Cevap Yaz Yazdır
Gösterim: 16.322|Cevap: 4|Güncelleme: 14 Kasım 2016

Türkiye'nin Akarsuları - Yeşilırmak

Kısaca
Karadeniz Bölgesi’nin Orta Karadeniz Bölümü’nde akarsu. İlkçağda iris adıyla anılırdı. Türkiye’nin Karadeniz’e dökülen akarsuları arasında Kızılırmak ve Sakarya’dan sonra en uzun üçüncü ırmağıdır.
Mesaja atla
24 Nisan 2009 14:27   |   Mesaj #1   |   
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam

YEŞİLIRMAK

Ad:  Yeşilırmak-2.jpg
Gösterim: 54
Boyut:  89.4 KB

Kızılırmak ve Sakarya'dan sonra Türkiye'nin Karadeniz'e dökülen üçüncü büyük ırmağı. Kaynağını Suşehri'nin güneybatısında, Köse Dağı'ndan alır. Genel olarak batıya doğru akar. Tokat'ın hemen kuzeyinde, Turhal'dan geçer ve buradan itibaren kuzeybatı yönünde akar. Amasya'dan sonra, kuzeydoğu, sonra doğuya dönerek dağlar arasında derin vadiler içinde akar ve geniş Çarşamba Deltası'nı meydana getirerek Cıva Burnu'nda Karadeniz'e dökülür. Yeşilırmak'ın yerel adları çok kez birbirine karıştırılır. Irmak, kaynak alanından Tokat'a kadar, yani yukarı çığırında Tozanlı Suyu adını taşır. Tokat ilinden sonra da Tokat Suyu adı kullanılır. Bazı coğrafyacılara göre, asıl Yeşilırmak, Tokat Suyu'nun Çekerek Irmağı ile birleşmesinden sonra başlar. Genel uzunluğu 519 km. olan Yeşilırmak'ın en önemli iki kolu, Kelkit ve Çekerek'tir.


Sponsorlu Bağlantılar
MsXLabs.org & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi

Son düzenleyen _Yağmur_; 14 Kasım 2016 13:15
20 Temmuz 2016 16:43   |   Mesaj #2   |   
OneNight - avatarı
VIP ℬ𝒆 𝓣𝒆 𝓝𝓪𝓫𝒆

Yeşilırmak



Yeşilırmak Karadeniz’e dökülen, Türkiye’nin önemli akarsularından biri. Sivas’ın kuzeydoğusundaki Kösedağı (2812 m)ndan doğar. Kelkit ve Çekerek ırmaklarını alarak büyür. Uzunluğu 519 km, yağış alanı toplamı 36.000 km2dir.
Sponsorlu Bağlantılar

Yeşilırmak;İç Anadolu Bölgesi’ nin Yukarı Kızılırmak ve Karadeniz Bölgesi’nin Orta Bölümleri’nde ırmaktır.

Uzunluğu 519 km (Köse Dağı-Karadeniz arası), akaçlama havzası 36.000 km2. Üç önemli suyun birleşiminden oluşur; Kelkit ırmağı ya da Tokat Çayı, Çekerek Suyu, Yeşilırmak ya da Tozanlı Çayı. Kelkit Irmağı 320 km, Çekerek Suyu 331 km uzunluğundadır. Çekerek ve Tokat ırmaklarının birleştiği yerden sonra Yeşilırmak başlar. Kelkit’in katılmasıyla Yeşilırmak’ın suyu bollaşır. Kelkit Irmağı, Kelkit İlçesi’nden doğar ve batı doğrultusunda çok tar vadi ve boğazlardan (Koyulhisar, Tönü, Fatlı, Seyricek boğazları) geçer; Erbaa-Niksar ovalarını sular, suları boldur. Çekerek Irmağı Sivas’ın Çamlıbel Dağları’ndan kaynaklanır. Sulusaray’da ovalık alanda akar, Akdağ’dan inen küçük dereleri alır, dar boğazlarda akar ve geçtiği yerde yüksekten düşüş yapar. Bu nokta, elektrik enerjisi üretimi açısından büyük önem taşır. Çorum Çayı’nın katılmasıyla büyür, kayabaşı Ovası’na girer ve Tokat ırmağı ile birleşir. Tokat Irmağı, Zara ile Suşehri arasındaki Köse dağlarından doğar. Bu çevrede aldığı öteki bazı çaylarla birlikte Tozanlı Çayı adını alır. Gölköy Çayı’nı alır. Daha ileride Tokat Irmağı adıyla akar, Amasya’ya yönelir. Bu üç önemli çayın birleşimiyle oluşan Yeşilırmak, büyük bir akarsu görünümü alır. Canik Dağları’nı uzun ve genişçe bir boğazdan geçerek aşar, boğazı aştıktan sonra önünde Ayvacık Barajı yer alır. Barajı geçen ırmak sulan, Çarşamba Ovası’nı yayılır. Samsun İli’nin batısında Karadeniz’e dökülür.


21 Temmuz 2016 14:11   |   Mesaj #3   |   
insomnia42 - avatarı
Üye
Yeşilırmak Nehri

Ad:  yeşil ırmak.jpg
Gösterim: 208
Boyut:  282.2 KB
14 Kasım 2016 13:14   |   Mesaj #4   |   
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam

Yeşilırmak

Ad:  Yeşilırmak.jpg
Gösterim: 46
Boyut:  46.3 KB

Karadeniz Bölgesi’nin Orta Karadeniz Bölümü’nde akarsu. İlkçağda iris adıyla anılırdı. Türkiye’nin Karadeniz’e dökülen akarsuları arasında Kızılırmak ve Sakarya’dan sonra en uzun üçüncü ırmağıdır. Uzunluğu 519 km’dir.

Yeşilırmak’ın başlangıç kolu sayılan Tozanlı Çayı, Suşehri’nin güneybatısında 2.812 m’ye erişen Köse Dağının batı yamaçlarından doğar. Batıya doğru dar ve derin bir vadi boyunca akar. Almus Baraj Gölünün ardından yaklaşık 12 km uzunluğundaki dar Alemdar Boğazına girer. Bu boğazdan çıktıktan sonra Omala Ovasında sağdan (kuzeyden) Çilkarı Deresini alır ve hafifçe güneybatıya kıvrılır. Tokat’a yaklaşırken Gömenek Kalesi ve Komana Pontika kentinin kalıntıları yakınından geçer. Köprübaşı yöresinde kentin içinden geçerek güneyden gelen Behzat Deresiyle birleşir. Bu kesimde Tokat Suyu olarak da anılır.

Akarsu daha sonra ince kabuklu üzümleriyle ünlü Kazova düzlüğüne ulaşır. Kazova ile Turhal arasında Katmerkaya Boğazını aşar ve soldan (batıdan) Zile Çayını alır. Turhal’ı geçince yaklaşık 50 km uzunluğundaki dar ve derin Çengel Boğazına girer. Sivas (Kalın)-Samsun Demiryolu’nun vadisini izlemeye başladığı kesimde önce batı, sonra kuzeybatı ve daha sonra da kuzeydoğu yönünde akarak bir büklüm oluşturur. Amasya’nın 18 km kadar güneyinde soldan (batıdan) Çekerek Çayını alır. Çekerek Çayı kavşağından sonra Yeşilırmak olarak adlandırılır. Amasya kentinin içinden dar bir vadiyle geçerken batı-doğu doğrultusunu alır.

Amasya’nın hemen kuzeyinde ırmağa Lâdik ve Suluova’dan gelen Tersakan Çayı katılır. Yüksekliğin 400 m’nin altına indiği bu kesimden başlayarak demiryolu Ters- akan Çayı vadisini, Amasya-Taşova karayolu ise Yeşilırmak Vadisini izler. Tersakan Çayı kavşağında kuzeydoğuya yönelen Yeşilırmak Taşova’ya yaklaşırken yeniden ba- tı-doğu doğrultusunda akmaya başlar. Tütünüyle ünlü verimli bir tarım alanı olan Taşova’nın doğusunda en uzun kolu Kelkit Irmağıyla birleşir ve yüksekliği 188 m’ye düşer. Bu kavşakta kuzeybatıya dönerek bir büklüm oluşturduktan sonra kuzey yönünde akmaya başlar. Ormanlarla kaplı Canik Dağlarını derin vadilerle yararak geçtiği bu kesimde Haşan Uğurlu ve Suat Uğurlu baraj gölleri yer alır. Suat Uğurlu Bara- jı’ndan sonra Çarşamba Ovasma iner. Ardından Çarşamba kentinden geçer ve taşıdığı alüvyonları yığarak bir delta oluşturur. Sonunda ovanın kuzeybatı ucundaki Cıva Burnunun hemen doğusunda Karadeniz’e ulaşır. Oluşturduğu üçgen biçimli deltanın kenarları oldukça düzgündür. Bu durum akarsuyun biriktirme hızının azaldığını ve Yeşilırmak Deltasının tip olarak bloke deltalardan olduğunu gösterir.

Ad:  Yeşilırmak-3.jpg
Gösterim: 47
Boyut:  46.3 KB
Yeşilırmak’ın rejimi düzensizdir. Nisanda kabarmaya başlayan suları ekimde en alt düzeye iner, ilkbahar yağmurlarının yanı sıra karların erimesi de sularının kabarmasına neden olur. Aşağı çığırında ortalama debisi 177 m3/sn’dir. Ama gözlem süresi içinde debisinin 1.914 m3/sn’ye kadar çıktığı da saptanmıştır. Sularının fazlalaştığı dönemlerde yol açtığı taşkınlar zaman zaman çevresindeki tarım alanları ile yerleşim merkezlerine zarar verir. Örneğin 1952’de oluşan sel, Tokat ve Amasya yöresinde önemli tahribata yol açmıştır.

Son yıllarda Türkiye’nin öteki ırmaklarında olduğu gibi Yeşilırmak’ta da akarsu kirlenmesinin tehlikeli boyutlara ulaştığı gözlenmektedir. Kirliliğe yol açan kuruluşların çoğu Amasya’dan önceki kesimdedir. Turhal’daki şeker fabrikası ve antimon madenlerinin zehirli atıkları ile Turhal ve Tokat kentlerinin ev atıkları kirlenmenin başlıca nedenidir. Suluova’daki Amasya Şeker Fabrikası’mn atıkları da Tersakan Çayı aracılığıyla Yeşilırmak’a boşaltmaktadır.
MsXLabs.org & Ana Britannica
14 Kasım 2016 13:20   |   Mesaj #5   |   
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam
Ad:  Yeşilırmak-4.jpg
Gösterim: 44
Boyut:  64.0 KB
Yeşilırmak Nehri

Sponsorlu Bağlantılar
Hızlı Cevap
Mesaj:



Bu sayfalarımıza baktınız mı
paneli aç