[Blue Blood]

Zooloji

Zoo hayvanlar topluluğu, logos bilim anlamında kullanılan bir kelime olduğundan, Zooloji; biyolojinin hayvanları çeşitli yönleriyle inceleyen bir dalıdır, demek yanlış olmaz. Eski çağlarda yaşamış ve bugün soyu tükenmiş birçok tür ve günümüzde yaşayan bütün hayvanlar, zoolojinin inceleme alanına girmektedir. İnsanların merak ve araştırma eğilimiyle ortaya çıkan zoolojinin insanlık tarihi kadar eski olma olasığı vardır. İlk olarak Mısır, İran ve Yunan kültürlerinde hayvanları incelemelere ait fikirler, yazılı belgeler görülmektedir. Geçmişte hayvanların basit tanımı ve işlevi, embriyonik gelişimi, beslenmeleri, sağlığı, davranışları, kalıtım ve evrimleriyle; çevreleri ve diğer canlılarla olan etkileşim ve iletişimlerini, incelemeye başlamış olup, daha sonraları altdallara ayrılacak kadar gelişmiştir. Günümüzde her bilimadamı bu bilimin altdallarından biriyle ilgilenmekte, ve ilgilendiği dala göre adlandırılmaktadır. Zooloji, tıptan, toplum sağlığından, ziraatten ve toplum bilimlerinden, uzay bilimlerine kadar tüm alanları ilgilendirmekte, bu alanlarda yapılacak herhangi bir araştırma biyoloji, ve dolayısıyla zooloji kapsamına girmektedir. Tüm düşünceler, tüm araştırmalar kökünü doğadan almakta olduğu gerçeği, zoolojinin neden bu kadar önemli bir bilim dalı olduğunu anlatmaktadır.

Zooloji Dalları

Akaroloji
Araknoloji
Entomoloji
Etholoji
Herpetoloji
İhtiyoloji
Mammaloji
Mirmekoloji
Nöroetholoji
Ornitoloji
Paleozooloji
Paleontoloji
Setoloji

ZOOLOJİ ve DALLARI

Zoo hayvanlar topluluğu, logos bilim anlamında kullanılan bir kelime olduğundan, Zooloji; biyolojinin hayvanları çeşitli yönleriyle inceleyen bir dalıdır, demek yanlış olmaz. Eski çağlarda yaşamış ve bugün soyu tükenmiş birçok tür ve günümüzde yaşayan bütün hayvanlar, zoolojinin inceleme alanına girmektedir. İnsanların merak ve araştırma eğilimiyle ortaya çıkan zoolojinin insanlık tarihi kadar eski olma olasığı vardır. İlk olarak Mısır, İran ve Yunan kültürlerinde hayvanları incelemelere ait fikirler, yazılı belgeler görülmektedir. Geçmişte hayvanların basit tanımı ve işlevi, embriyonik gelişimi, beslenmeleri, sağlığı, davranışları, kalıtım ve evrimleriyle; çevreleri ve diğer canlılarla olan etkileşim ve iletişimlerini, incelemeye başlamış olup, daha sonraları altdallara ayrılacak kadar gelişmiştir. Günümüzde her bilimadamı bu bilimin altdallarından biriyle ilgilenmekte, ve ilgilendiği dala göre adlandırılmaktadır. Zooloji, tıptan, toplum sağlığından, ziraatten ve toplum bilimlerinden, uzay bilimlerine kadar tüm alanları ilgilendirmekte, bu alanlarda yapılacak herhangi bir araştırma biyoloji, ve dolayısıyla zooloji kapsamına girmektedir. Tüm düşünceler, tüm araştırmalar kökünü doğadan almakta olduğu gerçeği, zoolojinin neden bu kadar önemli bir bilim dalı olduğunu anlatmaktadır.













Akaroloji: Yunanca akari (akarlar) ve -oloji ("çalışma"); Acari şubesine ait, akarlar, keneler gibi hayvanları inceleyen bir zooloji alt dalı.


Araknoloji: örümcekleri, yalancıakrepleri ve akrepleri inceleyen bir zooloji alt dalı.

Özellikle Arachnida şubesine ait hayvanları toplayan, inceleyen zoologlara araknokolog (araknid) denir. Bazen küçük örümceğimsileri (örn. akarları) inceleyenler de araknokolog denilse de, daha çok akarolist olarak tanımlanırlar.


Entomoloji:

Hayvanlar aleminin en kalabalık sınıfı olan Insecta, 700 bini aşkın bilinen türün yanı sıra, en az o kadar tanımlanmamış böcek türünü kapsar. Böylesine zengin bir tür çeşitliliği gösteren böcekler doğal olarak insan yaşamında öbür hayvanlardan çok daha büyük bir önem taşır.

Biyolojinin öbür alanları gibi entomoloji de bir çok alt dala (sistematik entomoloji, ekoloji, etoloji, fizyoloji v.b) ayrılmıştır. Bu alt dalların çoğunda hem uygulamalı, hemde salt araştırmaya yönelik çalışmalar yapılır. Uygulamalı entomoloji çalışmları böcekleri zararları ve yararları açısından incelerken, kuramsal araştırmaların amacı tüm böceklere ilişkin temel bilgileri toplamaktadır. Uygulamalı entomoloji bahçecilik, meyvecilik ve ormancılıkla yakından ilişkilidir.

Bugün çağdaş entomoloji çalışmalarının odak noktası hala taksonominin tanımlama evresindedir ve Lepidoptera (pulkanatlılar) takımından kelebekler ve güveler gibi en iyi incelenmiş gruplarda bile sürekli yeni türler tanımlanmaktadır. Larva erişkin biçimleri birbirinden çok farklı olan tümbaşkalaşmalı böceklerin erişkinleri dışında, böceklerin yaşam evrelerini tanımlamak genellikle son derece güçtür.


Etoloji: Hayvan davranışlarını inceleyen zooloji alt dalı.

Etoloji, özellikle evrim, nöroanatomi ve ekoloji gibi bazı bilim dallarıyla sıkı bir işbirliği içinde yürütülen, laboratuvar ve alan çalışmalarını kapsar. Etolojinin amacı belirli bir hayvan grubunu değil davranışları incelemektir ve çoğu kez tek bir davranış kalıbının, örneğin saldırganlığın değişik hayvanlarda nasıl ortaya çıktığını araştırır. Nöroetoloji olarak ayrılmış bir dalı daha bulunur. Özellikle etoloji üzerine çalışan zoologlara etolojist denir.




Herpetoloji: (Yunanca herpeton = sürünmek, ve logos = çalışma) sürüngenleri ve amfibileri inceleyen zooloji alt dalı. Bazı biyologlar herp`i bütün sürüngenleri ve amfibileri tanımlamak için kullanırlar.

Herpetoloji, değişkensıcaklı dörtbacaklıları, morfolojilerini, fizyolojilerini, evrimleşmelerini vs. araştırır.



İhtiyoloji: Zoolojinin balıklarla ilgilenen alt dalıdır. Kemiklibalıklar (Osteichthyes), köpekbalığı gibi kıkırdaklıbalıklar (Chondrichthyes) ve çenesizbalıklar (Agnatha) ilgi alanıdır.

Tüm diğer omurgalı türlerinin sayısı kadar balık türü bulunduğu ve balıklar çok uzun süredir evrimleştiği için, balık sınıflandırması ve biliminde halen bilinmeyenle karşı karşıya kalınmaktadır. Balık biyolojisi ve davranışları halen tam olarak çözülmüş değildir.






Mirmekoloji: Entomolojinin özellikle karıncaları inceleyen dalı.

Karıncaların, yaşam ortamlarını, davranışlarını ve insanda hep merak uyandırmış sosyal yaşantılarını araştırır.


Setoloji: Yunanca; cetus ("balina") ve -oloji ("çalışma"), balinalar, yunuslar ve domuzbalıklarının sekiz cinsini inceleyen deniz biyolojisi alt dalı.

Setolojistler, ya da setoloji alanında çalışanlar, Cetacea takımının evrimini, dağılımını, morfolojisini, davranışlarını, toplumsal dinamiğini ve diğer konularını araştırıp, anlamaya çalışırlar.

[DERF_YORK]

Kemaleddin Demiri:





Varlıkların yaratılış özellikleri üzerine geniş incelemeler yaparak eserden müessire

Yüce Yaratan’ın sonsuz kudretini nazarlara vermeye çalışan Kemaleddin Demîrî

(1349-1405) ünlü bir zooloji bilginidir.


Batılılardan 400 yıl önce zooloji konusunda ilk ansiklopediyi yazan bu bilginimiz

Kahire’de doğdu. Esas adı Mûsâ b. İsâ Kemal’dir.

Buna rağmen Kemaleddin Demîrî diye şöhret bulmuştur. Bir ara terzilikle Meşgul olmuşsa da ilme ve araştırmaya olan düşkünlüğü sebebiyle kendisini tamamiyle zooloji konularına yani hayvanları incelemeye verdi. Çok çalışıyor, geceleri mum oşığında sabahladığı oluyordu. İlme tutkunluğu, doyumsuzluğu ve yaptığı araştırmalardan ötürü Ezher Üniversitesi’ne alındı. Orada dinî ve fennî konularda dersler verdi, eserler kaleme aldı. O dönemde Ezher’de fennî konulara da ciddi ağırlık veriliyordu.

Kemaleddin Demîrî’nin şöhrete kavuşmasını sağlayan onun “Hayat’ül Hayavan” adlı meşhur eseri oldu. Uzun araştırmalar sonucunda kaleme aldığı bubüüyk eser, zooloji konusunda kaleme alınan ilk ansiklopedidir. Alfabetik olarak tertip edilen bu eserde her hayvan hakkında özet bilgiler verilmiştir.
Kitapta daha önce bu konuda eser veren Cevherî, Câhız ve İbni Sînâ’ya da yer verilmiş, sonrasında; her cins hayvanını özellikleri, hayvanın adının geçtiği Hadis-i Şerifler, mezheplere göre hayvanla ilgili dinî hükümler ve atasözleri, hayvanın azalarının tıbbî özellikleri gibi konularda ayrı bahisler halinde yeterli, doyurucu bilgiler sunulmuştur. Demîrî’nin bu eseri ilmi çevrelerde hayret ve takdirle karşılanmış ve sahasında ilk eser olarak kabul edilmiştir. Eser, “folklor, hadîs, tarih, halk tabâbeti ve ırk psikolojisi hakkında tükenmez bir hazine hükmündedir. Bilhassa halk hekimliğiyle ilgili notlar eserin en dikkat çekici yanlarından birini teşkil eder.
Kitabın dikkat çekici bir diğer yönü de Müslüman bilginlerin ilmi sadece dinî sahalarda sınırlandırmayarak diğer fennî ve felsefî sahalarda da geliştirip yaydıklarının açık bir belgesi olmasıdır. Kemaleddin Demîrî, ünlü eserine 1069 çeşit hayvan ismini almış ve bunlar hakkında ayrı ayrı ilgi uyandırıcı açıklamalar yapmıştır. Misal olarak şunları gösterebiliriz; “Arslan, hayvanlar arasında mevkii ve gücü bakımından kuvvetli olduğu için kral konumundadır. Kuvvet, atılganlık ve hareket konusunda örnek gösterilir. Bunun için Hazreti Hamza’ya da “Allah’ın Arslanı” denilmiştir…” Tavşan için de “ön ayakları kısa arka ayakları uzun zürafanın tersi bir hayvandır. Toprağa ayaklarının ucuyla basar. Gözü açık uyur. Canlılar içinde dördü âdet görür. Sırtlan, yarasa, tavşan ve kadındır.”
Eser Mehmet b, Süleyman tarafından 1400′de Türkçe’ye tercüme edildi. Diğer bir tercümesi ise Abdurrahman es-Sivasî tarafından yapılmış ve 1914′ te İstanbul’da basılmıştır.
Kaleme alındığı dönem için çok büyük yenilikler getirmiş olan eser, günümüz zooloji bilginleri arasında da tarihin en değerli eserleri arasında sayılıyor.

[Master Blue]

Polip (zooloji)

Hydrozoa


Bilimsel sınıflandırmaAlem:Animalia - Hayvanlar
Alt alem:Eumetazoa - Gerçek dokulular
Şube:Cnidaria - Knidliler
Sınıf:Hydrozoa - Polipler

Takımları

• Actinulida -
• Capitata -
• Conica -
• Chondrophora -
• Filifera -
• Hydroida -
• Laingiomedusae -
• Limnopolypae -
• Narcomedusae -
• Proboscoida -
• Siphonophora -
• Trachymedusae

Polipler (Hydrozoa), yuvarlak ya da düz olan ağzın karşısındaki diğer uçlarıyla bir yere bağlanmış yaşayan, vazo ya da torba şaklinde vücutları olan deniz hayvanlarıdır.

Dış vücut duvarları ektoderm, iç vücut duvarları endoderm tabakasından oluşur. Çoğunun ağız çevresinde tentaküller bulunur. Besinler, bu tentaküller aracılığyla yakalanıp ağıza iletilir.

Alfa (zooloji)

Alfa, sosyal hayvanlar içerisinde; alfa erkek ve alfa dişi, komünite içerisinde, diğer bireyler tarafından kararlarına uyulan ve lider konumundaki bireylerdir. Eğer bir erkek ve bir dişi birlikte bu rolü üstlenirlerse, onlara alfa çift adı verilir.
Şempanzeler; komünite içindeki alfa bireye başını sallamak gibi komünite içinde özel anlamı olan jestler göstererek, onların yolda önde yürümesine izin vererek ve komünite içerisinde bir meydan okuma sırasında kenara çekilerek alfa bireyi liderleri olarak tanıdıklarını belirtirler. Köpekgiller de ayrıca kendi grupları içindeki alfa çiftlerin kararlarına uyup, yiyecek bulunduğunda önce onların yemesine izin verip, ve genellikle de sadece o iki alfa bireyin çiftleşmesine izin vererek bir alfa çiftin kendilerini yönetmelerine izin verirler; kurtlar bunun güzel bir örneğidir.
Alfa bireyler, komünite içindeki liderlik konumlarını gemellikle üstün fiziksel güçlerini kanıtlayarak alırlar. Yine de, bonobolar gibi bazı yüksek derecede sosyal türlerde; komünitenin başına geçmeye teşebbüş eden birey, daha dolaylı yollara başvurabilir; örneğin diğer bireyler arasındaki politik ittifaklar kurmak ve/veya önceki alfa bireyi devirip yerini almaya çalşmak gibi.
İnsanlarda ise, alfa erkek tanımı genellikle sosyal konum olarak en yüksek noktadaki, güçlü erkekler için kullanılır. Batı kültüründe, bu terim küçültücü bir şekilde; kibir ve merhametsizliğe neden olacak şekilde aşırı derecede maskülin olan erkekler için kullanılır.

Termit (zooloji)

Termit, özellikle Afrika'da yaşayan ve yağmur ormanlarında da benzerleri bulunan bir böcek türüdür. Sanılanın aksine bir karınca türü değillerdir. Termitler Karıncayiyenlerin ana besin kaynağıdır. Genellikle beyaz renkli olurlar.