Arama

Roma Rakamları

Güncelleme: 9 Ekim 2016 Gösterim: 20.289 Cevap: 3
virtuecat - avatarı
virtuecat
Ziyaretçi
4 Aralık 2008       Mesaj #1
virtuecat - avatarı
Ziyaretçi

Roma Rakamları

Ad:  romarakam.jpg
Gösterim: 23710
Boyut:  62.3 KB

ya da Romen Rakamları olarak adlandırılırlar.
Sponsorlu Bağlantılar
Roma rakamları, sayıların harflerle gösterildiği sayma sistemi.

İki bin yıl boyunca Avrupa’da kullanılan bu sistemle hesap yapmak oldukça güçtür. Roma rakamlarının yerini daha sonraları, kullanımı çok daha kolay olan Hint-Arap rakamları almıştır. Günümüzde Roma rakamları hemen hemen yalnızca anıtlarda, bazı saatlerde ve kitap bölümlerinin gösterilmesinde kullanılmaktadır.
Roma sisteminde sayılar yedi harfle gösterilir:
Roma I- V -X -L- C -D-M
Hint-Arap 1- 5 -10 -50 -100- 500 -1.000
Harfler büyük ya da küçük yazılabilir. Birbirini izleyen aynı harflerin değerleri toplanır; örneğin II = 2. Ama aynı harften üçten fazlası yan yana kullanılmaz. Eğer daha küçük değerli bir harf, daha büyük değerli bir harfi izliyorsa, bu ikisinin değerleri toplanır; örneğin VI = 6. Eğer daha büyük değerli bir harf, daha küçük değerli bir harfi izliyorsa, küçük değer büyük değerden çıkartılır; örneğin IV = 4, XC = 90, CD = 400. 4 ya da 9 içeren bütün sayılar her zaman bir büyük değerli harfin önüne bir küçük değerli harf konarak yazılır; örneğin 24 = XXIV. Herhangi bir harfin üzerine konan çizgi, onun 1.000’le çarpılacağını gösterir; örneğin V = 5.000.

kaynak: Ana Britannica

Son düzenleyen Safi; 9 Ekim 2016 03:27
Misafir - avatarı
Misafir
Ziyaretçi
15 Aralık 2008       Mesaj #2
Misafir - avatarı
Ziyaretçi
Romalılar sayıları yazmakta bir takım harfler kullanırlardı.
I=1
Sponsorlu Bağlantılar
V=5
X=10
L=50
C=100
D=500
M=1000

Bugün de zaman zaman kullanılan bu harfler yan yana getirilerek daha büyük sayılar oluşturulabilir. Mesala "35""XXXV" şeklinde yazılır.
Bu sayılar yazılırken bazı uyulması gereken kurallarda vardır.
  • Bir harf en fazla üç defa yan yana yazılabilir.
  • Bir harfin sağına kendisinden daha küçük değerli bir harf gelirse toplanarak okunur. XII=11 DCX=610 LXXVII= 77 gibi.
  • Sol tarafa yazıldığında ise çıkarılır. XC=90 IL=49 CD=400 gibi. Sadece bir harf yazılabilir.
  • Hem sağa hem de sola daha küçük değerli harfler yazılarak farklı rakamlar yazılabilir. CMLI=951 XLVII=47 CDLV=455 gibi.
  • Roma rakamı ile yazılabilecek en büyük ve en uzun sayı "3888" dir.(MMMDCCCLXXXVIII)
  • Çok sık olmamakla beraber daha büyük sayılara ihtiyaç hissettiklerinde harflerin değerini "1000" kat arttırmak için üzerlerine çizgi çizmişlerdir.

Son düzenleyen Safi; 9 Ekim 2016 03:33
Mira - avatarı
Mira
VIP VIP Üye
9 Ağustos 2012       Mesaj #3
Mira - avatarı
VIP VIP Üye

Roma Rakamları (Romen Rakamları)



Eski Romalıların kullandığı, günümüzde de yer yer kullanılan ve Lâtin alfabesinin I, V, X, L, C, D ve M harflerinin sırasıyla 1, 5, 10, 50, 100, 500 ve 1.000 sayılarına karşılık getirilmesine dayalı rakamlar. Tüm rakamlar bu yedi temel rakamın belirli kurallar içinde yan yana getirilmesiyle oluşturulur.
  • Yan yana yazılan aynı değerdeki iki ya da üç temel rakam birbiriyle toplanır ve en çok üç temel rakam yan yana kullanılabilir (II=2, III=3, XXX=30, CC=200)
  • V, L ve D rakamları art arda kullanılamaz (X=10 yerine VV ya da C=100 yerine LL kullanılamaz)
  • Yan yana yazılan temel rakamlar içinden büyük olanın sağındakiler kendisine eklenir, solundakiler çıkarılır [IV=4 (=5-1), VI=6 (=5+1), LXX=70 (= 50 + 10 + 10)]
  • İki büyük rakam arasındaki küçük rakam, sağdakinden çıkarılır [LIX=59 (=50+10-1), CXL=140 (=100+50-10)]
  • Üzerinde bir yatay çizgi olan rakam 1.000 kat, iki yatay çizgi olan rakam milyon kat büyür (II = MM = 2.000, VI = 6.000.000)
Bu kurallar ışığında örneğin 1983 yılı, Roma rakamlarıyla MCMLXXXIII biçiminde yazılır.

MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi
Son düzenleyen Safi; 9 Ekim 2016 03:11
Safi - avatarı
Safi
SMD MiSiM
9 Ekim 2016       Mesaj #4
Safi - avatarı
SMD MiSiM
Romalılar, Eski Mısırlıların yıllarca önce yaptıkları gibi, önceleri bazı sembolleri tekrarlayarak sayıları tasarladılar.
Ad:  roma rakamları.JPG
Gösterim: 16663
Boyut:  46.1 KB

Başlangıçta değişik bazı sembol ve harfleri, rakam olarak kullanmışlardır. Bu rakamları, ilk olarak Romalılar kullandıkları için, aritmetikte Roma Rakamları ya da Romen Rakamları olarak adlandırılırlar.

Kaynaklar, Roma rakamlarının bir elin parmaklarından esinlenerek ortaya konduğunu belirtir. Romalılar, bugün kullandığımız 1, 2, 3, 4 rakamları yerine I, II, III, IV sembollerini ve 5'i belirtmek için de, V şeklinde bir el işaretini sembol olarak kullandılar. 10'u belirtmek için de V sembolünü, değişik biçimde iki kez kullanarak X sembolünü elde ettiler. (Çaprazlanmış iki düşey çizgi.) Diğer rakamları da alfabelerindeki harflerden aldılar.

Sıfır (0) olmayışı ve dört işlemin yapılamaması
Roma rakamlarında sıfırı (0) belirten bir sembol yoktur. Dolayısıyla sıfır olmadığı için Roma Rakamları dört işlem yapmak imkansızdır. Sıfırın MÖ 250 yıllarında Orta Amerika'da yaşayan Maya kabilesinde kullanıldığına dair kanıtlar vardır. MS 800 civarında ise Hintliler sıfıra benzer bir sembol kullanmışlardır. Hindistan'dan yayılan sıfır, 1400 yıllarında Avrupa'da da benimsenmiş ve kullanılmıştır. Sıfır sözcüğü büyük olasılıkla Arapça sifr sözcüğünden türemiştir. SIFIR ise Hintçe'de boş anlamına gelen sunya sözcüğünün tercümesidir.

Romalılar sayıları belirtmek için, 7 ayrı harfi rakam olarak kullanmışlardır. Aşağıdaki tabloda, Roma rakamları gösterilmiştir.
Roma rakamları ile I, V,U X L C D M Latin Rakamları ile 1 5 10 50 100 500 1000
Örnek:
MCMLXXXIV = 1000 + 900 + 50 + 30 + 4 = 1984 Roma sayma düzeni, sadece toplama ve çıkarma işlemine dayanmaktadır. Sıfır ve basamak sistemi (kavramı) yoktur. Bu nedenle, toplama ve çıkarma dışındaki aritmetik işlemleri yapmaya elverişli değildir.
CLXXIV - XXVIII = CXLVI 174 - 28 = 146

Çıkarma yöntemiyle yazım
4, 9, 40, 90, 400 ve 900 sayılarının modern zamanlarda daha sık kullanılan, küçük değerli sembollerin büyük değerli sembollerin soluna yazıldığında değerlerinin çıkarılmasına dayanan, farklı yazılış şekilleri vardır:
Roma rakamları ile IV IX XL XC CD CM Hint-Arap rakamları ile 4 9 40 90 400 900 Yukarıdaki örnekteki gibi Roma rakamları ile 1984 sayısı, MCMLXXXIV olarak yazılır. Roma rakamları en fazla 3 kez yanyana yazılabilir. Bu şekilde 30 sayısı, XXX olarak yazılır. Ayrıca dikkat ederseniz ki sayıları kullanırken de çıkarma işlemi kullanılmıştır.Örnek: D - C = CD 500 - 100 = 400
BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
SİLENTİUM EST AURUM
Hızlı Cevap
Mesaj:

Benzer Konular

9 Ekim 2016 / Ziyaretçi Cevaplanmış
9 Ekim 2016 / Punisher Cevaplanmış
17 Eylül 2009 / Misafir Cevaplanmış
1 Ağustos 2009 / recepkaymak Soru-Cevap
Etiketler: Roma Rakamları