Arama

Dil Aileleri

Güncelleme: 1 Nisan 2009 Gösterim: 32.738 Cevap: 3
Misafir - avatarı
Misafir
Ziyaretçi
21 Kasım 2007       Mesaj #1
Misafir - avatarı
Ziyaretçi
Dil Aileleri
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sponsorlu Bağlantılar

800px Human Language Families
Dünya dil aileleri

Dil ailesi, birbiriyle aynı kökten gelen akraba dil topluluğuna verilen ad. Yani aynı dil ailesine mensup dillerin, aynı kökenden, belki de aynı ilkel dilden türediği kabul edilir. Çoğu dilin yazılı tarihi çok kısa olduğu için, çok az dilin kesin kökeni bilinmektedir. Dil ailelerinin belirlenmesi, uzun bilimsel çalışmalar sonucunda mümkün olmuştur.
Dil aileleri ağaç şeması olarak gösterildikleri için kendilerine dil ağacı da denir. Bu sebeple, alt bölümlerinde de dil kolları denir. Bazı diller, hiçbir kola bağlı değildirler ve bu yüzden onlara soyutlanmış diller denir. Örneğin Yunanca, Hint Avrupa Dil Ailesine mensup soyutlanmış bir dildir.
Kökenlerine göre temel dil aileleri şunlardır:
  1. Hint–Avrupa Dilleri Ailesi
    • 1.1 Avrupa Kolu
    • 1.2 Asya Kolu
  2. Hami-Sami Dilleri Ailesi
    • 2.1 Sami dilleri
    • 2.2 Mısır dilleri
    • 2.3 Libya ve Berber dilleri
  3. Çin–Tibet Dilleri Ailesi
  4. Bantu Dil Ailesi
  5. Kafkas Dilleri
  6. Ural Dil Ailesi
  7. Altay Dil Ailesi
Hint–Avrupa Dilleri Ailesi
Avrupa Kolu
  1. Cermen dilleri: İngilizce, Almanca, Hollandaca, Afrikaans, İsveççe, Norveççe, Danca, İzlandaca, Yidiş.
  2. Roman dilleri: Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Rumence, Katalanca, Provensal, Ladino. (Bu kolun çıkış dili, Latincedir.)
  3. Slav dilleri: Rusça, Ukraynaca, Beyaz Rusça,(Sırpça, Hırvatça, Boşnakça), Lehçe, Bulgarca, Makedonca, Slovence, Slovakça, Çekçe.
  4. Baltık dilleri: Prusça (ölü bir dildir), Litvanyaca, Letonca.
  5. Kelt dilleri: Bretonca, Galce, İrlandaca, İskoç dili, Kernevekçe (İngiltere 'nin Cornwall bölgesinde).
  6. Yunanca
  7. Arnavutça
Asya Kolu
  1. Hint–İran dilleri: Sanskritçe, Bengalce, Paştu, Çingenece, (Hintçe, Urduca), Nepalce, diğer Hindistan Dilleri, Farsça, Osetçe, Kürtçe, Beluci
  2. Anadolu dilleri: Hitit dili, Lidya dili, Likya dili.luvi dili (Bu diller artık kullanılmayan ölü dillerdir.)
  3. Ermenice
Hami-Sami Dilleri Ailesi
Sami dilleri
Arapça, İbranice, Aramice, Suriye ve Tunus dilleri, Habeş–Zenci dilleri ve ölü bir dil olan Akadca.

Mısır dilleri
Eski Mısır dili, Kıptî dili.

Libya ve Berber dilleri
Libya dili, Berber lehçesi.

Çin–Tibet Dilleri Ailesi
Çin, Tibet ve Burma dilleri.

Bantu Dil Ailesi
Orta ve Güney Afrika’da konuşulan Bantu dilleri.

Kafkas Dilleri
Abhazca,Abazaca,Ubıhça ,Adigece,Kabartayca,İnguşça, Çeçence, Avarca,Dargice,Lakça,Tabasaranca,Lezgice,Agulca,Rutulca,Tsahurca, Gürcüce,Svanca,Megrelce, Lazca dilleri. (Bu dillerde ses sistemleri ve iç yapıları bakımından öteki dil ailelerine göre büyük farklılıklar vardır.)

Ural Dil Ailesi
  1. Fin–Ugur kolu: Fince, Lapça, Macarca, Ugurca Estonca, Türkçe.
  2. Samoyet kolu: Samoyet dilleri.
Altay Dil Ailesi
Moğolca, Mançuca, Tunguzca, Korece ve Japonca

Misafir - avatarı
Misafir
Ziyaretçi
28 Mayıs 2008       Mesaj #2
Misafir - avatarı
Ziyaretçi
Dil aileleri

Sponsorlu Bağlantılar
Dünyadaki dil ailelerinin dağılımı şu coğrafi bölgelere bağlı olarak ele alınabilir, Avrupa, Güney Asya, Kuzey Asya, Asya, Güneydoğu Asya, Güneybatı Asy&l Afrika, Kuzey Amerika ve Güney Amerika.

Avrupa'da ve Avrupa kökenlilerin (örn. Kuzey ve Güney Amerika'daki İngilizce ye İspanyolca konuşan halkların) yerleştiği; bölgelerde konuşulan diller temel olarak i Hint-Avrupa ve Fin-Ugor dil ailelerine bağlıdır. Hint-Avrupa dil ailesinde yer alan Portekizce, İspanyolca, Katalanca, Fransızca, Romans dili, Ladino dili, Friuli dili, İtalyanca ve Rumence, ailenin İtalik diller kolunun Roman alt öbeğini oluşturur. Günümüzde de konuşulan Germen dil öbekleri, İngilizce, Frizce, Hollandaca-Almanca, Ada İskandinavyası ve Kara İskandinavyası dilleridir. Bu dil öbekleri, ayrıca ulusal temelde alt öbeklere bölünür (örn. Kara İskandinavyası öbeği Norveççe, Danca ve İsveççeye ayrılır). Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt kolunda Galce, Bretonca, İrlanda Gaelcesi ve İskoçya Gaelcesi vardır. Hint-Avrupa dil ailesinin Slav kolunda yer alan " edebiyat dilleri, coğrafi bölgelere göre üçe ayrılır: Doğu Slav dilleri, Batı Slav dilleri ve Güney Slav dilleri. Bu bölgelerin dillerine örnek olarak Rusça, Lehçe ve Sırp-Hırvat dili verilebilir. Hint-Avrupa ailesinin öteki üç kolu Baltık dilleri, Yunanca ve Arnavut-çadan oluşur. Fin-Ugor ailesinden olan Lapon ve Baltık-Fin dilleri (örn. Laponca, Fince ve -Livonya dili) gibi diller Norveç, İsveç, Finlandiya ve Rusya'nın bazı yörelerinde konuşulur. Macarca da Fin-Ugor dil ailesindendir.

Güney Asya'da, Hindistan, Bangladeş ve Pakistan'da konuşulan diller ile bunlarla sınırı olan aradaki devletlerin dilleri, kökenleri açısından, Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-Âri kolunun Hint-Âri ve İran alt öbekleri olarak sınıflandırılır. Hint-Âri alt öbeğinde 20'den fazla dil yer alır ve çok daha fazla sayıda da lehçe vardır. Ama en yaygın konuşulan diller Bengal-Assam dili, Batı Hintçe, Bihari dilleri ve Doğu Hintçe-dir. İran alt öbeğindeki diller, Güney Asya' da Hint-Âri dillerinden daha az konuşulur. Güney Asya'da en yaygın İran dillerinden olan Keşmir ve Sina dilleri, yalnızca Cem-mu ve Keşmir'de konuşulur. Bazı Çin-Tibet dillerinin yanı sıra Telugu ve Tamil dilleri gibi yerel bazı Dravid dilleri de Güney Asya'da konuşulmaktadır.

Kuzey Asya dilleri denilince, kuzeyde Kuzey Buz Denizinden güneyde Güney Asya ve Çin'e, batıda Hazar Denizi ve Ural Dağlarından doğuda Büyük Okyanusa kadar uzanan bölgede konuşulan diller anlaşılır. Bu diller, kökenleri açısından ya Hint-Avrupa dil ailesi, Altay öbeği ve Ural dil ailesinden birine ya da Paleo-Sibirya öbeğine girer. Ural dillerini konuşanların sayısının az olmasına karşılık, Altay dillerini konuşanlara İran ile Afganistan'da ve Çin' in Gansu yönetim bölgesinde rastlanmaktadır. İran dilleri gibi Hint-Avrupa dillerinin çoğu, Kuzey Asya'ya ancak yakın zamanda girmiştir. Öteki Kuzey Asya dilleriyle köken bağı bulunmayan Paleo-Sibirya dilleri, Sibirya'nın en kuzeydoğu yörelerinde yaygın olarak konuşulur.

Güneybatı Asya'da, yani Türkiye, İran, Irak, Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye, Lübnan ve İsrail'de konuşulan diller Hint Avrupa, Türk, Kafkas ya da Sami dillerinden birine girer. Ural-Altay dil ailelerinin Altay öbeğine bağlı Türkçe Türkiye'de,öteki Türk dilleriyse Kafkas dil ailesinden 30'u aşkın dilin de yaygın olduğu Kafkasya'da konuşulur. Hint-Avrupa dil ailesine giren hemen hemen bütün İran dilleri (bunlar içinde Farsça, Peştuca ya da Afganca, Kürtçe, Beluci dilleri vardır) İran'da, Ermenice ise Ermenistan ile Gürcistan'da konuşulur. Güneybatı Asya'da konuşulan Sami dillerinden İbranice israil'de, Batı Aramca lehçeleri Lübnan ve Suriye'de, Çağdaş Güney Arapçası ise Suudi Arabistan'ın güneyinde ve yakınındaki adalarda konuşulur. Doğu Asya'da yaygın olan başlıca dillerden Çin dilleri (ya da lehçeleri) Çin'de, Japonca Japonya da, Kore dili de Kore' de konuşulur. Buna karşılık Altay dil öbeği Çin'de, bir Türk dili olan Uygurcayla ve bir Mançu-Tunguz dili olan Mançu diliyle temsil edilir. Çin dillerinin en yaygın konuşulanları Mandarin, Vu ye Guangzhou (Kanton) dilleridir. Çinlilerin yüzde 70'inin anadili olan ve 525 milyon insanın konuştuğu Mandarin dili, dünyada en çok insanın konuştuğu anadildir. Day ve Meo-Yeo dilleri, Orta Çin'in güneyinde, Vietnam'da, Laos ve Tayland'da konuşulur. Güneydoğu Asya denilince, buna Çin'in güneyindeki anakara alt bölgesi ve Hindistan'ın doğusu, Malezya'nın adalar bölümü, Endonezya ve Filipinler girer. Bu bölgede dilin adıyla ülkenin adı genellikle örtüşen sözcüklerdir. Anakaradaki diller Güneydoğu Asya, Day ve Çin-Tibet dil ailelerinden-dir. Buna karşılık ada ülkelerindeki dillerin tümü Malezya-Polinezya dil ailesindendir. Kampuçya'da Khmer dili, Tayland'da Mon dili ve Vietnam'da Vietnam dili gibi 50'den fazla Güneydoğu Asya dili, Güneydoğu Asya anakarasında konuşulur. Day ve Çin-Tibet dil aileleri, Tayland'da Tay ya da Tai (Siyam) dili, Laos'ta ve Kamboçya'da Lao dili ve Myanmar'da (Birmanya) Birman diliyle temsil edilir. Güneydoğu Asya adalarında 500'den fazla Malezya-Polinezya dili konuşulur. Bunlar arasındaki en geniş öbek, Pilipino dilinin temelini oluşturan Tagalok dili ile Fiiipinler'de konuşulan 100 kadar öteki dili kapsayan Batı Endonezya alt öbeğidir. Papua Yeni Gine ve Avustralya'nın, Güneydoğu Asya adalar grubuna girdiği söylenebilirse de, buralarda yalnızca Malezya-Polinezya dışındaki diller yaygındır. Bunların başında da Papua Yeni Gine'de konuşulan Papua dilleriyle Avus-tralya'daki 200'ü aşkın yerel dil gelir. Afrika'nın pek çok bölgesinde, 19. yüzyılda sömürgecilik yoluyla girmiş Avrupa dillerinin hâlâ işlevsel ulusal diller olarak konuşulmasına karşın, yerel Afrika dilleri Hami-Sami, Nil-Sahra, Nijer-Kongo ve Koi-san dil ailelerine girer. Hami-Sami dilleri Moritanya'dan Somali'ye kadar uzanan Kuzey Afrika'da ve Güneydoğu Asya'ya doğru uzanan bölgelerde yaygındır. Nil-Şâhra dillerine Orta Afrika'nın iç bölümlerinde rastlanır. Sayılan yaklaşık 900'ü bulan Nijer-Kongo dilleri Moritanya'dan Kenya'ya kadar olan bölgede ve Güney Afrika'ya doğru uzanan bölgelerde konuşulur. Koisan dilleri, Afrika'nın güneyinde ve TanzanyaMa konuşulan 50 kadar dili kapsar. Kuzey ve Güney Amerika kıtalarında İspanyolca, İngilizce ve Fransızca gibi Avrupa dilleri eğitim ve devlet dilleridir. Amerika Yerlilerinin atalarıyla birlikte Asya'dan gelen yerel diller ise, Kuzey ve Orta Amerika Yerli dil ailelerine ve Güney Amerika Yerli dil ailelerine ayrılır. Kuzey ve Orta Amerika Yerli dil ailesi, 20 Ata-bask dili, 13 Algonkin dili, Siu dilleri üst öbeği ve bir de Güney Amerika'da konuşulan tek Kuzey Amerika dil öbeği olan Penut dillerinden oluşur. Güney Amerika Yerli dillerinin sayısı ise çok daha fazladır. Örneğin And-Ekvator dil öbeği içinde 14 dil ailesi ve yaklaşık 200 dil vardır ve bu diller Fransız Guyanası'ndan Kolombiya'ya, güneyde Paraguay'a kadar uzanan yörede, ayrıca Amazon Irmağı boyunca konuşulur.


Keten Prenses - avatarı
Keten Prenses
Kayıtlı Üye
1 Nisan 2009       Mesaj #3
Keten Prenses - avatarı
Kayıtlı Üye
1- Köken bakımından
1.1 Hint - Avrupa Dil Ailesi
1.1.1 Avrupa Kolu
GERMAN DİLLERİ: Almanca, İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca ve Romencedir.
SLAV DİLLERİ: Rusça, Bulgarca, Sırpca, Lehçe, Yunanca, Arnavutça, Litvanca
1.1.2 Asya Kolu
Hint ve İran. Eski Sanskirikçe, Aveskçe, Orta ve Yeni Farsça
1.2 Hami Sami Dilleri
Akatca, Arapça, Habeşçe, İbranice, Aramca
1.3 Bantu Dilleri
Afrika bölgesinin orta ve gündeyinde konuşulan dillerden oluşur.
1.4 Çin - Tibet Dilleri
Çince, Tibetçe
1.5 Ural - Altay Dilleri
FİN - UGAR DİLLERİ: Fince, Macarca
ALTAY DİLLERİ: Türkçe, Moğolca, Korece, Japonca, Mançuca
URAL DİLLERİ: Samoyetçe
1.6 Kafkas Dilleri
Abhaz, Çerkez, Çeçen, İnguş, Lezgi
2. Yapı Bakımından
2.1 Tek Heceli Diller: Çince
2.2 Çekimli Diller: Arapça
2.3 Eklemeli Diller: Türkçe


kaynak
Quo vadis?
Keten Prenses - avatarı
Keten Prenses
Kayıtlı Üye
1 Nisan 2009       Mesaj #4
Keten Prenses - avatarı
Kayıtlı Üye
Köken Bakımından Dil Aileleri



Hint-Avrupa Dil Ailesi

Asya Dilleri

Hint---İran Dilleri


Hint Dilleri

Hintçe
Urduca


İran Dilleri
Farsça
Tacikçe
Peştunca



Avrupa Dilleri
Latin
Dilleri

İtalyanca
İspanyolca
Romence
Yunanca
Arnavutça


Germen Dilleri

Almanca
İngilizce
Fransızca


İslav Dilleri

Rusça
Bulgarca
Sırpça
Lehçe
Hırvatça

Hami-Sami Dil Ailesi


Arapça
İbranice
Habeşçe


Çin-Tibet dil ailesi


Çince
Tibetçe

Bantu Dil Ailesi

Afrika dilleri

Ural - Altay Dil Ailesi


Ural dil ailesi


Macarca
Fince
Estonca


Altay dilleri

Türkçe
Moğolca
Tunguzca
Mançuca
Korece




kaynak
Son düzenleyen ahmed; 2 Nisan 2009 00:11
Quo vadis?
Hızlı Cevap
Mesaj:

Benzer Konular

15 Aralık 2009 / Misafir Edebiyat
5 Kasım 2014 / abti Soru-Cevap
23 Ocak 2014 / Misafir Cevaplanmış
Etiketler: Dil Aileleri