Arama

Havagazı Nedir? Özellikleri ve Kullanım Alanları Hakkında

Güncelleme: 10 Haziran 2012 Gösterim: 5.757 Cevap: 1
ThinkerBeLL - avatarı
ThinkerBeLL
VIP VIP Üye
23 Mayıs 2012       Mesaj #1
ThinkerBeLL - avatarı
VIP VIP Üye
Havagazı
MsXLabs.org & Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sponsorlu Bağlantılar

Yandığı zaman ısı enerjisi veren, kentlerde ısınma ve aydınlanma maksadıyla kullanılan doğal gazdır. Havagazı, yağlı huy denilen, uzun alevli huy kömüründen elde edilir. Huy kömürü özel düzeneklerde, bin derecenin üstünde ısıtılarak, havagazını verir. Ancak elde edilen bu gaz, ham havagazıdır. İçinde amonyak, katran, ağır yağlar kükürtlü hidrojen siyan bileşikleri vardır. Ham havagazı bu maddelerden temizlendikten sonra normal havagazı elde edilmiş olur.
Üretiminde kullanılan yönteme göre bileşimi değişkenlik gösterir, ancak genellikle hidrojen, karbon monoksit, metan ve uçucu hidrokarbonlar gibi kalorili gazlardan ve az miktarda da karbon dioksit ve azot gibi kalorisiz gazlardan oluşur. Ortalama olarak yüz litre havagazında, 55 litre hidrojen, 35 litre karbon dioksit ve azot bulunur.
Havagazı, renksiz, özel kokulu bir gazdır. Bileşiminde karbon monoksit bulunduğu için zehirlidir. İçinde bulunan bütün gazlar yanıcıdır. Yalnız karbon dioksit yanmaz. Isısı kuvvetli olduğu için, ısıtma ve patlarlı motorleri beslemek için kullanıldığı gibi, aydınlatma için de kullanılır.

Havagazı "Havagazı Fabrikası" veya "Gazhane" denilen üretim ve depolama tesislerinde imal edilir.

Tarihçe

Yapay gaz üretimi, sanayi devrimi ve kentleşme ile birlikte gelişti. Doğalgaz kullanımının yaygınlaşmasına kadar dünyada ve Türkiye'de fabrikalarda üretildi ve yaygın olarak kullanıldı.
İstanbul'da, Rumeli Yakası'na gaz üretmek için 1887'de Yedikule Havagazı Fabrikası (Yedikule Gazhanesi), Anadolu Yakası içinse 1891'de Kadıköy'de Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası kuruldu.
Bu fabrikalar ile onlara bağlı havagazı şebekesi, 1945 yılında İETT tarafından devralındı. İstanbul'da havagazı üretimi Haziran 1993'te belediye kararıyla durduruluncaya kadar devam etti.
Havagazı fabrikaları, genellikle sanayi devriminin ilk yıllarının mimarisini yansıttılar. Türkiye için bu, 19.yy'ın son yılları ile 20.yy'ın başlarına denk geliyordu. Kıymetli mimari örnekleri olan bu fabrikalardan Maltepe Havagazı Fabrikası'nın 14 Haziran 2006'da yıkılması, mimarlar odasının karşı çıkmasına rağmen gerçekleşti. İzmir'de, inşaatına 1862 yılında Fransız Laidloux & Fils şirketince başlanan ve 1902 yılından itibaren şehrin havagazı ile aydınlatma sisteminin temelini oluşturan Alsancak'taki havagazı fabrikası ise 2007-2008'de İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından restore ettirilerek kültür merkezine dönüştürüldü.

BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
Tanrı varsa eğer, ruhumu kutsasın... Ruhum varsa eğer!
Mavi Peri - avatarı
Mavi Peri
Ziyaretçi
10 Haziran 2012       Mesaj #2
Mavi Peri - avatarı
Ziyaretçi
Havagazı

Sponsorlu Bağlantılar
Taşkömürünün ayrımsal damıtılmasıyla elde edilen gaz yakıt. Fabrikalarda taşkömürünün, jeneratör gazıyla ısıtılan düşey kamaralarda damıtılmasıyla elde edilir. Bileşiminde % 50 hidrojen, % 30 metan, % 8 karbon monoksit, % 4 çeşitli hidrokarbonlar ve % 8 azot, karbon dioksit ve oksijen bulunur. Üretim sırasında kömür katranı, hafif yağlar, amonyak ve kok, bir yan ürün olarak elde edilir. Havagazı, gözenekli bir fanustan geçirilerek içindeki katran tanecikleri tutulur; amonyak, sülfürik asitli suyla yıkanarak gübre olarak kullanılan amonyum sülfat elde edilir, hidrojen sülfür ve hidrojen siyanür gazları da demir oksit ile birleştirilerek uzaklaştırılır. Böylece temizlenen havagazı evlerde mutfak yakıtı, sanayide ısıtma ve motor yakıtı olarak kullanılır. Gelişmiş ülkelerde yerini giderek doğal gaza bırakmaktadır. Havayla belirli bir oranda karıştığında patlar. Karbon monoksit içerdiğinden zehirlidir.


MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi

BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 2 üye beğendi.
Hızlı Cevap
Mesaj:

Benzer Konular

28 Ekim 2013 / nötrino Kimya
3 Ekim 2012 / _Yağmur_ Kimya
11 Nisan 2015 / Misafir Soru-Cevap
Etiketler: havagazı nedir