullanılarak yapılan parşömen, minyatürlerin yapımında, bazı lüks baskılarda ve çeşitli çantaların hazırlanmasında kullanılır.
Cevap
«Önceki KonuSonraki Konu»
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adınız:
Doğrulama
Mesaj:
Tüm X-Sözlük Konuları
Benzer Konular
Kil tablet, papirüs ve parşömen ne zaman bulunmuştur?
Parşömen nedir?
Parşömen nedir?