Arama

Sedir (Cedrus)

Güncelleme: 8 Eylül 2012 Gösterim: 7.538 Cevap: 2
ThinkerBeLL - avatarı
ThinkerBeLL
VIP VIP Üye
20 Nisan 2009       Mesaj #1
ThinkerBeLL - avatarı
VIP VIP Üye
Sedir (Cedrus)
MsXLabs.org & Temel Britannica & Vikipedi
Atlas sediri (Cedrus atlantica)
Sponsorlu Bağlantılar
cedrusatlantica2

Bilimsel Sınıflandırma
  • Alem: Plantae (Bitkiler)
    • Bölüm: Pinophyta (Açık tohumlular)
      • Sınıf: Pinopsida
        • Takım: Pinales (İğne yapraklılar)
          • Familya: Pinaceae (Çamgiller)
            • Cins: Cedrus Duham
              • Türler
                • Atlas sediri (Cedrus atlantica)
                • Kıbrıs sediri (Cedrus brevifolia)
                • Himalaya sediri (Cedrus deodara)
                • Lübnan sediri (Cedrus libani) Türkiye
Sedir, çamgiller (Pinaceae) familyasından Cedrus cinsini oluşturan iğne yapraklı ağaç türlerine verilen addır.
Çamgiller (Pinaceae) familyasının Cedrus cinsinde yer alan sedirler yaprak dökmeyen, hoş kokulu ağaçlardır. Yatay ve yay­van konumlu dallarıyla görkemli bir görünüm sergileyen bu ağaçların dört türü vardır. Üçü Akdeniz Bölgesi'ne, biri Himalaya Dağları'na özgü olan bu türler dünyanın pek çok yerinde süs ağacı olarak yetiştirilir. Dallara sık demet­ler halinde dizilen iğne biçimli yaprakları sert ve üç köşelidir. Tümüyle olgunlaştığında pul­larını dağıtan, fıçı biçimli, yeşil ya da morum­su kahverengi iri kozalakları en ayırt edici özelliklerinden biridir.
Sedirlerin en iyi tanınan türü Lübnan sedi­ridir (Cedrus libani). Günümüzde yalnızca Anadolu'da ve çok sınırlı olarak da Lübnan' da kendiliğinden yetişen bu ağaçlar eskiçağ­larda çok geniş ormanlar oluşturuyordu. Ama o dönemlerde kerestesi saray ve gemi yapı­mında aranan değerli bir malzeme olduğun­dan, Lübnan sedirleri bilinçsizce yapılan aşırı kesimler sonucu giderek tükenmiş, buna kör­pe fidanları yiyen keçilerin zararı da eklenin­ce, neredeyse tümüyle yok olmuştur. Ama, doğal çevrede çok azalmış olmakla birlikte, günümüzde Lübnan sediri alımlı görünümü nedeniyle birçok ülkede süs ağacı olarak ye­tiştirilmektedir. Hoş kokulu ve dayanıklı odu­nundan ise yapılarda ve mobilyacılıkta yarar­lanılmaktadır. Ülkemizde özellikle Toros Dağlan'nda yoğunlaştığı için yaygın olarak "Toros sediri" de denen bu ağaçlar Toroslar' da 1.200-2.000 metre yükseklikler arasında saf ya da köknar, çam, ardıç ve dişbudak
ağaçlarıyla karışık ormanlar oluşturur. Ayrıca Orta Karadeniz'in iç kesimlerinde de sedir topluluklarına rastlanır.
Kuzey Afrika'daki Atlas Dağlan'nda or­manlar oluşturan Atlas sediri (Cedrus atlanti­ca) kısa yaprakları ve küçük kozalaklarıyla Lübnan sedirinden ayrılır. Himalaya Dağla­n'nda yetişen Himalaya sediri (Cedrus deoda­ra) ise sarıya çalan uzun yeşil yapraklı ve sar­kık dallı bir ağaçtır.

Morfolojik Özellikleri
Tomurcuk çok küçük olup, az sayıda pullarla örtülüdür. İğne yapraklar genellikle üç köşeli, yatay kesitlerinde bitişik iki adet reçine kanalı bulunmaktadır. Yapraklar uzun sürgünler üzerinde tek tek, seyrek ve dağınık olarak dizilirler. İğne yapraklar dökülmeden ağaç üzerinde 3-6 yıl kalırlar.
Bir evcikli çiçekler yalnız olarak terminal halde bulunurlar. Erkek çiçekler silindirik yapıda olup 5 cm uzunluğunda, sarı renkli ve kısa sürgün üzerinde dik dururlar. Dişi çiçekler daha küçüktür. 1-1,5 cm, yeşilimsi renkte olup döllenme ilkbaharda oluşmaktadır.
Kozalak ise 26 ayda olgunlaşmaktadır. Kozalak genellikle fıçı görünümündedir. Kısa sürgün üzerinde adeta oturmuş şekildedir. Kısa ve kalın bir sapı vardır. Kozalak pulları olgunlaştığında dağılır.
Tohumların büyük, üçgen biçiminde genişçe kanadı olup, tohumu tek yüzünden örtmüştür. Tohumların üzerlerinde bol sayıda reçine bezeleri vardır. Çenek sayıları 9-10'dur.

Ekolojik İstekleri
Sedirler yarı ışık ağacıdır. Nem istekleri az, sıcaklık istekleri fazladır. Yetiştirilmeleri tohumla olur.

Odun Yapısı
Odunlarında reçine kanalı yoktur. Diri odun kısmı sarımsı beyaz, öz odunu kısmı ise koyudur. Yumuşak ve dayanıklı odunları vardır.

BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
Tanrı varsa eğer, ruhumu kutsasın... Ruhum varsa eğer!
adsız - avatarı
adsız
VIP VIP Üye
29 Ağustos 2012       Mesaj #2
adsız - avatarı
VIP VIP Üye
SEDİR AĞACI

Sponsorlu Bağlantılar
Diğer İsimleri: Sarı katran ağacı

Latince adı: Cedrus Libani.

Bitki: 40 metreye kadar yükselebilen heybetli bir orman ağacıdır.

Yetiştiği Yerler: Güney Anadolu dağlarında bilhassa Toroslar, Sultandağı, Eğridir ve Beyşehir civarında yetişmektedir.

Kullanılışı: Gövde ve dallarının kapalı yerlerde yakılması ile elde edilen katranı kullanılır. Başka ağaçlarında katranı elde edebildiğinden ayrım için buna sarı katran denir.

Sarı katran esmer kırmızı renkte, şurup kıvamında, keskin kokulu bir sıvıdır.
Sedir ağacı kerestesi mobilyacılık ve doğramacılıkta aranan bir üründür. Mikroskopla bakılan preparatlarda kullanılan sedir yağı bu ağaçtan elde edilir. Küçük miktarlarda arı kovanlarına konarak kovan güvesi ile mücadele edilir.

İçindeki Maddeler: En önemli maddesi reçinedir.

Tıbbi Etkiler: Haricen cilt hastalıklarında antiseptik (mikrop öldürücü) olarak tüketilir. Kene, bit, sinek gibi haşeratın öldürülmesine faydalıdır. Asıl kullanım alanı hayvanların deri parazit hastalıklarıdır.
BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
ömr-ü bahar
Valeria - avatarı
Valeria
VIP VIP Üye
8 Eylül 2012       Mesaj #3
Valeria - avatarı
VIP VIP Üye
Sedir (Cedrus)
MsXLabs.Org & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi

Atlas Cedar Cedrus atlantica 27Glauca27 Sprig 2000px
Çamgillerden, boylu ağaçlar cinsi (Cedrus). İğneyaprakları oldukça kısadır ve birçoğu bir arada bulunur. Erkek çiçekleri 3-5 cm. boyunda kozalakçık, dişi çiçekler küçük, yeşilimsi kozalak hâlindedir. Kozalakları iki yılda olgunlaşır. Odunları sarımsı beyaz, güzel kokulu, çok dayanıklıdır; eterik yağ taşır. Reçine kanalları yoktur. Kuzey Afrika, Güney Anadolu, Kıbrıs ve Himalayalar'da yayılmış 4 ayrı türü bulunur. Türkiye'de doğal olarak yetişen Lübnan sedirine (Cedrus libani) halk arasında katranağacı adı verilir. Eskiden Akdeniz çevresinde çok daha yaygınken, tarih boyunca inşaatta özellikle gemi inşasında kullanılagelmiş ve günümüzde oldukça azalmıştır.
"Herşeyiniz unutulabilir ama kokunuz asla"

Benzer Konular

28 Ocak 2012 / Misafir Soru-Cevap
8 Ekim 2015 / MaXsdesigN X-Sözlük
14 Ağustos 2009 / probLem girL Botanik
19 Şubat 2010 / Misafir Taslak Konular
Etiketler: Sedir (Cedrus)