[nilmarson]

Regaip Kandili

MsXLabs & Vikipedi özgür ansiklopedi



Regaip Kandili veya Regâib Kandili Hicri takvimin Receb ayının ilk Cuma Regâib arapça bir kelimedir ve "reğa-be" kökünden gelmektedir. "Reğa-be" kelime olarak herhangi bir şeyi istemek arzulamak ona karşı meyletmek ve onu elde etmek için çaba sarf etmek demektir. "Reğîb" kelimesi ise "reğabe"'den türemiş olan bir isimdir ve kendisine rağbet edilen arzulanan taleb edilen şey demektir. Müennesi "reğîbe"dir. "Reğîbe"nin çoğulu da "reğâib" dir. Kelime olarak "Regâib"in aslı budur.
Receb’in ilk cuma gecesine Regaib gecesi denir. Bu geceye Regaib gecesi ismini melekler vermişlerdir. Her Cuma gecesi kıymetlidir. Bu iki kıymetli gece bir araya gelince daha kıymetli oluyor. Allahü teâlâ bu gecede müminlere ragibetler [ihsanlar ikramlar] yapar. Bu geceye hürmet edenleri affeder. Bu gece yapılan dua kabul olur namaz oruç sadaka gibi ibadetlere sayısız sevaplar verilir. Regaib gecesini ibadetle geçirmeli kazası olan hiç değilse bir günlük kaza namazı kılmalı! Kazası olmayan da nafile namaz kılar Kur’an-ı kerim okur tesbih çeker tövbe istiğfar eder. Perşembe günü oruç tutup gecesini de ihya etmek çok sevaptır. Receb ayında oruç tutmak faziletlidir.
Peygamberimiz (a.s.m)’ ın Ramazan ayından sonra en çok oruç tuttuğu ay Receb ayıdır. Bu Receb ayında oruç tutmanın muazzam muhteşem sevabları var.
Bir de bu ayda sevablar kulların defterlerinin sevab hanelerine bol bol dökülmesi dolayısıyla da recebül esabb denmiştir. Yâni sevabların bol bol şarı şarıl gürül gürül döküldüğü ay demek... Sabbe Arapçada dökmek demek... Nehrin de böyle dağlardan çağlayarak şaldur şuldur akıp da döküldüğü yere münsab derler; o da aynı kökten... Receb-ül esabb; Allah'ın rahmetinin cûşa gelip ikram ü ihsanâtının şarıl şarıl güldür güldür kullara geldiği ay demektir.
Regaib Gecesi Regaib Nedir?
Regâib arapça bir kelimedir ve "reğa-be" kökünden gelmektedir. "Reğa-be" kelime olarak herhangi bir şeyi istemek arzulamak ona karşı meyletmek ve onu elde etmek için çaba sarf etmek demektir. "Reğîb" kelimesi ise "reğabe"'den türemiş olan bir isimdir ve kendisine rağbet edilen arzulanan taleb edilen şey demektir. Müennesi "reğîbe"dir. "Reğîbe"nin çoğulu da "reğâib" dir. Kelime olarak "Regâib"in aslı budur.
Receb’in ilk cuma gecesine Regaib gecesi denir. Bu geceye Regaib gecesi ismini melekler vermişlerdir. Her Cuma gecesi kıymetlidir. Bu iki kıymetli gece bir araya gelince daha kıymetli oluyor. Allahü teâlâ bu gecede müminlere ragibetler [ihsanlar ikramlar> yapar. Bu geceye hürmet edenleri affeder. Bu gece yapılan dua kabul olur namaz oruç sadaka gibi ibadetlere sayısız sevaplar verilir. Regaib gecesini ibadetle geçirmeli kazası olan hiç değilse bir günlük kaza namazı kılmalı! Kazası olmayan da nafile namaz kılar Kur’an-ı kerim okur tesbih çeker tövbe istiğfar eder. Perşembe günü oruç tutup gecesini de ihya etmek çok sevaptır. Receb ayında oruç tutmak faziletlidir.
Peygamberimiz (a.s.m)’ ın Ramazan ayından sonra en çok oruç tuttuğu ay Receb ayıdır. Bu Receb ayında oruç tutmanın muazzam muhteşem sevabları var.
Bir de bu ayda sevablar kulların defterlerinin sevab hanelerine bol bol dökülmesi dolayısıyla da recebül esabb denmiştir. Yâni sevabların bol bol şarı şarıl gürül gürül döküldüğü ay demek... Sabbe Arapçada dökmek demek... Nehrin de böyle dağlardan çağlayarak şaldur şuldur akıp da döküldüğü yere münsab derler; o da aynı kökten... Receb-ül esabb; Allah'ın rahmetinin cûşa gelip ikram ü ihsanâtının şarıl şarıl güldür güldür kullara geldiği ay demektir.
Arifler ve din alimleri kitaplarında yazmışlar ki bu ay ekim ekme ziraat ayıdır. Sevaplı işler oruç tutmak tevbe etmek vs. güzel şeyler yapılır. Bir mahsulün ekilmesi gibi ziraat ekim ayıdır. Şa'ban bakım ayıdır. Ramazan biçim ayıdır yâni mahsulün alındığı aydır demişler. Demek ki Receb ayı bizi Ramazan ayına hazırlayan bir mevsimin ilk adımı olmuş oluyor.
Onun için "Receb ayı tevbe ayıdır." demişler. Yâni kul ne yapacak?.. "Yâ Rabbi! Ben anlayamamışım hatâ etmişim bilememişim suçluyum kusurluyum; beni affet..." diyerek hatâsını itiraf edip hatâsından dönerek Cenâb-ı Hakk'ın yoluna girecek.
Şa'ban ayı ibadetlere devam etme ayıdır. Ramazan da mükâfatlarını alma ayıdır. Böyle çeşitli kelimelerle bu ayların birbirleriyle irtibatlı olduğu beyan edilmiştir.
Sevgili Peygamberimiz (sas) Regaib Gecesi'nin içinde bulunduğu Recep ayında çok dua eder namaz kılar oruç tutar iyiliklerin her çeşidini yapar sadaka vermeye özen gösterirdi. Resulullah'ın (sas) Receb'in ilk perşembe gününü oruçla geçirdiği ve cuma gecesinde bu kandil gecesine mahsus olmak üzere on iki rekât namaz kıldığı rivayet edilir. Regâib gecelerinde dua etmek tövbe ve istiğfarda bulunmak bu geceyi kutsal kabul etmek suretiyle çeşitli ibâdetlerle geçirmek genel olarak alimler arasında kabul görmüştür.
Bu aylara "Çok sevaplı ibadet ayları" diyen Bedüzzaman şöyle işaret ediyor: "Her hasenenin sevabı başka vakitte on ise Receb-i Şerif'te yüzden geçer Şaban-ı Muazzama'da üç yüzden ziyade ve Ramazan-ı Mübarek'te bine çıkar ve cuma gecelerinde binlere ve Leyle-i Kadir'de otuz bine çıkar." (Şualar) Bu geceyi fırsat bilerek gönlümüzü kasvetle boğan duygu ve düşünceleri kalplerimizden atalım. Nefsin kötü arzularını frenleyip huzur-u kalple ibadetin lezzetini almaya o hal üzere Rabb'imize yönelmeye çalışalım. Gıybet haset riya ucb kin nefret ve kanaatsizlik gibi kötü duygulardan temizlenelim.
Nasıl ihya edelim?
Mümkünse oruçlu olarak karşılanmalıdır.
Kazâsı olanın hiç değilse bir günlük kazâ namazı kılması çok iyi olur.
Kur'an-ı Kerim okunmalı tövbe istiğfar edilip tefekkür hali üzere olmalıdır.
En azından yatsı ve sabah namazları camide cemaatle kılınmalıdır. Bu bütün geceyi ihya etmiş gibi sevap kazandırır.
"Lâ ilâhe illallah" "Allahümme salli alâ seyyidinâ muhammedin ve alâ âli seyyidinâ muhammed" "Estağfirullah" "Sübhânallah" "Elhamdülillah" "Allahu Ekber" "Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azîm" gibi sözleri zikretmek tekrar etmek çok sevaptır.
Regaib ile ilgili ayet-i Kerimeler:
Regâib kelimesi Kur'an'da geçmemektedir. Ancak "reğabe"den türemiş olan çeşitli kelimeler Kur'ân'da sekiz yerde geçmekte ve "reğabe"nin ifâde ettiği mana için kullanılmaktadır .
Ayrıca "Şüphesiz Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısına göre ayların sayısı on ikidir. Bunlardan dördü haram aylardır. İşte bu Allah’ın dosdoğru kanunudur. Öyleyse o aylarda kendinize zulmetmeyin." (Tevbe Suresi 36) Hz. Peygamber’in ( a.s.m ) ( aşağıda hadisler bölümünde bulunan) bir hadisinde ayet-i kerimede işaret buyurulan haram ayların Zilkade Zilhicce Muharrem ve Recep ayları olduğu vurgulanmaktadır:"
Receb Ayı ve Regaib Gecesi ile İlgili Hadis-i Şerifler:
• Allahü teâlâ Receb ayında oruç tutanları mağfiret eder. (Gunye)
• Receb-i şerifin bir gün başında bir gün ortasında ve bir gün de sonunda oruç tutana Receb’in hepsini tutmuş gibi sevap verilir. (Miftah-ül-cenne)
• Ramazan ayı dışında Allah rızası için bir gün oruç tutan iyi bir yarış atının bir asırda alacağı mesafe kadar Cehennemden uzaklaşır. (Ebu Yala)
• Şu beş gecede yapılan duâ geri çevrilmez. Regaib gecesi Şabanın 15. gecesi Cuma Ramazan bayramı ve Kurban bayramı gecesi. (İbn-i Asâkir)
• “Receb-i Şerîf’in birinci gününde oruç tutmak üç senelik ikinci günü oruçlu olmak iki senelik ve yine üçüncü günü oruçlu bulunmak bir senelik küçük günahlara kefaret olur. Bunlardan sonra her günü bir aylık küçük günahların af ve mağfiretine vesile olur.” buyuruyorlar. (Camiu-s sağir)
• İbn-i Abbas -radiyallahu anh- Hazretleri: “Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Recep ayında bazen o kadar çok oruç tutardı ki biz O’nu hiç iftar etmeyecek zannederdik. Bazen de o kadar çok iftar ederdi ki biz O’nu hiç oruç tutmayacak zannederdik.” buyurmuştur. (Müslim)
• Muhakkak zaman Allah’ın yarattığı günkü şekliyle akıp gitmektedir. Yıl on iki aydır. Bunlardan dördü haram aylardır. Ve üçü ard arda gelmektedir. Zilkade Zilhicce Muharrem bir de Cemaziye’l-âhirle Şaban ayları arasında gelen Mudar kabilesinin ayı Recep ayıdır." (Buhârî Tefsir Sure 89)
• "Recep ayı Allah’ın ayı Şaban benim ayım Ramazan da ümmetimin ayıdır." (Aclûnî Keşfu’l-Hafâ 1/423)
• Yine mübarek üç aylardan ilki olan Receb ayının önemi ve değeri hakkında Enes b. Malik ( r.a. )'dan şöyle rivayet edilir: Receb ayı girdiğinde Hz. Peygamber şöyle derdi: "Allahım! Recep ve Şaban'ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan'a ulaştır." (Ahmed b. Hanbel Müsned 1/259)
• Receb büyük bir aydır. Allah bu ayda hasenatı kat kat eder. Receb ayında bir gün oruç tutana bir yıl oruç tutmuş gibi sevaba kavuşur. 7 gün oruç tutana Cehennem kapıları kapanır. 8 gün oruç tutana Cennetin 8 kapısı açılır. On gün oruç tutana Allah istediğini verir. 15 gün oruç tutana bir münadi “Geçmiş günahların affoldu” der. Receb ayında Allahü teâlâ Nuh aleyhisselamı gemiye bindirdi ve o da Receb ayını oruçlu geçirdi. Yanındakilere de oruç tutmalarını emretti. (Taberânî)
• Hz. Aişe ( r.a ) validemiz “Resûlullah pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmaya çok önem verirdi.” buyuruyor. Çünkü Hadis-i Şerifte “Ameller Allahü teâlâya pazartesi ve perşembe günleri arz edilir. Ben de amelimin oruçlu iken arz edilmesini istiyorum.” buyururdu. (Tirmizî)