Süre Nedir?

SÜRE a.
1. Bir durumun, bir olayın, bir eylemin olageldiği zaman dilimi; müddet: Bir süre oturup dinlendikten sonra yola koypldu. Kısa bir süre çalışmaya ara vermek. Olaydan sonra bir süre ortalıkta görünmedi.
2. Bir işin başlangıcı ve sonu için önceden belirlenen zaman; müddet, vade: Başvuru süresi. Senetlerin süresi dolmak üzere.
3. ...süresince, belirtilen zaman ya da dönem içinde; müddetince: iki ay süresince ailesini bir kez olsun aramadı. Staj süresince adaylara izin verilmeyecek. || Süre ölçümü, yarışlarda ve eğitimde harcanan süreyi ölçme, zaman tutma.

—Dy. Bekleme süresi, bir trenin aktarma yapacağı başka bir trenle buluşmak için bir aktarma garında beklemesi öngörülen süre.

—Fels. Spinoza’ya göre, “varoluşun sonsuz devamlılığı" (Etika [Ethica ordine ge- ometrica demonstrata...], 2, tanım 5). |{ Kant'ta, şeylerin varoluşunda sürekli olan şeyin zamansal belirlenimi. (Kant şöyle der: “Zaman dizisinin çeşitli ardışık bölümleri içinde varoluş, süre adı verilen bir niceliğe ancak sürekli olanla sahip olabilir" [Salt aklın eleştirisi (Kritik der Reinen Vernunft), 1,1, 2].) || Bergson'da, veriyi katı kategorilere göre parçalara ayıran zaman’m tersine dolayımsız bilinç verisi, katıksız ardışıklık ve sürekli zenginleşme

—Ger. day. Süre deneyi, bir malzemenin özel zorlanmalara karşı dayanım süresini belirlemeye olanak veren deney. (Örneğin almaşmalı kuvvetlerle çatlamaya dayanım deneyi [yorulma deneyi].)

—Gökbil. ve Gök mek. Dolanım süresi, bir başka cismin yörüngesinde hareket eden bir cismin, yörüngesinin herhangi bir noktasından art arda iki geçişi arasındaki zaman aralığı.

—Huk. Hak düşürücü süre, hakkı ortadan kaldıran süre (HAKKIN DÜŞMESİ.) || Zamanaşımı süresi - ZAMANAŞIMI.

—Med. us. huk. Davanın uzamaması için yasa ya da mahkeme tarafından belirlenen zaman (Mehil de denir.) [Bk. ansikl. böl.]

—Müz. Bir parçanın hareketine ve ölçüsüne göre bir sesin, bir değerin ya da bir es’in uzatılması gereken zaman.

—Nörobiyol. Yararlı sûre, belirli şiddetteki bir elektrik akımının bir sinir ya da kas lifinde bir eylem potansiyeli doğurması için gerekli en kısa süre.

—Ruhbil. Ölçülebilir ve nesnel zamanın tersine, zamanın bireysel yaşantı olarak öznel niteliği.

—Sesbil. Bir sesçil birimi gerçekleştirme zamanı; genellikle saniyenin binde biriyle belirtilip- NİCELİK.)

—Spor. Bir yarışmanın (özellikle bir koşu ya da bir maç vb.) kronometreyle tutulan zamanı. || Boksta bir karşılaşma için öngörülen raunt sayısı. || Eskrimde, basit bir saldırı hareketi gerçekleştirme ya da fiili karşılaşma için en uzun zaman süresi (5 tuşluk bir saldırı için 6 dk, 8 tuş için 10 dk [kadınlar kategorisinde], 10 tuş için 12 dk). || Süre almak, eskrimde flöre ya da kılıçta, saldırıyı yapanın bir hatasından dolayı, öncelik kazanan bir karşı atak gerçekleştirmek. || Sûreden önce, bir nakavt ya da rakibin abandone olması sonucu normal süresinden daha önce sona eren bir boks maçındaki galibiyet. || Süresinde kazanmak, eskrimde, bir maçı yönetmeliğe uygun süre içinde yazılı skorla kazanmak. || Ölü süre, basketbolda çeşitli nedenlerle (kural ihlali, sakatlanma durumu, 30 saniye işareti verilmesi, mola isteği vb.) oyunun ve kronometrenin durdurulduğu süre.

—Uz. havc. Fırlatma ya da atış süresi, bir uzay aracını fırlatma işleminin gerçekleştirilme dönemi. (Bu dönem, fırlatanın hazırlanmasına, özellikle sıvı hidrojen gibi, kimi propergollerin depolarda tutulabildiği sınırlı sûreye bağlıdır; ayrıca balistik koşullara, örneğin bir uzay buluşmasında, hedefin yörüngesine ya da bir gökcismi doğrultusunda yapılan bir atışta, bu gökcisminin konumuna göre de saptanabilir.)

—Yapış. Kullanım süresi, kullanıma hazır bir yapıştırıcının (katalizör, sertleştirici, çözücü vb. gibi katkı maddeleri katıldıktan sonra) kullanılabilir durumda kaldığı süre. || Yapışma süresi, bir yapıştırıcının, birleştirilecek yüzeylere sürülmesinden sertleşmesine kadar geçen süre.

—ANSİKL. Med. us. huk. Yargılama sırasında yapılacak işlemler, belirli sürelere bağlıdır. Bu sürelerin bir bölümü yasa tarafından belirlenir; bir bölümünü ise mahkeme belirler. Kural olarak, yasa tarafından belirlenen süreler kesindir. Bir işlem, yasaca öngörülen süre içinde yapılmazsa, o işlemin yapılmasına olanak kalmaz. Örneğin, dava dilekçesine cevap vermek, davayı temyiz etmek, karar düzeltmesi yoluna başvurmak için yasaca öngörülen sürelere uymak zorunludur. Mahkemelerce belirlenen süre ise, kural olarak, kesin değildir. Yargıç, tanıdığı sûreyi tarafları dinledikten sonra uzatabilir. Ancak, yargıç bir işlem için taraflardan birine kesin süre vermişse, bunun uzatılmasına karar veremez. Süreler, işlemin taraflara tefhim (sözlü bildirim) ve tebliği (yazılı bildirim) tarihinden başlar. Gün olarak belirtilen sürelerde ilk gün (bildirim tarihi) hesaba katılmaz; süre son günün çalışma saati sonunda biter. Resmi tatil günleri süreye dahildir; sürenin içinde kalan resmi tatil günleri hesaba katılır ve bundan dolayı süre uzatılmaz. Ancak sürenin sonuncu günü tatil günüyse, süre tatilden sonraki iş gününün çalışma saati bitiminde sona erer.

—Pedol. Bir toprağın doğumundan (mineral C katı), üst üste birçok A, B, C (ya da klimaks toprak) katları (ya da katmanları) halinde farklılaşmış profilin tam gelişimine kadar yavaş yavaş evrimi için gerekli süre, iklimsel bozulma tarzına ve fizikokimyasal farklılaşmalara (karbonatların çözünmesi, kil ya da organik bileşiklerin göçü vb.) göre çok büyük oranlarda değişir. Genel kural olarak, ılıman bölge topraklarının evrim çevrimleri (karbonat çözünmesi, humuslaşma, yıkanma, podzol- laşma) kısa süreli çevrimlerdir; oysa tropikal bölgelerin, çoğunlukla çok kalın ve farklılaşmış toprakların çevrimleri oldukça uzundur.