Arama

Kıkırdak Doku Nedir - Kıkırdak Dokunun Yapısı ve Görevleri

Güncelleme: 14 Mayıs 2017 Gösterim: 8.762 Cevap: 5
BiRuMuT - avatarı
BiRuMuT
Ziyaretçi
1 Kasım 2009       Mesaj #1
BiRuMuT - avatarı
Ziyaretçi
Kıkırdak
Ad:  kıkırdakdoku.jpg
Gösterim: 5895
Boyut:  35.6 KB

Kimi organlardaki hafif, sert, dayanıklı, esnek, bükülgen, beyaz bağdokusu. İlkel omurgalıların pek çoğunun, gelişmiş omurgalılarda da dölütlerin iskeleti kıkırdaktandır. Gelişmiş bir insan vücudunda da, burun ve gırtlakta olduğu gibi kıkırdak kısımlar bulunur. Ayrıca eklemlerin üzeri de kıkırdakla kaplıdır. Böylece sürtünme sırasında kemiklerin aşınması önlenir.
Sponsorlu Bağlantılar
Yapı bakımından kıkırdağın başlıca üç çeşidi vardır:
  • saydam kıkırdak
  • ağsı kıkırdak
  • telsel kıkırdak.
Kemiklerde olduğu gibi, kıkırdakta da çeşitli hastalıklar (yumuşama, erime, ur vb.) ortaya çıkabilir.

MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi

Son düzenleyen Safi; 26 Nisan 2016 03:49
pesimist - avatarı
pesimist
Ziyaretçi
6 Haziran 2011       Mesaj #2
pesimist - avatarı
Ziyaretçi
KIKIRDAK
Alm. Knorpel (m), Fr. Cartilage (m), İng. Cartillage. Esnekliği ve sertliği ile bilinen bir çeşit bağ dokusu. Kemik kadar sert olmayan kıkırdak, dayanıklı, esnek ve damarsız bir dokudur.
Ad:  kıkırdak.jpg
Gösterim: 3232
Boyut:  24.0 KB

Sponsorlu Bağlantılar

Kireçlenme ve kemikleşmeye yönelik büyük bir eğilim gösterir. İlkel yapılı omurgalıların ve üstün yapılı omurgalılarda embriyoların (ceninlerin) bütün iskeleti, erişkinlerde ise iskeletin bâzı kısımları kıkırdaktandır. Köpek balıkları ve bâzı yassı balıklarda iskelet ömür boyu kıkırdak olarak kalır. Kıkırdak hücreleri 15-20 mikron büyüklüğündedir. Kondrosit adı verilen bu hücreler kıkırdağın ara maddesi (kontrin) içine kondroplast denilen kapsüllerle yerleşir. Kıkırdak, eklemlerin sürtünme yüzeylerinde bulunur ve sürtünmeyi azaltır. Bozulan, harâb olan kıkırdak dokusu, bir daha eski hâline gelemez. Eklemlerde bu durum çok önemlidir. Kireçlenme de eklem yüzlerindeki kıkırdağın bozulması sonucu ortaya çıkar. Kıkırdak ayrıca burun, kulak gibi organların bâzı kısımlarının çatısını da yapar.

Kıkırdak beyazımtrak renktedir, kemiğe göre daha az serttir. Buna karşılık oldukça bükülebilir niteliktedir. Kan damarı taşımaz. Hücreler dokular arası sızıntılar ile beslenirler.

Üç çeşit kıkırdak vardır:
Saydam kıkırdak: Eklemlerin yüzeylerini örter. Gırtlak, burun, soluk borusu bronşlara destek sağlar.
Telli kıkırdak: Omurlararası diskleri ve menisküsleri meydana getirir.
Esnek (elastik) kıkırdak ise, kulak kepçesinin ve gırtlak kapağının destek iskeletini husûle getirir.
Son düzenleyen Safi; 26 Nisan 2016 03:54
Valeria - avatarı
Valeria
VIP VIP Üye
18 Ocak 2012       Mesaj #3
Valeria - avatarı
VIP VIP Üye
Ad:  kıkırdakdoku1.JPG
Gösterim: 3637
Boyut:  28.2 KB
Destek Dokular - Kıkırdak Doku

Esnekliği ve sertliği ile bilinen bir çeşit bağ dokusu. Kemik kadar sert olmayan kıkırdak, dayanıklı, esnek ve damarsız bir dokudur.
Kıkırdak veya kartilaj hayvansal bir dokudur. Vücutta yarı taşıyıcı bir görev üstlenir. Kemikdifüzyon yoluyla madde alış verişi yaparlar. Kıkırdak eklemlerde, göğüs kafesinde, kulakta, burunda, boğazda ve omurlararası disklerde bulunur.
Üç ana kıkırdak tiği mevcuttur: hiyalin, elastik ve fibröz kıkırdak (fibrokartilaj).

Hücreler
Kıkırdak doku (kondrosit) ve (kondrosit) öncülleri olan kondroblast ihtiva eder. Kondroblastlar matrisin salgılanması ve bakımından sorumludurlar. Matris içindeki kontroblastlar olgunlaşarak kondrositlere dönüşürler. Kondrositler lakuna olarak adlandırılan boşluklarda bulunurlar. Kondrositlerin hemen etrafındaki matrise teritoryal matris denir.

Lifler
Kıkırdak kolajen ve elastik lifler içerir. Hiyalin kıkırdakta, Tip II kolajen kuru ağırlığın yaklaşık %40’nı oluşturur. Elastik kıkırdak da elastik lifler içerir. Fibrokartilaj hiyalin kıkırdaktan daha büyük oranda kolajen ihtiva eder.

Son düzenleyen Safi; 26 Nisan 2016 03:53
"Herşeyiniz unutulabilir ama kokunuz asla"
buz perisi - avatarı
buz perisi
VIP Lethe
9 Ekim 2012       Mesaj #4
buz perisi - avatarı
VIP Lethe
Kıkırdak veya kartilaj hayvansal bir dokudur. Vücutta yarı taşıyıcı bir görev üstlenir. Kemik dokudan daha yumuşak ve esnek bir matrise sahip olan kıkırdak dokuda damar bulunmaz, kıkırdak hücreleri bu matristen difüzyon yoluyla madde alış verişi yaparlar.
Kıkırdak eklemlerde, göğüs kafesinde, kulakta, burunda, boğazda ve omurlararası disklerde bulunur. Üç ana kıkırdak tiği mevcuttur: hiyalin, elastik ve fibröz kıkırdak (fibrokartilaj).
Ad:  kıkırdakdoku2.jpg
Gösterim: 7255
Boyut:  57.5 KB

Hiyalin Kıkırdak

En sık rastlanan kıkırdak tipidir. Hiyalin sözcüğü Yunanca hyalos yani "cam" sözcüğünden türemiştir. Yarısaydam (ışığı hafif olarak geçiren) matrisi nedeniyle bu ismi almıştır. Hareketli eklemlerde bulunur. Ayrıca kemiklerin içinde kemikleşme merkezi olarak çalışacak şekilde bulunur. Ek olarak burun, gırtlak ve nefes borusu gibi büyük solunum yolları duvarlarında da bulunur.Hiyalin kıkırdağa mikroskop altında bakıldığında bazı hücrelerin birbirinden ayrılmadığı,ikili veya üçlü halde kaldığı görülür ki bunlara izogen gruplar denir.

Elastik Kıkırdak
Elastik kıkırdak (sarı kıkırdak olarak da anılır) kulak kepçesinde ve çeşitli borularda (örneğin: gırtlak, östaki borusu) bulunur. Bu borulardaki kıkırdak boruların sürekli olarak açık kalmasını sağlar. Elastik kıkırdak hiyalin kıkırdağa benzerdir fakat hiyalin kıkırdaktan farklı olarak, Tip II kolajenin yanı sıra matrise dağılmış elastik lifler içermesidir. Bu dokuyu sert ama elastik kılar.

Fibröz Kıkırdak (fibrokartilaj)
Fibröz kıkırdak veya fibrokartilaj, ismini yoğun oranda fibröz doku içermesinden alır. Zaman zaman beyaz kıkırdak olarak da anılır. Omurlararası disklerde, bazı tendon veya ligamanların kemiklere bağlandığı yerlerde bulunur. Omurlararası disklerde bulunan fibröz kıkırdak hiyaline oranla daha fazla kolajen ihtiva eder. Hiyalin ve elastik kıkırdakların tersine, fibröz kıkırdağın perikandriyumu bulunmaz.
BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
Son düzenleyen Safi; 26 Nisan 2016 03:59
In science we trust.
Safi - avatarı
Safi
SMD MiSiM
26 Nisan 2016       Mesaj #5
Safi - avatarı
SMD MiSiM
Kıkırdak Doku ve Çeşitleri
Tüm memeli hayvanların embriyolarda iskelet, başlangıçta kıkırdak yapıdadır. Sonradan kıkırdak dokuya minerallerin birikmesiyle kemiklerdir. Bazı yerlerde (eklemlerde, kaburga uçları gibi yerlerde) kemikleşme olmaz. Buralar hayat boyu kıkırdak olarak kalır. Kıkırdak dokunun düzgün yüzeyli olması, dayanıklı ve esneklik özellikleri nedeniyle eklem yüzeylerindeki kemiklerin hareketini kolaylaştırır. Doğumdan önce ve sonra kıkırdak yapıda olan epifiz plağı uzun kemiklerin büyümesini ve gelişmesini sağlar.
Kıkırdak doku hücresine kondrosit ,ara maddesine kondrin denir. Kıkırdak doku hücreleri yuvarlak veya oval şekilli büyük çekirdeklidir.kıkırdak doku hücreleri kapsülle çevrilidir. Bu kapsülün içinde bir veya birkaç tane kıkırdak hücresi bulunabilir. Kıkırdak dokuda kan damarları bulunmaz. Beslenmesi difüzyon ile bağ dokudan gerçekleşir. Atık ve zararlı metabolik maddelerde aynı yolla uzaklaştırılır.
Hücreler arası maddede ki liflerin yapısına düzenine ve miktarına göre;
1- Hiyalin kıkırdak,
2- Elastik kıkırdak,
3- Fibröz kıkırdak

Hiyalin Kıkırdak
Ad:  hiyalin.JPG
Gösterim: 3076
Boyut:  24.9 KB
Diğer kıkırdak çeşitlerine oranla daha fazla hücre içerir. Hücreler arası maddesi homojen, saydam ve camsı bir görünümdedir. Yapısında kollegen lifler vardır. Bundan dolayı basınca dayanıklıdır. Embriyo döneminde iskelet, hiyalin kıkırdaktan yapılmıştır. Ergin bireylerin bronşlarında, soluk borusunda, burunda, kemiklerin eklem başlarında ve kaburga uçlarında bulunur.

Elastik Kıkırdak
Ad:  elastik.JPG
Gösterim: 3256
Boyut:  23.5 KB
elastik kıkırdak, bol miktarda lif içermesi dışında hiyalin kıkırdağa benzer. Bu yüzden bükülme özelliğine sahiptir. Kulak kepçesi, kulak yolu östaki borusu ve epiglotis elastik kıkırdaktan meydana gelmiştir.

Fibröz Kıkırdak
Ad:  fibröz.JPG
Gösterim: 3017
Boyut:  16.2 KB
Bu dokuda kollajen lifler oldukça fazla, kıkırdak hücreleri ise azdır. Basınç ve çekmeye karşı dayanıklı dokulardır. Omurlar arasında ki disklerde ve köprücük kemiği gibi kemiklerin eklem yaptığı yerlerde fibröz kıkırdak bulunur. 

Kıkırdak dokunun görevleri
  • Burun, kulak gibi yumuşak dokulu organların şekil almalarında önemli bir etkendir.
  • Trake, bronş, östaki borusu gibi organların yapı ve şekilleri üzerinde etkilidir.
  • Kemiklerin eklem alanlarında meydana gelen tahribatların ya da şekil bozukluklarının önlenmesinde ve bu alanlarda kayganlığa uygun ortam hazırlanması üzerinde etkilidir.
  • Kemikleşme üzerinde etkilidir. Yani kemiklerin boydan büyümesini sağlar ve bu duruma ortam hazırlar.
BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
SİLENTİUM EST AURUM
Avatarı yok
nötrino
Yasaklı
14 Mayıs 2017       Mesaj #6
Avatarı yok
Yasaklı

Kök Hücreleri ile Kıkırdak Doku Üretildi!


Ad:  3b_yazici_kikirdak_doku.jpg
Gösterim: 2048
Boyut:  85.9 KB
Başkalaşarak vücuttaki farklı tür hücrelere dönüşen kök hücreler kullanılarak Prof. Dr. Stina Simonsson başkanlığında bir grup araştırmacı tarafından kıkırdak doku üretildi. Zorlu bir çalışma ile laboratuvar ortamında 3 boyutlu yazıcı kullanılarak kök hücrelerden kıkırdak doku üreten araştırmacılar ilgili süreçte hassas bir çalışma yürüttüklerini kök hücrelerin yazdırma işlemi sonunda mutlaka canlı kalması gerektiğini belirtiyor. Bunu sağlamak için bilim insanları nanoselüloz kapsüller kullanarak kök hücreleri birer birer bu kapsüller içine yerleştirmiş. İkinci aşamada ise kök hücrelerin birbiriyle bağlantıda kalmalarını sağlamak için gerekli olan maddeleri değişik hücrelerden alarak yazıcıda kullanmış. Bu işlem ile hücrelerin başkalaşım geçirmeden önce çoğalmaları ve iletişim kurmaları amaçlanmış.

İnsandaki kıkırdak dokuya çok benzeyen 3 boyutlu yazıcıyla üretilmiş kıkırdak dokunun şu an için tedavi amaçlı kullanılması mümkün görünmüyor. Bunun nedeni ise kök hücrelerin canlı kalması için kullanılan selülozun insan yapısıyla uyumsuz olması. Bu bağlamda araştırmacılar yeni üretilen ilgili kıkırdak dokunun tadavi sürecinde kullanılabilecek konuma gelmesi için hücrelerin canlı kalmasını sağlayabilecek ve aynı zamanda insan vücuduna uyumlu olabilecek başka malzemelerin geliştirilmesi üzerinde çalışıyor.

Kaynak: Scıentıfıc Reports / nature (6 Nisan 2017)

Benzer Konular

19 Şubat 2020 / ThinkerBeLL Tıp Bilimleri
28 Nisan 2016 / ener Biyoloji
17 Aralık 2015 / Mira Biyoloji
5 Ocak 2011 / DERUNİ X-Sözlük
8 Mayıs 2009 / ahmetseydi Biyoloji