Arama

Polisakkaritler - Selüloz

Güncelleme: 24 Mart 2018 Gösterim: 6.055 Cevap: 2
_KleopatrA_ - avatarı
_KleopatrA_
Ziyaretçi
23 Şubat 2010       Mesaj #1
_KleopatrA_ - avatarı
Ziyaretçi
Polisakkaritler - Selüloz
Selüloz
Sponsorlu Bağlantılar
Vikipedi, özgür ansiklopedi

240px Cellulose 2D skeletal
Selüloz, β-Dglikoz polimeri.


240px Cellulose 3D balls
Üç boyutlu selüloz görüntüsü.


Selüloz (C6H10O5), bitkilerde hücre yapısının büyük bir bölümünü oluşturan kâğıt, yapay ipek ve patlayıcı maddelerin yapımında kullanılan bir karbonhidrat.
Selüloz bitkinin sert ve kuvvetli olmasını sağlar, otçul hayvanlar selülozu sindirebilirler bunun nedeni ise bağırsaklarında yaşayan simbiyot bakterileri, protozoa türleri ve odun yiyen bazı böcek türlerinin salgıladıkları selülaz enzimidir. Selüloz sanayide cmc adıyla seramik yapımında, boya üretiminde üstün film yapıcılığı sayesinde ekonomik oluşuyla da tercihen kullanılmaktadır.

Valeria - avatarı
Valeria
VIP Çilekli
14 Eylül 2012       Mesaj #2
Valeria - avatarı
VIP Çilekli
Selüloz
MsXLabs.Org & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi
Sponsorlu Bağlantılar

Yüksek bitkilerin, birçok alg ve kimi mantarların hücre duvarının ana bileşeni. Pamuk %90 selülozdur. Selüloz, yapısı nişastaya benzeyen bir karbonhidrattır. Saf hâldeyken beyaz bir katı olup doymuş hâle gelinceye dek su emer. Çok az sayıda çözücüde, özellikle kuvvetli alkalilerde ve bazı asitlerde çözünür. Isıtıldığında parçalanır. Kimi hayvanların sindirim sisteminde de parçalanmakla birlikte insan vücudu selülozu sindiremez. Ancak bağırsakları harekete geçirmek gibi yardımcı bir rol oynar. Sanayide dokuma elyafı, selofan, selüloit ve selüloz plastikleri, özellikle de nitroselüloz üretiminde kulanılır. Selüloz, oyuncak ve kutu malzemesi olarak kullanılan selüloz asetat ile daktilo tuşu yapımında kullanılan selüloz asetat bütiratın da hammaddesidir.

E
n çok bitkilerde bulunan bir polisakkarit. Bitki hücrelerinin zarları selülozdan ibarettir. Keten, kenevir, mürver özü, pamuk, eski çamaşırlar, oldukça saf selülozdur. Ağaçlarda selüloz linyit maddesiyle karışık bir halde bulunur, özellikle pamuk ve odundan, içindeki yabancı maddeler temizlenmek suretiyle elde edilir. Beyaz renkte, kokusuz, tatsız bir maddedir. Karbondioksit ve su buharı çıkarmak suretiyle yanar, geriye kömür bırakır.Selüloz, sanayide, kâğıt yapımında, nitro selüloz ve ürünlerini hazırlamakta, yapma ipek yapımında kullanılır.

Kara bitkilerindeki hücre çeperlerinin esas maddesi. Pamuk ipliklerinin % 90’dan fazlası, odunun kabaca % 50’si, samanın % 30’u selülozdur. Bâzı plâstik ve kumaşların üretiminde de kullanılmakla berâber, selülozun en büyük kullanma sahası kâğıt sanâyiidir.

Yapısı: Selülozun yapılan analizinde % 44 karbon, % 6,2 hidrojen ve % 49 oksijen ihtivâ ettiği görülür. Bu bileşim C6H10O5 bileşimine karşılık gelir. Saf selüloz hidroliz edildiğinde takribi % 95 verimle D-glikoza (C6H12O6) dönüşür. Bu ve benzeri çalışmalardan selülozun yapı biriminin bir anhidro-glikoza karşılık olduğu görülür. Yâni selülozun yapı taşı, bir D-glikoz molekülünün bir su molekülü eksiğine karşılıktır. Bu anhidro-glikoz birimleri, defâlarca tekrarlanarak bir zincir molekül meydana getirirler. Bu birimlerin tekrarlanma sayısı, odunda 600’den 1000’e, pamuk ipliklerinde ise 3500’e kadar değer alır. Her bir anhidro-glikoz biriminin üç tâne hidroksil (OH) grubu vardır. Bu gruplar ticârî değeri olan ürünlerin (selüloz nitrat, selüloz asetat ve etil selüloz gibi) türetilmesine imkân sağlar.

Fiziksel ve kimyâsal özellikleri: Selüloz su ve benzen, alkol, aseton, kloroform gibi organik çözücülerde çözünmez. Odun sel??lozunun % 85’i, % 75,5’lik sodyum hidroksit çözeltisinde çözülmez. Buna keyfî olarak “alfa selüloz” ismi verilmiş olup, bu kısım rejenere selüloz ve çeşitli selüloz türevlerinin üretiminde geniş çapta kullanılır. Selülozun seyreltik sodyum hidroksitle muamelesinden merserize pamuk elde edilir.

Selüloz, schweitzer çözeltisi adı verilen, bakır-II-hidroksit ve derişik amonyum hidroksit karışımında çözünür. Çözelti, ince deliklerden bir asit banyosundan geçirildiğinde rejenere selüloz elde edilir. Rejenere selüloz piyâsada viskoz rayonu ismini alır.

Selüloz türevleri:
Etil selüloz: Selülozun bir eter türevi olup, selüloz liflerinin sodyum hidroksit ve etil klorürle muâmelesinden elde edilir. Etil selüloz plâstikleri, geniş bir sıcaklık aralığına karşı dayanıklılık gösterir. Kezâ bu plâstiklerin suya, kuvvetli bazlara, yağlara karşı dayanıklılığı fazla olup, yüzeyleri de parlaktır. Bâzı otomobil aksamlarında ve ambalajlamada kullanılırlar.

Selüloz asetat: Selülozdan elde edilen termoplastik bir reçinedir. Selüloz asetat, 60-97°C arasında yumuşayan, 260°C’de eriyen kokusuz, beyaz renkli bir toz veya lapa şeklindedir. Odun veya pamuk selülozunun sülfürik asit mevcudiyetinde, asetik asit ve asetik anhidritle muâmelesinden elde edilir. Meydana gelen ürün kısmen hidroliz edilir. Son halde selülozdaki her bir glikoz birimi ortalama 2-2,5 asetat grubu ihtivâ eder. Selüloz asetat; reçineli verniklerin, sun’î deri, piyâsada asetat ismi verilen şeffaf kâğıtların ve bâzı plâstiklerin üretiminde ve muhâfaza kaplamacılığında kullanılır. Selüloz asetat bir plâstik olarak kullanılacağında, plâstikleştiricilerle ve boyar maddelerle birleştirilir. Bu plâstikler oldukça sağlam olup, kolay alev almazlar. Oyuncaklarda, çatal, bıçak, âlet saplarında, radyo vb. âletlerde kullanılır.

Selüloz asetat lifleri ipeğe benzeyen, sağlam, kolay boyanan ve giyimi iyi olan ürünlerin imâlâtında kullanılır. Bu lifler, selüloz asetatın asetondaki çözeltisini ince yarıklardan, bir sıcak hava akımında geçirilmesiyle elde edilir. Böylece aseton buharlaşarak lifleri terkeder. Selüloz asetat filmi elde edileceği zaman, çözelti bir tabaka hâlinde yaydırılır. Çözücü uçtuğunda geriye selüloz asetat filmi kalır. Selüloz asetat filmleri de, fotoğraf filmlerinde, ses kayıtları için manyetik teyplerde, paketlemede vs. kullanılır.

Selüloz Nitrat:
Selülozun nitrat asidiyle reaksiyonundan meydana gelen yanabilen bir madde. Nitro selüloz olarak da bilinir. Patlayıcı maddelerde ve koruyucu filmlerde kullanılır.

Selüloz nitrat, imâlâtında, pamuk iplikleri veya yumuşak odun selülozu, nitrat asidi, sulfat asidi ve sudan ibâret bir karışıma katılır. Birkaç dakika sonra artık asit santrifüjle alınır, selüloz nitrat kaynar suda 24 saat kadar bekletilerek kalan asidin de giderilmesi sağlanır. En sonunda alkolle hafifçe yıkanır.

Safi - avatarı
Safi
SMD MiSiM
24 Mart 2018       Mesaj #3
Safi - avatarı
SMD MiSiM
ETİLSELÜLOZ a, (fr. Ğthylcellulose). Po- lim Hidroksi gruplarının etoksi gruplarıyla kısmen ya da tümüyle yer değiştirmesi sonunda ortaya çıkan selüloz türevi, —ANSİKL. Etilselülozlar, selülozik eterler grubuna girer. Genellikle etil klorürün otoklavda alkaliselüloz üzerine etkimesinden elde edilir Bunlar, ayrıca alkaliselü- lozun dietil sülfatla tepkimeye sokulmasından da üretilebilir. Ancak bu yöntem çok az kullanılır. Eter oranı düşük olan etilselülozlar, alkali çözeltilerde çözünebilir. Eter gruplarının oranı % 5'in üzerine çıktığında bu bileşikler suda, bu oran daha da yükseldiğinde organik çözücülerde çözü nür. Tüm işlevsel alkol gruplarının eterlerle yerdeğiştirdiği bir trietilselüloz, suda çözünmez, ancak 240-245°C'a doğru erir Etilselülozlar, ısı ve ışığa karşı iyi bir dayanım gösteren, aynı şekilde kusursuz elektrik yalıtım özellikleri taşıyan tutuşmaz verniklerin üretiminde kullanılır. Etılselülozdan ayrıca çeşitli plastıkleştirıcıler katılarak plastik kütlelerin yapımında yararlanı lir.
SİLENTİUM EST AURUM
Hızlı Cevap
Mesaj:

Benzer Konular

12 Eylül 2012 / _KleopatrA_ Kimya
1 Aralık 2015 / Misafir Soru-Cevap
23 Şubat 2010 / _KleopatrA_ Kimya
12 Eylül 2012 / _KleopatrA_ Kimya
9 Eylül 2012 / Valeria Sosyoloji