Arama

Elementler - Volfram (Tungsten)

Güncelleme: 26 Mayıs 2018 Gösterim: 12.029 Cevap: 4
BLacK_HawK - avatarı
BLacK_HawK
Ziyaretçi
11 Nisan 2007       Mesaj #1
BLacK_HawK - avatarı
Ziyaretçi

Volfram (Tungsten)

Ad:  w1.JPG
Gösterim: 286
Boyut:  15.5 KB

tungsten (W), VOLFRAM olarak da bilinir,
Sponsorlu Bağlantılar
periyodik tablonun Vl b grubunda yer alan kimyasal element.

Olağanüstü derecede güçlü bir metal olan tungsten, çeliğin sertliğini ve dayanımını artırmakta ve ampul filamanlannm yapımında kullanılır. Tungsten metalini ilk olarak 1783’te İspanyol kimyacı ve mineraloglar Juan Jose ve Fausto Elhuyar, volframit mineralinden elde edilen tungsten oksiti (W03) odun kömürüyle indirgeyerek elde ettiler. Onlardan önce 1781’de İsveçli kimyacı Cari Wilhelm Scheele ise, bugün şeht olarak bilinen mineralde tungstik asidi bulmuş, arkadaşı Torbem Bergman da bu asitten yeni bir metal elde edilebileceğini ileri sürmüştü. Bu metal bulunduğundan beri hem tungsten, hem de volfram olarak adlandırılmakla birlikte her yerde geçerli olan simgesi Berzelius’un önerdiği W’dir. İngiltere ve ABD’de tungsten, Almanya ve öbür Avrupa ülkelerinde volfram adı kabul edilmiştir.

Bulunduğu yerler, elde edilişi, özellikleri ve kullanım alanları.
Tungsten yerkabuğundaki kayaçlarda milyonda 1,5 bölüm ya da ton başına 1,5 gram oranında bulunur.
Yeryüzündeki bolluğu yaklaşık kalayınki ya da kendisine çok benzeyen molibdeninki kadar, uranyumunkinin ise yansı kadardır.

Ticari bakımdan önemli olan iki tungsten minerali vardır: Volframit ve şelit. Tungsten metalinin üretiminde volframit önce yükseltgeyici koşullar altında sodyum karbonatla eritilir ya da derişik sodyum hidroksit çözeltisiyle pişirilir. Bu işlemler sonucunda oluşan ürünün suyla özütlenmesiyle sodyum tungsten likörü, bu likörün kalsiyum klorürle tepkimesiyle de çözünmeyen kalsiyum tungstat elde edilir. Kalsiyum tungstatın hidroklorik asitle tepkimesi sonucunda da çözünmeyen tungstik asit (H2WC>4) ve çözünebilen kalsiyum klorür oluşur. Karışımdan süzülme yoluyla aynlan tungstik asit yıkanır ve kurutulur.

Şelit ise çoğunlukla derişik hidroklorik asitle pişirilir ve oluşan ham tungstik asit, kalsiyum klorürden ayrıldıktan sonra derişik amonyaklı çözeltisi içinde çözündürülür, süzülür ve yeniden buharlaştırılır, böylece amonyum paratungstat elde edilir. Tungsten metali tungstik asit, tungstik oksit ya da amonyum paratungstatın hidrojenle indirgenmesiyle toz halinde üretilir. Toz haldeki metal ise toz metalürjisi yöntemleriyle kütük metale dönüştürülür.

Tungsten metalinin parlaklığı nikel beyazı ile grimsi arasında değişir. Metaller arasında en yüksek erime noktasına sahip olan tungstenin 1.650°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda çekme dayanımı en yüksek, doğrusal ısıl genleşme katsayısı ise en düşüktür (20°C’de her 1°C için 4,43 Xİ0~6). Tungsten oda sıcaklığında normal olarak kırılgan olmakla birlikte katışıksız tungsten yüksek sıcaklıklarda mekanik işlemler yoluyla sünek hale getirilebilir ve çok ince tel halinde çekilebilir. Tungsten sanayide önce ampul filamanlarının yapımında daha sonra da birçok elektrik ve elektronik aygıtın elemanlarında kullanıldı. Çok sert ve tok kalıplarda, aletlerde, mastarlarda ve avadanlıklarda ise katılanmış biçimde tungstenden yararlanılır. Elde edilen tungstenin çoğu tungsten çeliği üretiminde kullanılır. Uzay sanayisinde roket motorlarının lüle boğazlarının ve hücum kenarlarının yapımında tungstenden yararlanılır.
Tungsten Elektron tabancasında , kesim uçlarında , ampullerde ve akıllı cam teknolojisinde kullanılır.

Doğal tungsten, tungsten-180 (yüzde 0,14), tungsten-182 (yüzde 26,41), tungsten-183 (yüzde 14,40) tungsten-184 (yüzde 30,64) ve tungsten-186 (yüzde 28,41) gibi beş kararlı izotopunun bir karışımı halinde bulunur.

Bileşikleri.


Tungsten oldukça eylemsiz olmakla birlikte O’dan +6’ya kadar değişen değerlikte bulunduğu bileşikleri de hazırlanmıştır. +4, +5 ve +6 yükseltgeme durumundaki tungsten birçok karmaşık oluşturur.
En önemli tungsten bileşiği sertliğiyle dikkati çeken (Mohs sertliği 9,5) tungsten karbürdür. Tungsten karbür, tek başına ya da başka metal karbürlerle birlikte dökme demirin, testere ve matkapların kesici uçlarının sertliğini artırmak amacıyla kullanılır.
kaynak: Ana Britannica

Son düzenleyen Safi; 26 Mayıs 2018 03:28
Misafir - avatarı
Misafir
Ziyaretçi
12 Şubat 2010       Mesaj #2
Misafir - avatarı
Ziyaretçi
Ad:  w2.JPG
Gösterim: 206
Boyut:  21.8 KB
Volfram (Tungsten)
Sembol: W
Atom numarası: 74
Sponsorlu Bağlantılar
Atom ağırlığı
: 183.84 g/mol

Oda koşullarında (25°C 298 K):
Grimsi beyaz renkli parlak katı

Metal

D-blok elementi
Tungsten metali hakkında ilk hipotez 1779 yılında Peter Woulfe tarafından ileri atılmıştır. Fakat 1783 yılında Fausto ve Juan José de Elhuyar tarafından keşfedilmiştir. Doğada bilinen mineralleri scheelit (CaWO4), woframit (Fe,Mn)WO4 tir. Saf olarak tungsten eldesi minerallerinden elde edilen WO3 oksitlerininn yüksek sıcaklıkta hidrojen ile indirgenmesi sonucunda elde edilir. WO3 + 3H2 à W + 3H2O
Volfram beyazımsı gri renkli, eşsiz özelliklere sahip bir metaldir. Atom numarası 74, atom ağırlığı 184, yoğunluğu 19.3 gr/cm3’ tür. 3410 0C ile en yüksek erime noktasına sahip bir elementtir. Aynı zamanda paslanmaya çok dayanıklı olan volfram 1650 0C’nin üstünde en fazla gerilme direnci olan metaldir.
Volfram (wolfram ya da diğer adıyla Tungsten), atom numarası 74, atom ağırlığı 183,85 olan ve kimyasal simgesi W ile gösterilen (L. wolframium), yoğunluğu 19,3 g/cm3 olan, 3482 °C'de eriyebilen kimyasal bir element. Çok sert, ağır, çelik gri ya da beyaz renkte geçiş metallerinden biri olan tungsten, wolframite ve scheelite içeren madenlerde bulunur. Tungsten, sağlam fiziksel yapısı ve alaşım olmayan maddeler arasında yüksek erime sıcaklığı olan önemli bir maddedir. Saf haliyle bazı elektronik uygulamalarda kullanılır, ancak çoğunlukla bileşik ya da alaşım olarak, ampullerin lamba tellerinde, X ışını cihazlarında ve uzay teknolojisi yüksek performans alaşımlarında kullanılır. Adı İsveççe, Danca ve Norveççe'deki anlamı ağır taş olan 'tung sten' kelime grubundan gelse de bu üç ülkede bu element için 'Wolfram' kullanılır.Volfram elektronik uygulamalarda kullanılır. Türkiye'de Bursa-Uludağ'da çıkarılır.
Doğada 20’den fazla volfram minerali bilinse de, ekonomik olarak işletilebilen minerellar şeelit (CaW04) ve volframittir [(Fe, Mn)W04].
Yerkabuğu ortalaması 1-1.3 ppm olan volfram en fazla granitler içinde bulunur (ortalama 1.5 ppm). Volfram taşıyan ana oluşumlar metamorfik kayaçlardır. Pek çok yatakta volframa bakır, kalay, bizmut, antimuan ve molibden mineralleri de eşlik eder.


Volfram çok asidik granitlerin pegmatitik pnömatolitik damarlarında ve hidrotermal kuvars damarlarında oluşabildiği gibi, bu granitlerin kireçtaşlarıyla dokanaklarında kontakt metasomatik olarak da oluşabilir. Volfram mineralizasyonunun oluşumunda hidrotermal çözeltiler önemli bir rol oynar. Kristalleşen magmanın kalıntı sıvılarında zenginleşen volfram kontakt zonlarında volframit veya şeelit şeklinde çökelir. Mineralizasyon oluşumu sırasında ortaya çıkan mineralin cinsi ortamdaki demir, mangan ve kalsiyum iyonlarının bağıl miktarı ve aktiflik dereceleri ile belirlenir.

Ekonomik volfram oluşumlarının başında kontakt metasomatik olarak oluşmuş kuvars damarlarına bağlı volframit cevherleşmeleri gelir. Bunlar dünya rezervinin büyük bir bölümünü oluşturur. Bunun ardından yine aynı tip yataklardan (dünya rezervinin yaklaşık 1/3’ü) elde edilen şeelit gelir. Bunların dışında hidrotermal damarlardan, stokvörk tipi oluşumlardan, pegmatitlerden, jeotermal oluşumlardan, plaserlerden ve tuz göllerinden de volfram elde edilebilir.

Volfram cevherlerinin kalitesi yararlı ve zararlı bileşenlerin tenörlerine, cevher yapısına ve tane büyüklüğüne bağlıdır. Ancak molibden, kalay, antimuan, fosfor, arsen, kükürt, bakır, bizmut gibi zararlı bileşenler volfram konsantresi eldesi sırasında çeşitli şekilde ayıklanabilmekte ve çoğu belli bir tenörden sonra yararlı metaller olmaktadır. Ancak bu bileşenler konsantrede bulunmamalıdır. Bu durumda volfram cevherlerinin kalitesinin en büyük faktörü W03 (%79.3 W içerikli ) cinsinden volframtenörüdür. İşletilen mono metalli volfram cevherlerinin çoğunluğunda endüstriyel asgari tenör % 0.3 ile % 0.5 W03 arasında değişmektedir. Damar biçimindeki cevherlerin mono metalli olanlarında % 0.3-0.6 W03, stok biçimlilerde % 0.2-0.6 W03, skarn cevherlerinde % 0.3-3.0 W03 arasında değişir. Yatak rezervlerinin büyük olması ve üretim kolaylığı sağlayan durumlarda endüstriyel asgari tenör % 0.2 W03’e kadar düşmektedir.

Volframın çok geniş ticari, endüstriyel ve askeri uygulama alanları vardır. Saf volfram vakumda ve asal gazlar içinde 2400 0C’ye kadar dayanıklılığını korur ve bu nedenle de elektrik ampüllerinde, elektrik bağlantı yerlerinde ve x- ışını tüplerinde kullanılır. Volfram alaşımları ( Cr, Ni, V, Co, Mo ile yapılan alaşımları) yüksek devirli kesme aletleri, valf, yay, buji üretiminde, metalik volfram ise galvanometre, teleskop, yay, jilet, piyano teli, metal aynası, ısıtma elemanı, termostat yapımında kullanılır. Volfram bileşikleri ise teksir ve baskı boyaları, cila, cam, mürekkep, makina yağları üretiminde kullanılır. Volframın en geniş kullanımlarından biri de tungsten karbit şeklindedir. Bu şekliyle yüksek ısıda (1000-15000C) sertliğini ve aşınma direncini koruduğu için metal işlerinde, madencilik ve yapı endüstrisinde kullanılır. Aynı zamanda askeri malzeme, ısı oluğu, radyasyon kalkanı, ağırlık ve karşı ağırlıkların üretiminde, çelik aksamların ve aşınmaya dayanıklı parça ve kaplama malzemelerinin yapımında da kullanılır. Benzersiz fiziksel özellikleri ile uzay endüstrisinde,gaz türbini ve dizel motor üretimi ile yüzey işleme endüstrisinde giderek daha fazla kullanılan bir maddedir. Örneğin renkli cam üretiminde, x-ışını ve televizyon lambalarında, petrol ürünleri endüstrisinde, kimya endüstrisinde, tekstil endüstrisinde volfram veya bileşikleri kullanılmaktadır. Uçak endüstrisinde de volframın önemli bir yeri vardır.

Titanyum, tantal ve niyobyum karbitler ve sinter alüminyum oksit bazı aşınmaya dayanımın söz konusu olduğu uygulamalarda volframın yerine kullanılabilir. Son yıllarda torna ve takım çeliklerinde volfram yerine molibden kullanılmaktadır. Vakum tüpler yerine transistörlerin kullanılması elektronik aletlerde volfram ihtiyacını azaltmıştır. Bazı kesme aleti uygulamalarında da seramikler alternatif olabilir.
Son düzenleyen Safi; 26 Mayıs 2018 03:45
asla_asla_deme - avatarı
asla_asla_deme
VIP Never Say Never Agaın
15 Mart 2010       Mesaj #3
asla_asla_deme - avatarı
VIP Never Say Never Agaın
Gümüş grisi renginde bir metal olan tungstenin atom numarası 74 ve atom ağırlığı 183.85' dir. Tungsten 3 410 °C ile en yüksek erime noktasına sahip en ağır elementtir. Yoğunluğu 20 °C de 19.3 g/cm 'dür. Aşınmaya karşı direnci, ısı ve elektrik iletkenliği yüksek, genleşme katsayısı düşüktür. 1 650 °C'den yüksek sıcaklıklarda tungsten en yüksek gerilim mukavemetine sahiptir.
Yirmiden fazla tungsten ihtiva eden mineral mevcutsa da, ancak şelit ve volframit ekonomik olarak işletilen tungsten mineralleridir. -Şelit (CaWÜ4)
Bileşimi kalsiyum volframittir. Saf halde iken %80.6 WÜ3, %64 W içerir. Beyaz, kirli beyaz, sarımsı, pembemsi renklerde bulunmaktadır. Sertliği 4.5, yoğunluğu 6 g/cm tür. Yumuşak ve kırılgandır.

-Volframit (Fe, Mn)WÜ4+2 +2

Değişik oranlarda Fe ve Mn karışımı gösteren tungsten mineraline genelde volframit denir. %20'den fazla FeÜ içeren mineral Ferberit (FeWO4), %20'den fazla MnÜ içeren mineral Hübrenit (MnWÜ4), aradakiler ise volframit olarak adlandırılır. Wolframit %60 W ihtiva eder.

Rengi siyah olup, sertliği 5.5, özgül ağırlığı 7.5 g/cm tür

Dünyada Durum Rezervler
Tungsten yerkabuğunda ortalama 1-1.3 ppm oranında bulunmakta olup, nadir elementler grubunda düşünülebilir. Mağmatik kayaçlar arasında, granitler en yüksek ortalama (1.5 ppm) konsantrasyona sahiptir. Tortul kayaçlar ise 1-2 ppm konsantrasyona sahiptir. Temel tungsten kaynağı metamorfik kayaçlar olduğu halde, muhtemel konsantrasyonu belirlemek için yeterli veri yoktur. Birçok yatakta tungsten az yada çok bakır, kalay, bizmut, antimuan yada molibden mineralleriyle birlikte bulunur. Bazı yataklarda ise diğer ürünlerin eş zamanlı ürünüdür.
Tungsten yataklarının oluşumunda hidrotermal çözeltiler önemli rol oynamaktadır. Tungsten, kristalleşen magmanın geride kalan akışları içinde tungstat iyonu, tungstik asit yada sodyum tungstat halinde konsantre olur ve yan kayaçla olan dokunak bölgelerinde volframit ve şelit olarak çökelir. Mineral oluşumu demir, mangan ve kalsiyumun aktiviteleriyle kontrol edilmektedir.
Dünya rezervlerinin yaklaşık %50'sini oluşturan ve ekonomik önem taşıyan şelit, kalsiyum tungstattır.
Tungsten'in çoğunlukla üretildiği yataklar, kontak metamorfik yataklar, hidrotermal damarlar ve ağ tipi oluşumlardır.

Dünya toplam tungsten rezervi 3 300 000 ton olarak tahmin edilmekte olup, bunun 2 042 000 tonu işletilebilir rezerv olarak kabul edilmektedir. Belirlenen rezervler bugünkü talep bazında 57 yıl yetecek düzeydedir (Minerals Handbook, 1998-1999).
Dünya tungsten kaynaklarının % 27.5' i gelişmiş ülkelerde, % 15.2' si gelişmekte olan ülkelerde, % 57.3' ü ise Çin ve Rusya'da bulunmaktadır.

Dünya tungsten maden üretimi ve üretim kapasiteleri Tablo 2.2' de verilmiştir. Dünya tungsten maden üretimi, 1995 yılında 36 883 ton, 1996' da ise 35 917 ton olarak gerçekleşmiştir. Mevcut maden üretim kapasitesi ise 44 150 ton dur.

1996 yılında Çin, dünya tungsten maden üretiminin 26 700 tonunu gerçekleştirmiş olup, dünya toplam maden üretimindeki payı % 74.3 olmuştur. Diğer taraftan 1996 yılında gelişmiş ülkelerdeki üretimin payı % 6.2, gelişmekte olan ülkelerin maden üretimindeki payı ise % 4.9 olarak gerçekleşmiştir.
Yine Çin ve Eski Sovyetler dışında kalan birçok ülkede şirketler, örneğin Kanada ve Avustralya'da, çeşitli nedenlerle kendileri için uygun olmayan pazar koşullarının sonucu üretimlerini geçici olarak durdurmuşlar veya madenlerini kapatmışlardır.
Yıllık üretim değeri 1997 yılı fiyatlarıyla, WO3 içeriği olarak, 455 milyon US $ dır (Minerals Handbook, 1998-1999).

Konsantre Tüketim ve Talep Artışı
Uluslararası Tungsten Endüstri Derneği (International Tungsten Industry Association)' nin belirlediği tahmini talepler Tablo 2.3' de verilmiştir. Buna göre, 1995' de 44 600 ton olan tungsten talebi 1996' da 37 300 ton olarak tahmin edilmiştir.
1996 yılı itibariyle Batı Ülkeleri 24 850 ton tungsten talebi ile ilk sırada yeralmakta bu ülkeleri 11 000 ton ile Çin izlemektedir.

Tungsten konsantresi tüketim (talep) artış hızları ise Tablo 2.4' de verilmiştir. Dünya tungsten konsantre talebi 1970'lerde % 0.6'lık bir artış gösterirken, 1980'lerde talepte % 1.4'lük bir gerileme görülmüştür. 1970'lerde Avrupa Birliği ve Japonya'da görülen gerileme 1980'lerde Doğu Avrupa Ülkeleri dışında kalan bütün ülkelerde görülmüştür. Gerilemenin bir kısımın tungsten ihtiyacının ikincil kaynaklardan sağlanmış olması ve/veya mevcut konsantre stoklarının kullanılmış olması nedeniyle meydana geldiği sanılmaktadır. ABD'de 1995'de 2 390 ton, 1996'da ise 2 670 ton tungstenin ikincil kaynaklardan üretildiği bu oranın mevcut ihtiyacın 1/15'i olduğu, buna karşın Batı Avrupa Ülkeleri'nde bu oranın % 25-30' lara ulaştığı tahmin edilmektedir (Minerals Handbook, 1998-1999).
MsXLabs.org & MTA
Son düzenleyen Safi; 26 Mayıs 2018 01:26
Şeytan Yaşamak İçin Her Şeyi Yapar....
_Yağmur_ - avatarı
_Yağmur_
VIP VIP Üye
25 Haziran 2011       Mesaj #4
_Yağmur_ - avatarı
VIP VIP Üye
VOLFRAM (TUNGSTEN)
Periyodik cetvelin VIB grubunda yer alan gümüş grisi renkte metal element, volfram.

Doğada başlıca şelit (CaWO4) ve volframit [(Fe,Mn) WO4] mineralleri biçiminde bulunur. Dünya rezervinin % 3'ü Türkiye'dedir (Uludağ). Tungsten dioksitin ısıtılıp hidrojenle indirgenmesi yoluyla elde edilir. Ergime noktası en yüksek metaldir ve bu nedenle akkor lambalarda (1909'dan beri) filaman olarak kullanılır.

Son derece sert alaşımlar yapar. Bileşiminde % 16-20 tungsten içeren çelikler kızıl sıcaklıkta bile sertliğini koruduğundan yüksek hızda çalışan kesici kalemlerin yapımında kullanılır. Kobalt ve kromlu alaşımlarından da ameliyat aletleri yapılır. Kimyasal bakımdan aktif değildir ve bileşikleri önemsizdir. Tungsten karbür (WC), sert ve ergime noktası yüksek bir madde olup ateşe ve aşınmaya dayanıklıdır. Tungsten karbüre % 13 kobalt katarak elde edilen son derece sert maddeyle (karboloy), kesici takımların kesici uçları şekillendirilir.
MsXLabs & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi
Son düzenleyen Safi; 26 Mayıs 2018 03:18
"İnşallah"derse Yakaran..."İnşa" eder YARADAN.
Safi - avatarı
Safi
SMD MiSiM
26 Mayıs 2018       Mesaj #5
Safi - avatarı
SMD MiSiM

TUNGSTEN

Ad:  w3.JPG
Gösterim: 218
Boyut:  28.9 KB

(fr. tungstöne, İsveççe "ağır taş" anlamına gelen tungstenden). Anorg. kim.

1. Molibdene benzer ağır metal. (Simgesi W olan kimyasal element.) [Eşanl. VOLFRAM ]
2.Tungsten trioksit, formülü W03 olan oksit.

Özellikleri.
Tungsten 1781'de Scheele tarafından bulundu, ertesi yıl Bergman tarafından tek başına elde edildi. Yoğunluğu çok yüksek olan tungsten (19,3), kalay beyazlığında ateşe dayanıklı bir metaldir. Tepkinliği, molibdeninkiyle hemen hemen aynıdır; klorun etkisiyle oluşan klorürü tungsten heksaklorürdür (WCIg). Asitlere karşı iyi bir direnç gösterir.

Elde edilişi.
Gerek tungsten metali, gerekse bileşikleri scheelit (CaW04) ile yottramit'ten [(Fe, Mn)WOJ elde edilir. Üretilen tungstenin yaklaşık % 90'ı demir alaşımlarının, özellikle de takım çeliklerinin hazırlanmasında kullanılır. Bu durumda FeM/04, alüminyum tozu ve ferrosilisyumla alüminctermi yoluyla indirgendiğinde ferrotungsteni verir. Bir başka üretim yöntemi, cevherin elektrik arklı bir fırında kok kömürü ya da antrasitle indirgenmesine dayanır.
Tungsteni arı olarak elde etmek için cevher önce elektromanyetik yolla ayrılıp zen- ginleştirildikten sonra bileşiminde bulunan kükürt, arsenik, fosfor ve silis gibi katışkı maddelerinden arındırılmak üzere sodyum karbonatla işlenir. Daha sonra tungstat, tungsten okât elde etmek amacıyla hidroklorik asitle bozundurulur; tungsten oksit 1 200 °C'ta hidrojenle ya da 1 400 °C'ta odun kömürüyle indirgenir.
Böylece elde edilen tungsten tozu, ya doğrudan ya da sıkıştırılıp sinterlenerek kullanılır. Dövme ya da tel halinde çekme yoluyla akkor lamba tellerinin yapımında yararlanılır.

Kullanım alanları
Arı tungsten elektrik direncinin çok yüksek oluşu, buhar gerilimlinin çok yüksek sıcaklıkta bile düşük olması, ateşe dayanıklı özellikler taşıması nedeniyle akkor lamba filamanlarının, indirgen ya da yansız atmosfer altında çalışan elektrik fırınlarında ısıtıcı rezistansların, X-ışınları yayıcısı tüplerde antikatotların, elektrik kontak parçaları vb.'nin yapımında kullanılır. Kimi elektrik kontaktörle- rinde sinterlenmiş tungsten-bakır ya da tungsten-gümüş alaşımlarından yararlanılır. Radyasyon önleyici ekranlar ile dengeleme kütleleri sinterlenmiş tungsten-demir-nikel ve tungsten-nikel-bakır alaşımlarından hazırlanır.

Tungsten alaşım halinde, özellikle tungsten karbürün çok sert olmasından dolayı, hızlı kesme takımı çelikleri ile alaşımlarının hazırlanmasında kullanılır. Bileşiminde % 0,4-1 karbon, % 0,5-3 krom bulunan çeliklere % 2-10 oranında tungsten katıldığında soğukta kullanılan işleme takımlarının ya da sıcakta çalışan kalıpların hazırlanmasına yarayan çelikler elde edilir. Bu yolla hazırlanan hızlı kesme çelikleri, kesme özelliklerini kızıl derecede bile korurlar. Bu çeliklerin bileşiminde % 18 tungsten, % 4 krom, % 1 vanadyum, % 0,6 karbon bulunur. Hızlı kesme çeliğinden yapılmış takımların çoğunun iş gören bölümleri bu alaşımlardan hazırlanır ve çeşitli yöntemlerle ana parçaya tutturulur. Bileşiminde % 10-20 oranında tungsten bulunan ve ana bileşeni kobalt olan stellit' türü alaşımlar, zor koşullarda çalışan (sert metaller, kuyu açma) takımların ya da motorlarda egzos supaplarının kaplanmasında (stellitleme) kullanılır.

Tungsten karbür, çoğunlukla sinlerleme" yoluyla hazırlanır. Bileşimine titan karbür ile tantal karbür katılarak kobaltla topaklaştırılır. Sinterleme işleminden sonra çok yüksek sertlikte 800 °C'a dek dayanabilen bir ürün elde edilir. Bu karbür, her zaman, adi çelikten yapılmış bir takımın ana bölümüne lehimlenerek tutturulan bir plaket (uç) biçiminde kullanılır. Böylece ancak hızlı kesme çeliğinden yapılmış bir takımla işlenebilen sert malzemelerde bile çok yüksek kesme hızına ulaşabilen takımlar elde edilebilir. Yalnız bu takımlar son derece kırılgandır.

Tungsten karbür özellikle çok sert olduğu için tel çekme kalıplarının, kumlama makinesi memelerinin, pnömatik matkap ve tabanca uçlarının, takım tezgâhı sürtünme kılavuzlarının, kalıplar (matrisler) vb.'nin yapımında kullanılır. Tungsten ayrıca % 5-8 oranında kimi manyetik çeliklerin birleşimine girer.

Dünya üretimi
Dünya tungsten üretimi 70 0001 dolayındadır (1987'de 72 0001); üretici ülkeler arasında başta Çin (1987'de 26 640 t) ve eski sovyet cumhuriyetleri (1987'de toplam 20 160 t) yer alır; bu ülkeleri epeyce geriden ABD, Tayland, Bolivya, Kuzey ve Güney Kore ile Kanada (her birinin üretimi 2 500 - 4 5001 arasında değişir) izler.

Türkiye'deki başlıca tungsten yatakları Bursa-Uludağ ve Keban kuşağı yataklarıdır. Uludağ'ın doruklarındaki üç yerde tungsten yatağı vardır. Etibank, 0,44 W03 tenörlü 16,6 Mt rezerve sahip olan bu yatakları 1977-1989 arasında işletmiştir. Keban kuşağı tungsten yatakları ise Kebandere ve Soğanlıköy yörelerindedir Başlıca mineralleri kalkopirit, scheelit ve fluorittir. Yatak, % 0,2 W03 tenörlü 5 000 t görünür rezervlidir. Soğanlıköy yatağının ise görünür + muhtemel rezervi 255 000 tondur. Ancak bu rezervin 40 000 tonu ekonomik değer taşımaktadır. Bu yatakta bulunan cevher % 0,6 bakır, % 0,26 molibden içerir.
Kaynak: Büyük Larousse
SİLENTİUM EST AURUM
Hızlı Cevap
Mesaj:

Benzer Konular

26 Mayıs 2018 / Misafir Cevaplanmış
22 Şubat 2015 / Misafir Cevaplanmış
20 Aralık 2012 / kompetankedi Kimya
31 Aralık 2013 / Misafir Cevaplanmış
25 Mayıs 2018 / Misafir Cevaplanmış