[Bluesorrow]

Aforoz Nedir? Aforoz Tanımı, Aforoz Hakkında


Gerek Hıristiyanlık'ta ve gerekse Musevilik'te, dinin hak ve ayrıcalıklarına karşı suç işleyen kişilerin din dışı sayılması demektir. Bu ceza Hıristiyanlığın ilk günlerinden itibaren uygulanmaktadır. Ortaçağ'da Papalar, aforozu bir silah gibi kullanarak, kralların, imparatorların bile gözünü korkutmuşlardır.

Aforoz cezasını vermeye yalnızca papalar, piskoposlar, bir de ruhani meclisler yetkiliydi. Aforozun kaldırılması ise ancak papayla ruhani meclisin elindeydi.

Katoliklerde iki tür aforoz vardır: Büyük ve küçük aforoz. Büyük aforoza uğrayan bir kimse, bütün dini haklarını kaybettiği gibi, başka Hıristiyanlarla görüşmesi de yasak edilir. Küçük aforozda ise sadece bazı haklarda kısıntı yapılır. Aforoz cezasının ayrıca sürekli ve geçici şekilleri de vardır.

Avrupa tarihinde aforoza uğramış pekçok hükümdar vardır. Bunların en tanınmışı Alman Kralı 3. Heinrich'tir. 1077 yılında aforoz edilen kral, kendisini bağışlaması için Papa 7. Gregorius'un kapısında yalınayak beklemek zorunda kalmıştır. Aforoz cezası Musevilerde de vardır. Filozof Spinoza, Musevi aforozuna uğrayanların en ünlüsüdür.

[asla_asla_deme]

Aforoz Nedir?

Yahudiler ve Hırisliyanlarda belirli suçları iş­leyen kimselere uygulanan sürekli veya geçici toplum dışına çıkarılma cezası.

Yahudilerde bu ceza, Tevrat'la sayılan "bü­yük günahları İşleyenlere karşı uygulanır. Aforoza uğrayan kimseyle dindaşlarından hiçbiri ilişki kurmadığı için suçlu, topluluğu bıra­kıp gitmekten başka çıkar yol bulamaz ve böy­lece toplum kendini kimi davranış biçimleri­nin etkisinden bütünüyle korumuş olur. Hıris-tîyanlarda ise, uygulama biraz daha farklı­dır. Yah udilerde bu cezayı gerektiren büyük günahlar Tevrat'ta belirtilmiş olduğu halde, Hırisiiyanlarda zaman zaman eklemeler ve çı­karmalar yapılan düzenlenmiş listelerde yer alan "günahlar sözkonusudur. Nitekim, der­lenmesine 1545-1563 Trcnt Konsİli sırasında karar alınmakla birlikte, yürürlüğe, ancak 1917 Yılında giren Kilise Hukuku Yasası için­de yer alan bu liste, bu yasanın 1983 yılında el­den geçirilmesi sırasında yeniden düzenlen­miş, ve Aforoz'la İlgili VI. Kitap'taki bu suçla­rın sayısı 37'den 7'ye indirilmiştir. Buna göre aforozu gerektiren günahlar şunlardır: İnan­cın büsbütün yitirilmesi ya da kilise doktrini­ne aykırı inanç taşımak, Papaya fiilen saldırı­da bulunmak, Vatikan'dan onay alınmadan piskopos atanması, komünyonda kutsanmış ekmeğe küfür etmek, bir papazın, kendisinin yardımı ve teşviki ile İşlenmiş bir günahı (gü­nah çıkarma yoluyla) bağışlaması, günah çı­karmadaki gizlilik ilkesinin çiğnenmesi, kür­taj. Bunlardan üçü topluluk bireyleri, tamamı ve özellikle dördü de kilise görevlileri tarafın­dan işlenebilecek günahlar olarak görülmekte­dir.

Aforoz'a uğrayan kimse, verilen karar uya­rınca, topluluğun dışına büsbütün ve sürekli çı­karılabileceği gibi, belirli bir süre için de İlişki­ler kesilebilir. Biraz daha hafif cezalandırma­larda kilise haklarından yoksun bırakılır; söz­gelimi, komünyona ve kilisedeki ibadet ve ayinlere katılması yasaklanır.

Bütün Hristiyan mezhepleri, kiliseleri ve ce­maatlerinde uygulanan bu toplumdan dışla­ma yöntemi, özellikle tarih içinde ve papalı­ğın, kilisenin gücünü arttırmak ve pekiştirmek doğrultusunda çokça kullanılmış ve hatta ki­mi siyasal sürtüşmeler ve çıkar kavgalarında kralların bile aforoza uğratıldığı olmuş, her se­ferinde de kilise açısından oldukça olumlu so­nuçlar alınmıştır. Papa VII. Gregor tarafın­dan aforoz edilen Alman Hükümdarı IV. Heinrich'İn tüm yakınlarının kendisiyle ilişkiyi kesmesi üzerine, karlar içinde yalın-ayak yürü­yerek Papalık Sarayı'na gidip, diz üstü yalvara-rak kendini affettirişi olayı bunlardan biridir.

Aforoz edilen kişinin itirafta bulunup, kefa­rete katlanması halinde bağışlanması müm­kündür. Herhangi bir papaz tarafından bağış­lanma yapılabilecek günahların yanında, an­cak ve özellikle piskoposların veya bizzat pa­panın bağış! amasıyla kalkabilecek aforoz tür­leri de vardır.

Başka başka adlar altında anılsa bile, en son kurulmuş olanına dek tüm Hıristiyan kilisele­rinde aforoz uygulaması vardır.

Zübeyir YETİK