[NoRanynn]

Berlin



Berlin, Almanya'nın başkenti ve en büyük şehridir. II.Dünya Savaşı öncesinde 4.3 milyon kişinin yaşadığı şehirde 2005 itibariyla 3.4 milyon kişi yaşamaktadır. Berlin, kuzey Almanya'da, Spree ve Havel nehirlerinin arasındaki kumluk bölgeye kuruludur. 1949'dan 1990'a kadar Doğu ve Batı Berlin olarak ikiye ayrılmıştı. Aradaki duvara da sonradan utanç duvarı denmiştir.

Kasım 1989'da utanç duvarı yıkıldıktan sonra Berlin tekrar bir bütün olmuştur. Şimdi, Almanya'nın yeni başkenti insanlarının ve şehrin yaralarını sarıyor. 750 yıllık Berlin "geriye doğru ileri" gitmeye çalışıyor.

Berlin'in doğu tarafında yoğun bir restorasyon yaşanıyor ve kenti ikiye bölen Spree Nehri, sakin ve berrak akıyor. Berlin bu nehrin iki kıyısında, Cölln ve Berlin adlı iki balıkçı köyü olarak bölünmüş bir haldeydi zaten. İlk kez 1307 yılında birleşti. Brandenburg'un (sonra Prusya'nın) başkentiydi. 18. yüzyıla kadar o kadar mühim bir şehir değildi. Ancak Prusya'nın güçlenmesi sürecinde kuzey Almanya, sonra Avrupa'nn bir siyasi, iktisadi ve kültürel merkezi oldu. 1871 yılında Alman İmaparatorluğu'na bağlandı, Hitler zamanında harabeye döndü, müttefik devletler tarafından işgal edildi.

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Sosyalist bölümü Doğu Berlin oldu. Kentin imparatorluk merkezi Mitte'de doğuda kaldı. Berlin'i inşa eden mimar Karl Friederich Schinkel'in tasarladığı binalar, büyükelçilikler, saraylar, müzeler hep o tarafta kaldı. Türkiye'den çalınan Bergama Sunağı'nın sergilendiği dünyanın en önemli müzelerinden biri olan Bergama Müzesi, Cölln ile Berlin'i birleştiren anlaşmanın yapıldığı St. Nicholas Kilisesi de Doğu Berlin'de kaldı. Kent tekrar birleştiğinde Berlin her şeyin çiftine sahip oldu. İki parlamento binası, iki büyük üniversite, iki büyük havaalanı, iki kent merkezi ve iki Mısır müzesi...

Müzeler Adası, Kültür Forumu ve Dahlem'deki müze ve koleksiyonlar dünya çapında önem taşıyor. Berlin, sanat alanında da dünyanın en önemli şehirleri arasında. Üç opera, Filarmoni, birçok tiyatro, konser salonu ve kütüphanenin yanı sıra; Berlin Film Festivali, festival haftaları ve tiyatro günleri, tüm sanatseverleri Berlin'e çekiyor.

Türkler Berlin'deki en kalabalık yabancı nüfusunu oluştururlar. Berlin'de 119.000 Türk vardır. Kreuzberg İlçesi Türklerin en yoğun olarak yerleşik olduğu bölgelerdendir. Kreuzberg'in toplam nüfusu 146.884 kişidir ve bunun 49.010'u yabancıdır. Yabancı sayısı Alman vatandaşı Türkleri kapsamadığından, Kreuzberg'deki Türk sayısı oldukça fazladır.

Kültür

Berlin Almanya'nın sadece politik başkenti değil, aynı zamanda da kültür başkentidir. Berlin'de birçok müze bulunmaktadır. Özellikle kentin doğusunda yeralan Müzeler Adası (Museumsinsel) içinde Pergamon Müzesi'de dahil, birçok müzeyi barındırmaktadır. Ayrıca kentte çok sayıda sanat galerileri, tiyatrolar vs. vardır. Başlıca müzeleri ve turistik yerleri:

• Berliner Fernsehturm ;televizyon kulesi
• Pergamon Museum ; Bergama Arkeoloji Müzesi (Ünlü Bergama tapınağı burdadır.)
• Guggenheim Berlin
• Alte Nationalgalerie ;Eski Ulusal Müze (sanat müzesi)
• Bodemuseum
• Schloss Bellevue ;Bellevue Sarayı
• Siegessäule ; Zafer Sütunu
• Kaiser Wilhelm's Gedächtniskirche ;savaşta zarar görmüş Anıtkilise
• Judisches Museum ;yahudi müzesi
• Funkturm ;radyo kulesi
• Aquadom & Sea Life Centre ;akvaryum ve deniz müzesi
• Museum für Kommunikation ;iletişim müzesi
• Brandenburger Tor ;Brandenburg Kapısı
• Reichstag\Bundestag ;İmparatorluk Binası / Federal Meclis
• Gendermenmarkt ;Jandarmalar Meydanı
• Checkpoint Charlie Mauer Museum ;Berlin duvarı ile ilgili tarih müzesi
• Berliner Dom ;Berlin Katedrali
• East-Side-Gallery ; Barış Anıtı
• Holocaust-Mahnmal ; Holocaust Anıtı
• KaDeWe(Kaufhaus des Westens); alışveriş merkezi
• Deutsches Technikmuseum ; Alman Teknoloji Müzesi
• Schloss Charlottenburg ;Charlotenburg Sarayı
• Berliner Rathaus (1991'dan önce Rotes Rathaus) ;belediye sarayı
• Bundeskanzleramt ; Başbakanlık
• Museum für Naturkunde ; Doğa Bilimleri Müzesi
• Filmmuseum Berlin ;Film ve sinema tarihi ile ilgili müze
• Neue Synagoge Berlin ;Yeni Sinagog (Almanya'nın en büyük sinagoğudur)
• Tiergarten ;kentin en büyük parkı ve mesire yeri

Brandenburg Kapısı

İlçeleri

10 Haziran 1998 tarihinde çıkan yasa ile birlikte ilçe sayısı 23 olan Berlin'in bölgeleri 12 bölüm haline getirilerek bir değişikliğe gidilmiştir. 1 Ocak 2001 tarihi itibarı ile uygulamaya konulmuştur. Son hali şu şekildedir;

• Charlottenburg-Wilmersdorf
• Friedrichshain-Kreuzberg
• Lichtenberg
• Marzahn-Hellersdorf
• Mitte
• Neukölln
• Pankow
• Reinickendorf
• Spandau
• Steglitz-Zehlendorf
• Tempelhof-Schöneberg
• Treptow-Köpenick

Siegessäule = Zafer Kulesi

Berlin Duvarı


Berlin Duvarı (1963)

Berlin Duvarı (Almanca:Berliner Mauer) Doğu Almanya vatandaslarinin Batı Almanya´ya kaçmalarini önlemek için Dogu Alman meclisinin karari ile 12 Agustos 1961 yilinda yapimina baslanan 46 km uzunluğundaki duvar. 9 Kasım 1989'da Dogu Almanya'nin, isteyen vatandaslarin Bati'ya gidebilecegini açiklamasinin ardindan yikildi.

Yapılışı

2. Dünya Savaşı´nın bitiminde savaşı kaybeden Almanya ve başkenti Berlin işgal kuvvetlerice Amerikan, Fransız, ingiliz ve Sovyet bölgesi olarak 4'e bölündü. Kısa süre sonra Batı ittifakı benzer şekilde olan yönetim birimlerini birleştirdi ve tek bir yönetim bölümüne dönüştü. sovyetler ise bu birleşmeye karşı çıktı. Batılı işgal kuvvetleri Versailles'dan ders almış ve Almanya´yı tekrar inşaya girişmişken Sovyetler intikam duygusuyla hareket etti ve Doğu Almanya´daki Almanları cezalandırmaya girişti. Ekonomisi çok kötü, siyasi yönetimi aşırı otoriter olan doğu almanya'dan batı'ya kaçışlar başlamıştı. Sovyetlerden kaçış büyük ölçüde Berlin'den gerçekleşiyordu. Zamanla tel örgü ve mevzuat değişiklikleri de batıya kaçışı engelleyemez duruma gelmişti. Sovyetler, Bati Berlin'i Sovyetlerin içinde bir fesat yuvası, kapitalizm'in kalesi, karşı propaganda merkezi olarak gördüğü için Berlin Duvarı'nı örmeyi çözüm olarak benimsedi. Duvarin kendisi 1961'de kurulmustur ancak Dogu ile Bati Almanya arasindaki kati sinir daha 1952'de çizilmisti. Amaç, sistemin ihtiyaç duydugu ama sisteme ihtiyaç duymayan egitimli ve genç insanlarin kaçmasini engellemekti. Ancak yalnizca Berlin metrosu yoluyla 1955 yilina kadar 1950'lerin basinda büyük bir ekonomik büyüme yakalayan Bati Almanya'ya 270.000 insan kaçmistir. Berlin Duvari bunun üzerine dönemin SED lideri Walter Ulbricht'in bir seyler yapilmasi gerektigi konusunda Sovyet liderlerine danismasi ve onaylarini almasi sonucu kurulmustur.

Duvar Doğu Almanya’nın gittikçe daha da kötüleşen ekonomisine ek olarak, genç ve eğitimli kesimin de Batı Berlin’e sürekli geçiş yapmasıyla (1949-1961 yılları arasında sayıları 2.6 milyonu bulmuştur), Doğu Almanya meclisinin kararıyla 12-13 Ağustos 1961’de bir gecede örülmüştür. Planları tamamiyle gizlilik içinde gerçekleşmiştir. Öyle ki SED genel sekreteri Walter Ulbricht’in 15 Haziran 1961’de, Doğu Berlin’deki bir konferansta Batı Berlinli muhabir Annamarie Doherr’in sorusuna verdiği yanıtta geçen “Niemand hat die absicht, eine mauer zu errichten” (kimsenin bir duvar inşa etmeye niyeti yok) cümlesi bunun açık kanıtıdır. Duvarın ilk oluşturulan hali geçişleri engellemeyince yükseltilmiş mayın tarlaları köpekli askerler gözcü kuleleriyle geçiş tamamen engellenmiştir.

1961 yilinda Berlin Duvari'nin yerine önce tel örgu çekildi. Daha sonra bu örgünün yerine bugün bilinen Berlin Duvari insa edildi ve bu tel örgü duvarin üstüne tekrar çekildi. Dogu ve Bati Berlin'in arasindaki bu duvar, aslinda biri 3.5 digeri 4.5 metrelik iki celik parcadan olusuyordu. Dogu tarafinda bakan duvar kacmaya yeltenecek insanlarin kolay gorunmesi icin beyaza boyanmisti. Buna karsilik Bati Almanya'ya bakan taraf ise grafiti ve cizimlerle doluydu. Dogu kisminda duvar boyunca yerde celik kapanlar ve mayin tarlalari bulunuyordu; her iki tarafa da yuksek gozetleme kuleleri ve lambalar konmustu. Dogu tarafinda motorsikletli ve yaya polisler ve kopekler de kontrol halindeydi. tum bu kontrol ve gozetlemelere ragmen, yaklasik 5000 kisi tuneller, evde yaptiklari balonlar ve bunun gibi yollarla, Dogudan Batiya kacmayi basardi.

Yıkılışı

1989 yili baslarinda Dogu Alman Cumhuriyeti hükümeti isteyen Dogu Almanya vatandaslarinin Sovyetler denetiminde diger Dogu bloku ülkelerine geçis yapabilmesine izin verdi. Bu iznin çikmasiyla binlerce Dogu Alman vatandasi Polonya, Çekoslavakya, Macaristan, Yugoslavya gibi ülkelerin baskentlerine akin etti ve buralarda bulunan Amerikan, ingiliz, Fransiz büyükelçiliklerine sigindi. Daha sonra da bu siginmacilar özel trenlerle demir perde'nin gerisinden kaçmaya basladilar. kaçisin bu kadar yogun oldugu bir durumda Dogu almanya hükümeti duruma bir çözüm bulmak için toplandi. burada yasayan insanlar artik bu sekilde zaten Dogu Almanya'dan kaçabildiklerine göre duvarin bir anlami kalmamisti.

Dogu Alman hükümeti, duvarin kaldirilmasina onay vermisti. 9 Agustos 1989'da bu karari halka açiklamak üzere bir basin toplantisi düzenlendi. Karar aciklandigi andan itibaren duvarin iki tarafinda yüzbinelrce insan birikmisti. Gece yarisina dogru hükümet ilk olarak Brandenburg Kapısı'ndan baslayarak barikatlari ve geçis önlemlerini kaldirdi. Her iki Almanya tarafindan yaklasan insanlar önlerine Rus askerlerinin çikip onlara engel olmamasiyla beraber duvarin üzerinde bulustular. Insan seli bir saat içinde yüzbinlere ulasti ve ardindan sinirin kalkmasiyla beraber Bati tarafindan gelen dozerlerle duvar tamamen yikildi ve tarih oldu. Alman Demokratik Cumhuriyeti de duvardan sonra cok fazla dayanmamis, 13 Ekim 1990´da resmen sona ermistir.

Duvar yikildiktan bir süre sonra yapilan ankette halkin bir kisminin duvar yikilmadan önce daha memnun oldugu görülmüstür. Sebebi ise, Dogu tarafinda insanlar egitim, saglik gibi hizmetleri devletten parasiz alir, sosyalizmin nispeten esit kosullarinda ivmelenirken duvarin yikilmasiyla beraber bu tarz hizmetlerin eksikligini duymaya, Bati Almanya'nin kapitalist sistemle, rekabet ortamiyla yetismis bireyleriyle rekabet edememeye baslamislardi. Zira egitime yatirilan yatirimlarda Dogu'da batiya oranla çok azdi. Batı tarafindakiler ise dogu'nun yapilandirilmasina yonelik ek vergilerden rahatsizlik duymaktaydilar.

Leipzig´de duvarın kaldırılmasını isteyen insanlar (1989)



Alman askerlerince Berlin Duvarı yıkılırken (1989)

[KisukE UraharA]

Berlin

Berlin, Almanya'nın başkenti ve en büyük şehridir.
II.Dünya Savaşı öncesinde 4.3 milyon kişinin yaşadığı şehirde 2005 itibariyla 3.4 milyon kişi yaşamaktadır. Berlin, kuzey Almanya'da, Spree ve Havel nehirlerinin arasındaki kumluk bölgeye kuruludur. 1949'dan 1990'a kadar Doğu ve Batı Berlin olarak ikiye ayrılmıştı. Aradaki duvara da (Berlin Duvarı) sonradan utanç duvarı denmiştir.

Tarih

Kasım 1989'da Doğu ve Batı kısmı ikiye ayıran duvar yıkıldıktan sonra Berlin tekrar bir bütün olmuştur. Berlin'in doğu tarafında yoğun bir restorasyon yaşanmaktadır.
Kenti ikiye bölen Spree Nehri'nin, iki kıyısında, Cölln ve Berlin adlı iki balıkçı köyü olarak bölünmüş bir halde iken ilk kez 1307 yılında birleşti. Brandenburg'un (sonra Prusya'nın) başkentiydi. 18. yüzyıla kadar o kadar mühim bir şehir değildi. Ancak Prusya'nın güçlenmesi sürecinde kuzey Almanya, sonra Avrupa'nn bir siyasi, iktisadi ve kültürel merkezi oldu. 1871 yılında Alman İmaparatorluğu'na bağlandı, Hitler zamanında harabeye döndü, müttefik devletler tarafından işgal edildi.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra şehir Doğu ve Batı Berlin olarak ikiye ayrılmıştır. Kentin imparatorluk merkezi Mitte'de doğuda kaldı. Berlin'i inşa eden mimar Karl Friederich Schinkel'in tasarladığı binalar, büyükelçilikler, saraylar, müzeler hep o tarafta kaldı. Türkiye'den çalınan Bergama Sunağı'nın sergilendiği dünyanın en önemli müzelerinden biri olan Bergama Müzesi , Cölln ile Berlin'i birleştiren anlaşmanın yapıldığı St. Nicholas Kilisesi de Doğu Berlin'de kaldı. Kent tekrar birleştiğinde Berlin her şeyin çiftine sahip oldu. İki parlamento binası, iki büyük üniversite, iki büyük havaalanı, iki kent merkezi ve iki Mısır müzesi.

Türkler

Türkler Berlin'deki en kalabalık yabancı nüfusunu oluştururlar. Berlin'de 119.000 Türk vardır. Kreuzberg İlçesi ('Kroyzberk' diye okunur) Türklerin en yoğun olarak yerleşik olduğu bölgelerdendir. Kroyzberg'in toplam nüfusu 146.884 kişidir ve bunun 49.010'u yabancıdır. Yabancı sayısı Alman vatandaşı Türkleri kapsamadığından, Kreuzberg'deki Türk sayısı oldukça fazladır.


Kültür

Müzeler Adası, Kültür Forumu ve Dahlem'deki müze ve koleksiyonlar dünya çapında önem taşıyor. Berlin, sanat alanında da dünyanın en önemli şehirleri arasında. Üç opera, Filarmoni, birçok tiyatro, konser salonu ve kütüphanenin yanı sıra; Berlin Film Festivali, festival haftaları ve tiyatro günleri, tüm sanatseverleri Berlin'e çekiyor.
Berlin Almanya'nın sadece politik başkenti değil, aynı zamanda da kültür başkentidir. Berlin'de birçok müze bulunmaktadır. Özellikle kentin doğusunda yeralan Müzeler Adası (Museumsinsel) içinde Pergamon Müzesi'de dahil, birçok müzeyi barındırmaktadır. Ayrıca kentte çok sayıda sanat galerileri, tiyatrolar vs. vardır. Başlıca müzeleri ve turistik yerleri:

• Berliner Fernsehturm; televizyon kulesi
• Pergamon Museum; Bergama Arkeoloji Müzesi (Ünlü Bergama tapınağı burdadır.)*Türkçe Berlin Rehberi
• Guggenheim Berlin
• Alte Nationalgalerie; Eski Ulusal Müze (sanat müzesi)*Türkçe Berlin Rehberi
• Bodemuseum *Türkçe Berlin Rehberi
• Schloss Bellevue; Bellevue Sarayı
• Siegessäule; Zafer Sütunu
• Kaiser Wilhelm's Gedächtniskirche; savaşta zarar görmüş Anıtkilise
• Judisches Museum; yahudi müzesi
• Funkturm; radyo kulesi
• Aquadom & Sea Life Centre; akvaryum ve deniz müzesi
• Museum für Kommunikation; iletişim müzesi
• Brandenburger Tor; Brandenburg Kapısı
• Reichstag\Bundestag; İmparatorluk Binası / Federal Meclis
• Gendermenmarkt; Jandarmalar Meydanı *Türkçe Berlin Rehberi
• Checkpoint Charlie Mauer Museum ;Berlin duvarı ile ilgili tarih müzesi *Türkçe Berlin Rehberi
• Berliner Dom; Berlin Katedrali *Türkçe Berlin Rehberi
• East-Side-Gallery; Barış Anıtı
• Holocaust-Mahnmal; Holocaust Anıtı
• KaDeWe(Kaufhaus des Westens); alışveriş merkezi
• Deutsches Technikmuseum; Alman Teknoloji Müzesi
• Schloss Charlottenburg; Charlotenburg Sarayı
• Berliner Rathaus (1991'dan önce Rotes Rathaus); belediye sarayı
• Bundeskanzleramt; Başbakanlık
• Museum für Naturkunde; Doğa Bilimleri Müzesi
• Filmmuseum Berlin; Film ve sinema tarihi ile ilgili müze
• Neue Synagoge Berlin; Yeni Sinagog (Almanya'nın en büyük sinagoğudur)
• Tiergarten; kentin en büyük parkı ve mesire yeri

Kardeş şehirler

• - Los Angeles, Amerika Birleşik Devletleri (1967)
• - Paris, Fransa (1987)
• - Madrid, İspanya (1988)
• - İstanbul, Türkiye (1989)
• - Moskova, Rusya (1990)
• - Varşova, Polonya (1991)
• - Budapeşte, Macaristan (1991)
• - Brüksel, Belçika (1992)
• - Cakarta, Endonezya (1993)
• - Taşkent, Özbekistan (1993)
• - Mexico City, Meksika (1993)
• - Pekin, Çin (1994)
• - Tokyo, Japonya (1994)
• - Buenos Aires, Arjantin (1994)
• - Prag, Çek Cumhuriyeti (1995)
• - Windhoek, Namibya (2000)
• - Londra, Birleşik Krallık (2000)
• - Mumbai, Hindistan (2000)
• - Malatya, Türkiye (2007)

İlçeleri

10 Haziran 1998 tarihinde çıkan yasa ile birlikte ilçe sayısı 23 olan Berlin'in bölgeleri 12 bölüm haline getirilerek bir değişikliğe gidilmiştir. 1 Ocak 2001 tarihi itibarı ile uygulamaya konulmuştur. Son hali şu şekildedir;

• Charlottenburg-Wilmersdorf Semti
• Fridrihshayn-Kroyzberg Semti
• Lihtenberg Semti
• Marzahn-Hellersdorf Semti
• Merkez İlçe (Berlin)
• Noyköln Semti
• Pankov Semti
• Raynikendorf Semti
• Şpandav Semti
• Steglitz-Zehlendorf Semti
• Tempelhof-Schöneberg Semti
• Treptov-Köpenik Semti

[AXY_ASi]