[KisukE UraharA]

Ağız Mızıkası
MsXLabs.org

ağız mızıkası .png

Ağız Mızıkası ya da ağız armonikası, metal üflemeli çalgılar ailesinden, uzun ve yassı kutu biçiminde küçük bir müzik aletidir. Bütün metal üflemeli çalgılarda olduğu gibi ağız mızıkasında da, üflenen havanın etkisiyle titreşerek değişik tonlarda ses veren bir dizi metal levhacık bulunur. Bu levhacıklar ağaç­tan yapılmış kutunun içindeki ayrı ayrı olukla­ra yerleştirilmiş, kutunun alt ve üst yüzü ayrıca koruyucu metal levhalarla kaplanmış­tır. Ağız mızıkasını çalacak olan kişi dudak­larını çalgının önyüzündeki deliklere doğru bastırır ve havayı üfleyerek ya da içine çeke­rek kutunun içinde bir hava akımı yaratır. Bu hava akımı da metal levhacıkları ite­rek iki yana doğru serbestçe titreşmelerini sağlar.

Ağız mızıkasının günümüzdeki en basit örnekleri yalnızca yedi nota üzerinden (diato-nik) gam yapar. Oysa daha gelişmiş olan kromatik ağız mızıkaları, diatonik gamın diyez ve bemollü yarım tonlarını da verebilir. Elle çalışan bir pistonu olduğu için pompalı ağız mızıkası' da denen bu kromatik mızıka­larda pistona basılmadığı zaman yedi notalı gam. basıldığı zaman ise yarım ton aralıkla akort edilmiş 12 notalı gam elde edilir.

1821’de bulunan ağız mızıkasının ilk virtü­özleri 19. yüzyılın sonlarında yetişti. Özellikle 20. yüzyılda, usta yorumcuların da katkısıyla zengin ses olanaklarına kavuşan bu çalgı "ağız orgu" adıyla klasik müzik orkestraların­da yer almaya başladı. ABD’de doğan ve ingiltere'de yaşayan Larry Adler. ağız mızı­kasının çağımızdaki en büyük ustalarından biridir. Birçok çağdaş besteci onun yorumun­dan etkilenerek ağız mızıkası için parçalar yazdılar. Bu çalgının Türkiye'deki tek virtü­özü olan Balansı Ahmet (Ahmet Faik Şener) de cumhurbaşkanlığı ve devlet senfoni orkestralarının eşliğinde bu parçalardan bazı­larını seslendirmiş, ayrıca obua için yazılmış bir konçertoyu ve piyano için bestelenmiş parçaları da ağız mızıkasıyla çalmıştır.

Kaynak: MsXLabs.org &Temel Britannica