Mecelle
MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi
Osmanlı Devleti'nde ilk kez yürürlüğe konulan medenî kanun. Mecelle benimseninceye dek Osmanlı Devleti'nde hukuk davaları fıkıh hükümlerine göre çözülmekteydi. Ancak bu durum, gerek karar birliğinin sağlanması, gerekse Hristiyan halkın yargılanması gibi konularda pek çok soruna yol açmaktaydı. Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında bir kurul, yeni bir medenî kanun düzenlemekle görevlendirildi. 1868 yılında ilk bölümü yayınlanan kanun, 1876 yılında tamamlandı. Mecelle, 16 kitap ve 1.851 maddeden oluşur. Sırasıyla şu konuları içerir: İcare (kira), kefalet, havale, rehin, emanet, hibe, gasp, hacir, ikrah, şuf'a, şirket, vekâlet, sulh, ibra, ikrar, dava, beyyine va kaza. Mecelle'nin girişindeki 99 maddeyse, ahlâkî açıklamalar ve kısa deyişlerden oluşur. Ayrıca miras hukuku alınmıştır ve zamanaşımı yoktur. İslâm hukukuna dayalı, ancak her dinden halka uygulanabilen Mecelle, 1926 yılında yerine Medenî Kanun'un konulmasıyla yürürlükten kaldırıldı.
