Cevap Yaz Yazdır
Güncelleme: 22 Temmuz 2013  Gösterim: 2.110  Cevap: 0

Linux Dağıtımları

22 Temmuz 2013 13:53       Mesaj #1
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam
Linux dağıtımları nedir?
MsXLabs.org

Sponsorlu Bağlantılar
Dağıtım kavramı, özgür yazılım felsefesinin çok alternatifli dünyasının bir sonucu olarak ortaya çıkmış, Linux'a özgü bir terimdir. Linux Dağıtımı ile vurgulanan aslında tam bir işletim sistemi olarak çalışır hale gelmiş bir özgür yazılım projeleri topluluğudur

Bunun için sistemi kullanacak kullanıcı ya da sistemin üstleneceği göreve uygun olarak Linux çekirdeği ve birlikte binlerce özgür yazılım projesi ürünü kullanılarak birlikte çalışacak şekilde bir sistem oluşturulur.

Kullanım yaygınlıkları ve GNU/Linux dünyasına katkılarıyla öne çıkan bazı dağıtımlar vardır: Ubuntu, Debian, Slackware, Mandriva Linux (Mandrake), Pardus , Red Hat, Fedora Core, SUSE bunlardan bazılarıdır.

Bir Linux sistemi bilgisayara kurulmadan CD-ROM veya USB Bellek üzerinden çalışabilecek şekilde de tasarlanabilmektedir. Bir dağıtımın bu şekilde kullanılabilen sürümüne "Çalışan sürüm" (İngilizce: live version ), kullanıldığı medyalara göre de "Çalışan CD" (Live CD) veya "Çalışan USB" (Live USB) denilmektedir. Bazı dağıtımlar ise sadece çalışan sürümü ile yayınlanmaktadır. Bu alanda en çok bilinen dağıtım Debian temel alınarak hazırlanan Knoppix ve bir dağıtımı temel almamış olan Slax'dır. Ayrıca Mandrake temel alınarak hazırlanan Turkix (yerli) sayılabilir.

Kullanıcılar açısından dağıtımları birbirinden ayıran en önemli faktörler dağıtımların kullandıkları paket yönetim sistemleri, masaüstü ortamları ve yönetim araçlarıdır. Paket yönetim sistemleri yazılımların kurulup kaldırılması için kullanılırken, masaüstü ortamları kullanıcıların sistem gereksinimleri ve ihtiyaç duydukları masaüstü araçları ve konforu açısından önemlidir. Örneğin bazı sunucu dağıtımlarında hiçbir masaüstü ortamı bulunmazken Ubuntu gibi ev-ofis amaçlı bazı dağıtımların farklı masaüstü seçenekleri ile kullanılabilme imkanı bulunmaktadır.

Dağıtım geliştirme modelleri de paket yönetim sistemleri açısında temelde üç grupta incelenebilir. Bu üç grup ikili paket yönetimi, kaynak paket yönetimi ve melez paket yönetimidir. İkili yöntemde paketler yazılımcıların kaynak kodlarından ilgili dağıtımın özelliklerine uygun şekilde derlenerek ikili hale dönüştürülür ve paket depolarından kullanıcılara sunulur. Kaynak paketlerde ise yazılımlar kaynak kodları ile depolarda bulunur, kullanıcılar derleme işlemini kendi bilgisayarlarında yaparlar. Bu şekildeki pek çok dağıtımın paket yönetim sisteminin yazılımların dağıtıma uygun derlenmesi için dağıtıma özgü bir derleme ve inşa sistemi vardır. Melez yöntemde ise bu iki yöntem de kullanılır.

Türkiye'de Fedora üzerinde geliştirilen Turkuaz, Gelecek ve Mandrake üzerinden geliştirilen Turkix, Armador OS 2006 gibi projelerden sonra TUBİTAK bünyesinde Pardus isimli bir dağıtım geliştirilmektedir. Pardus her Bilgisayar okuryazarı'nın kolayca kurup kullanabilmesi amaçlanarak geliştirilmektedir. Bu nedenle kurulumundan yönetimine kadar pek çok araç ve teknoloji Pardus geliştiricileri tarafından özel bir proje olarak geliştirilmektedir.

Finansal güç açısından; Novell tarafından satın alınan ve milyar dolarlık bir bütçeye sahip Suse ve bunun yanı sıra Fedora Core'un da sahibi Red Hat linux dağıtımları ekonomik olarak en büyük özgürlüğe sahiptir. Aynı zamanda, Mandrake'nin (yeni adıyla Mandriva) arkasında ise dünya devi Vivendi-Universal şirketin bulunmaktadır. Kullanımı ve yüklenmesi en rahat olan Linux dağıtımlarından bir tanesi de Ubuntu'dur ve bu dağıtıma Canonical şirketi destek olmaktadır. Bu dağıtım içerisinde bulunan araçlar sayesinde kolay ve sorunsuz kullanım desteği sağlamaktadır.

Mepis, Ubuntu, Yoper, Knoppix, Libranet, Linspire, Xandros ve Adamantix gibi birçok linux dağıtılımında da baz olarak kullanılan Debian; Google da başta olmak üzere birçok web sitesi tarafından başlıca kullanılmaktadır.

Hazır dağıtımların yanı sıra, internet depolarından kaynak kodlar alınarak hazırlanan ve deneyimli kullanıcılara hitap eden bir dağıtım modeli daha bulunmaktadır. Bu dağıtımların en popüleri Gentoo, en geniş kapsamlısı Linux From Scratch, kurulumu en rahat olanı da Source Mage'dir. Bunun yanı sıra; Rock Linux kurulması halinde size özel bir dağıtıma dönüşebilmekte ve iso olarak CD'den kurulacak şekilde hazırlanıp sunulabilmektedir. Günümüzde sunulan birçok linux dağıtılımı Rock Linux'de kurulmuştur ya da geliştirilmektedir.

Sayıları yüzleri bulan bu dağıtımlar gelişiminde temel aldıkları dağıtımlara göre şu şekilde sınıflandırılabilir;

Debian Tabanlı Dağıtımlar
Debian Geniş donanım platformu desteği olan köklü bir geçmişe sahip özgür bir dağıtımdır. Debian ve türevi dağıtımlar .deb dosya biçimi ile kullanılan paket yönetim sistemine sahiptir.
1- 64 Studio: AMD64 Mimarisi üzerinde özel ses ve video üretimi amacıyla kullanılmaktadır.
2- AbulÉdu
3- Alinex
4- Baltix: Çek Cumhuriyetinde geliştirilen kolay kullanımı amaçlayan bir masaüstü dağıtımı.
5- BeatrIX
6- Bharat Operating System Solutions: Hindistan Resmi Kurumlarında kullanılan bir dağıtım.
7- CubeLinux
8- DeMuDi: Multimedya üretimi için hazırlanmış bir dağıtım.
9- Dreamlinux: Brezilye menşeili Morphix, Elive, Debian ve Kanotix temelli bir dağıtım. Masaüstü Mac OS X'e benzemektedir.
10- eBox: Router/Firewall ve NAS/PDC amacıyla geliştirilen bir dağıtım.
11- Elive: Enlightenment pencere yöneticisi kullanan bir Live CD dağıtımı.
12- Feather Linux: Knoppix tabanlı Fluxbox pencere yöneticisi kullanan bir dağıtım.
13- Finnix: Live CD dağıtımı.
14- G2Linx1
15- Gibraltar: Router/firewall amaçlı bir dağıtım.
16- gnuLinEx: İspanya menşeili bir dağıtım.
17- Kanotix: Kolay kullanımı hedefleyen KDE Masaüstü ortamını kullanan kurulabilir bir Live CD dağıtımı.
18- Knoppix: İlk Live CD dağıtımı.
19- LiMux
20- Linux Mint: Eskiden Ubuntu üzerinde geliştirilen Linux Mint, Debian tabanına taşınma kararı almıştır.
21- Linspire: Lindows olarak bilinen kolay masaüstü kullanımını hedefleyen bir dağıtım.
22- The Linux Router Project: Router amaçlı bir dağıtım.
23- Maemo: Taşınabilir Linux cihazları için geliştirme ortamı sunan bir dağıtım.
24- MEPIS: Kurulabilir Live CD dağıtımı.
25- NepaLinux: Morphix tabanlı Nepal dilinde bir dağıtım.
26- OpenZaurus
27- Outernet Server
28- PAIPIX: Portekiz menşeili Knoppix ve Kanotix tabanlı bir dağıtım.
29- Parsix: Kanotix tabanlı kurulabilen Live CD dağıtımı.
30- PingOO: Fransa menşeili ve sunucu sürümü de olan okullar gibi topluluk ve organizasyonlar için geliştirilen bir dağıtım.
31- PSUbuntu
32- Rxart
33- Satux: JRSC tarafından geliştirilern Brezilya menşeili bir dağıtım.
34- Skolelinux: Okullar için geliştirilmiş Norveç menşeili bir dağıtım.
35- Sidux: Kurulabilir live CD dağıtımı. Debian'ın kararsız(Sid) sürümünü kararlı hale getirmeyi amaçlayan bir dağıtımdır.
36- Symphony OS: Mezzo masaüstü ortamı kullanan bir dağıtım.
37- Trisquel: İspanya-GAliçya menşeili bir dağıtım.
38- Linux Tiger: Mac OS X tarzında geliştirlen bir dağıtım.
39- Tuquito: Arjantin menşeili bir dağıtım.
40- Ubuntu: Güney Afrika menşeili Canonical Ltd şirketi tarafından desteklenen, kolay masaüstü kullanımını hedefleyen, GNOME masaüstü ortamı kullanan, yaygın kullanılan bir dağıtım.
41- UserLinux
42- Xandros Open Circulation Edition
43- Xebian

Knoppix Tabanlı Dağıtımlar
Knoppix, Debian tabanlı bir dağıtımdır.
1- Buildix
2- Damn Small Linux: Kurulabilen küçük bir Live CD dağıtımı.
3- Kaella: Fransızca'ya çevrilmiş Knoppix.
4- Feather Linux: Küçük bir Live CD ve Live USB dağıtımı.
5- Kalango: Brezilya menşeili bir dağıtım.
6- KnoppMyth
7- Kurumin Brezilya menşeili bir dağıtım.
8- Morphix GNOME masaüstü ortamı kullanan bir Live CD dağıtımı.
9- Musix Özgür multimedya yazılımlarını barındıran bir dağıtım.

Ubuntu Tabanlı Dağıtımlar
Ubuntu, Debian tabanlı bir dağıtımdır.
1- Ubuntu: Dünyanın en yaygın Linux dağıtımı.
2- Xubuntu: Ubuntu'nun Xfce kullanan versiyonu. Resmi olarak Canonical tarafından desteklenmektedir.
3- Kubuntu: Ubuntu'nun Kde kullanan versiyonu. Resmi olarak Canonical tarafından desteklenmektedir.
4- Lubuntu: Ubuntu'nun LXDE kullanan versiyonu.
5- GOS: Ubuntu'nun Enlightenment kullanan versiyonu.
6- Ubuntu Studio: Ubuntu'nun stüdyolar için geliştirilen versiyonu.
7- Edubuntu: Ubuntu'nun eğitim amaçlı kullanılan versiyonu.
8- Sabily: İslami Linux dağıtımı.
9- UbuntuCE: Hıristiyanlar için Linux dağıtımı.
10- Ubuntu Satanic Edition: Satanistler için Linux.
11- PinguyOS: Pek çok şeyin hazır geldiği Ubuntu tabanlı bir Linux dağıtımı.
12- ZorinOS: Windows'tan Linux'a geçen kullanıcılara Windows'u aratmamak için geliştirilen bir Linux dağıtımı.
13- GNewSense: Sadece özgür araçların barındırıldığı %100 oranında özgür Ubuntu türevi.
14- ElementaryOS: Elementary projesi tarafından geliştirilen bir Ubuntu türevi.

Gentoo Tabanlı Dağıtımlar
Gentoo Portage paket yönetim sistemine sahip ve sınırsız özelleştirilebilmeye imkan veren bir dağıtım.
1- Gentoox: XBox için bir dağıtım.
2- Knopperdisk: Live USB amaçlı bir dağıtım.
3- Kororaa: Kolay kurulumu hedefleyen bir dağıtım.
4- Pentoo: Live CD dağıtımı.
5- Sabayon Linux: Kurulabilen Live DVD dağıtımı.
6- SystemRescueCD: Veri kurtarma amaçlı Live CD dağıtımı.
7- Ututo: Arjantin menşeili bir dağıtım.
8- VidaLinux: Anaconda yükleme sistemini kullanan bir dağıtım.

Fedora Tabanlı Dağıtımlar
RPM Paket yönetim sistemini kullanan bir dağıtım.
1- Aurox: Polonya menşeili eğitim ve multimedya kullanımı amaçlı bir dağıtım.
2- Aurora SPARC Linux: SUN Sparc mimarisi için bir dağıtım.
3- BLAG Linux and GNU
4- K12Linux and K12LTSP LTSP: destekli bir dağıtım.
5- Linux XP: Kolay kullanım ve yüklümü amaçlı bir dağıtım.
6- Linpus Linux: Çin menşeili bir dağıtım.
7- Yellow Dog Linux: PowerPC mimarisi için bir dağıtım.

RedHat Tabanlı Dağıtımlar
RPM Paket yönetim sistemini kullanan bir dağıtım.
1- Asianux Sponsorlarca desteklenen uzakdoğu dilleri desteği veren bir dağıtım.
2- CentOS Sunucu amaçlı yaygın kullanılan bir dağıtım.
3- ClarkConnect Router/firewall amaçlı bir dağıtım.
4- Scientific Linux Fermilab ve CERN tarafından desteklenen mühendislik amaçlı bir dağıtım.
5- SME Server Kolay yönetimi amaçlayan CentOs tabanlı küçük bir dağıtım.
6- White Box Enterprise Linux

Diğer RPM Tabanlı Dağıtımlar
1- aLinux: Peanut Linux olarak da bilinen ev kullanımını amaçlayan bir değıtım.
2- ALT Linux: Master, Compact ve Junior sürümleri olan Kril alfabesi destekli bir dağıtım.
3- Annvix: Mandriva tabanlı güvenlik hedefleyen bir dağıtım.
4- Ark Linux: kolay öğrenme ve kullanmayı amaçlayan bir dağıtım..
5- Berry Linux: Fedora tabanlı Japonca destekli bir dağıtım.
6- CAElinux: PCLinuxOS tabanlı mühendislik dağıtımı.
7- Caixa Mágica: Portekiz menşeili bir dağıtım.
8- Caldera Linux: SCO Firması tarafından satın alınan eski bir dağıtım.
9- cAos Linux: Eski donanımlara destek veren bir dağıtım.
10- EduLinux: Eğitim amaçlı bir dağıtım.
11- EnGarde Secure Linux: Güvenlik amaçlı sunucu dağıtımı.
12- Lapis: Türkiye menşeili, Gnome masaüstü ortamını kullanan, sistemin genelinde Zemberek imla denetimi ile imla denetimi yapabilen, kullanımı ve kurulumu basit PCLinuxOS tabanlı güzel bir dağıtım.
13- Linkat: İspanya-Katalonya hükümetince desteklenen bir dağıtım.
14- Mandriva Linux: Yaygın kullanılan ve kolay kullanımı amaçlayan bir dağıtım.
15- Mageia: Bir Mandriva Linux çatallaması.
16- MCNLive: Multimedya amaçlı Mandriva tabanlı Live CD ve Live USB dağıtımı.
17- PCLinuxOS: Mandriva tabanlı bir dağıtım.
18- QiLinux: İtalya menşeili sunucu sürümü de olan bir dağıtım.
19- Red Flag Linux: Çin menşeili bir dağıtım.
20- Red Hat Linux: Fedora Core ve Red Hat Enterprise Linux olarak bölünen esk bir dağıtım. Son sürümü 2003'de çıkmıştı.
21- SAM Linux: XFce Masaüstü ortamı kullanan PCLinuxOS tabanlı bir dağıtım.
22- SUSE Linux - SUSE Enterprise Linux: Novell Firmasınca desteklenen ve Avrupa'da yaygın kullanılan bir dağıtım.
23- Trustix: Güvenlik amaçlı bir dağıtım..
24- Turbolinux
25- Vine Linux: Japonca destekli bir dağıtım.
26- YOPER: Yeni Zelanda menşeili bir dağıtım.

Slackware Tabanlı Dağıtımlar
Yüksek ölçeklenebilirlik özelliği ile öne çıkan ve ileri seviye kullanıcıların veya Linux sistemleri öğrenmek isteyenlerin tercih ettiği bir dağıtım.
1- Austrumi: 50MB'lık Live Cd dağıtımı.
2- BasicLinux: Eski 386 sistemler için tasarlanmış küçük bir dağıtım.
3- Frugalware
4- GoblinX
5- HostGIS
6- NimbleX
7- Slackintosh: PowerPC mimarisi için bir dağıtım.
8- Slamd64: x86-64 mimarisi için bir dağıtım..
9- Bluewhite64: An unofficial port of Slackware to the x86-64 architecture.
10- SLAX: Sadece Live CD olarak kullanılması önerilen masaüstü dağıtımı
11- Topologilinux: MS Windows üzerinde çalışan bir dağıtım.
12- Truva Linux: Slackware tabanlı Türkçe Linux dağıtımı.
13- Vector Linux: Eski donanımlara desteği olan kolay kullanımı hedefleyen bir dağıtım.
14- Zenwalk Linux

SLAX Tabanlı Dağıtımlar
1- Arudius
2- BackTrack
3- DNALinux
4- SLAMPP

Başka Bir Dağıtımı Temel Almamış Olan Dağıtımlar
Kendine özgü paket yönetimi sistemiyle veya diğer özellikleri nedeniyle belli bir dağıtımı temel almamış olan dağıtımlar.
1- Arch Linux: Pacman paket yönetim sistemini kullanan, x86 ve amd64 mimarisini destekleyen, deneyimli kullanıcıların tercih ettiği bir dağıtım.
2- Coyote Linux: Router/firewall amaçlı bir dağıtım.
3- CRUX: i686 Mimarisi için optimize edilmiş, kaynak koddan kurulum sağlayan paket yönetim sistemi olan, hafif bir dağıtım.
4- DD-WRT: Firewall için bir dağıtım.
5- DeLi Linux: Eski sistemlerde çalışabilen bir masaüstü dağıtımı.
6- Devil-Linux: Cd ile çalışan firewall/router/sunucu amaçlı bir dağıtım.
7- DSLinux: Nintendo DS için bir dağıtım.
8- Dyne:bolic: Sadece özgür yazılımları barındıran bir Live CD dağıtımı.
9- Familiar Linux: iPAQ için bir dağtım.
10- Fli4l: Floppy diskette çalışan router dağıtımı.
11- Foresight Linux: Conary paket yönetim sistemi kullanan bir dağıtım.
12- FREESCO
13- GeeXboX: Multimedya amaçlı bir dağıtım.
14- GoboLinux
15- Hikarunix: Go oyunu için bir dağıtım.
16- IPCop: Router/firewall amaçlı bir dağıtım.
17- iPodLinux: Apple iPod için bir dağıtım.
18- Jlime: HP Jornada için bir dağıtım.
19- Lunar Linux
20- Lycoris
21- MCC Interim Linux
22- MkLinux
23- Mobilinux
24- MontaVista Linux
25- NASLite
26- NimbleX
27- Nitix
28- OpenWrt
29- Pardus: Türkiye menşeili ve TÜBİTAK-UEKAE tarafından desteklenen bir dağıtım. PiSi paket yönetim sistemi ve COMAR sistem yönetimi gibi araçları kullanan, YALI yükleme sistemi ile kolay yükleme yapılabilen KDE masaüstü ortamı bulunan kolay kullanımı hedefleyen bir dağıtım.
30- PS2 Linux: PS2 için bir dağıtım.
31- Puppy Linux: Eski sistemlerde çalışabilen bir masaüstü dağıtımı.
32- Rocks Cluster Distribution
33- ROOT GNU/Linu
34- rPath
35- Sentry Firewall
36- SliTaz GNU/Linux
37- SmoothWall Router/firewall amaçlı yaygın kullanılan bir dağıtım.
38- Softlanding Linux System
39- Sorcerer
40- Source Mage GNU/Linux
41- Tinfoil Hat Linux
42- tomsrtbt
43- Tuga İtalya menşeili bir dağıtım.
44- Yggdrasil Linux/GNU/X







Daha fazla sonuç:
Linux Dağıtımları

Hızlı Cevap
Mesaj:


Kaynak:

Bu sayfalarımıza baktınız mı
paneli aç