Cevap Yaz Yazdır
Güncelleme: 9 Ocak 2017  Gösterim: 5.821  Cevap: 2

Çömlek Nedir?

MaRCeLLCaT
24 Aralık 2007 16:09       Mesaj #1
MaRCeLLCaT - avatarı
Ziyaretçi

ÇÖMLEK

Ad:  çömlek.JPG
Gösterim: 116
Boyut:  17.7 KB

1. Pişmiş topraktan her türlü kap kacak, tabak, testi vb.’ye verilen genel ad. (Bk. ansikt. böl.)
2. Çömlek hesabı, bilgisiz kimselerce yapılan basit ve doğruluğuna güvenilmez hesap.
Sponsorlu Bağlantılar

—Mutf.
  • Çömlek kebabı, kuşbaşı doğranmış kuzu etim çömlekte pişirerek yapılan et yemeği. (Yağda pembeleşinceye değin kavrulan etler çömleğe yerleştirilir. Üzerine arpacık soğanı, havuç, dilim dilim kesilmiş dolmalık biber, baharat, tuz ve çok az su konarak fırına sürülür. Bazı yörelerde kuyu ateşinde pişirilir.)
  • Çömlek peyniri, çömlek içine bastırılıp uzun süre toprak altına gömülerek bekletilen bir tür peynir. (Bk. ansıkl. böl.)
—Müz. - DÜMBELEK.

—Oy.
  • Çömlek kapmaca, açık havada oynanan bir çocuk oyunu. (Bk. ansikt. böl.)
  • Çömlek patladı, çocuk oyunlarında "oyun bozuldu” anlamında söylenir.
—ANSİKL. Sırsız ve sırlı olmak üzere iki tür çömlek vardır. Birinciler, hiçbir koruyucuyla kaplı değildir ve gözeneklidir. Özlü kile, bir biçim verilerek pişirilmekle yetinilmıştir. Çiçek saksıları, kiremitler, toprak testiler, vb. ile birçok eskiçağ çömlekleri (amforalar, küpler, kupalar, vb.) bu sınıfa girer. Sırlı çömlekler, yani renksiz ya da oksitlerle renklendirilmiş kurşunlu bir sırla kaplı çömleklerse, belli ölçüde su geçirmez ve hafif ateşte kullanılabilir, ama darbeye dayanıksızdır.

Çömlek yapımı, önce toprakların yıkama. süzme, çürütme, dövme ya da çiğneme yoluyla hazırlanması ve karılması (saf olmayan kil ve marn alınır ve kilin pişince çekmesini önlemek için buna silis katılır) işlemini içerir Böylece elde edilen homojen mase. yüksek parçalar için tornada, yassı parçalar için de kalıpta biçim lendirilir. Kurutulduktan sonra, çömlek yaklaşık 1000 °C sıcaklıkta pişirilir Kurşunlu sır (minium kil ve kum karışımıdır — bunların ateşte eritilmesiyle parlak ve şeffaf bir kurşun silikatı elde edilir), parça pişirilmeden öne üzerine sürülerek onunla birlikte pişirilebileceği gibi, pişirilmiş parçanın üzerine de uygulanabilir. Bu durumda, parçanın düşük sıcaklıkta bir kez daha pişirilmesi gerekir.

Çömlekler, oyma (merdanede dekor- landırma) ya da ıstampalarına (damgayla dekorlandırma) yoluyla ya da parçanın kendi renginden farklı renkte ince bir astar tabakası kazınarak dekorlanır. Sır hamuru sıkan bir şırıngayla kabartma süsler de yapılabilir. Çömlek daha önce sır- lanmışsa, boyalı sırlarla (yeşil, sarı, kahverengi ve mavi) renk etkileri oluşturula bilir ve bunların karışımıyla, "alacalı’ ya da "mermer desenli"bir zemin elde edilebilir.

—Mutf. Çömlek peyniri yapımında, daha çok yağlı koyun ya da inek sütü kullanılır. Yağsız sütlerden yapılanı makbul değildir. Hazırlanış! tulum ya da lor peyniri gibidir. Özelliğini, hazırlandıktan sonra bir çömleğe sıkıca basılıp hava almayacak biçimde ağzına bir deri geçirildikten sonra toprağa gömülmesi oluşturur Uzun süre toprak altında bırakılan bu peynirin özel bir lezzeti vardır.

—Oy. Oyuna kafilanlar ikişer ikişer eşleşir Tek kalan ebe olur. Eşlerden biri oturup öteki hemen onun arkasında durur ve bir halka oluştururlar. Ebe halkanın dışında dolaşırken, ansızın ayakta duranlardan birine dokunur. Dokunulan oyuncuyla ebe, birbirine ters yönde halkanın çevresinde koşmaya başlarlar. Eşi koşmakta olan çocuğun yanına ilk varan, onun eşi olur, öteki ebe olarak oyuna devam eder. Oyun, bazı yörelerde oturan oyunculara çömlek dendiğinden bu adı almıştır.
Çömlek (Aulularia), Plautus'un komedisi (İ.Ö. 195'e doğr). Yaşlı cimri Euclion, evinde altın dolu bir çömlek bulur. Genç Lyconidus'un Euclion’un kızıyla evlenebilmesi için, köle Strobilus bu çömleği ondan çalar. Euclion'un, saplantı nitelikli bir kusur olarak gösterilen cimriliği, Moliöre' in Cimri'sine esin kaynağı olmuştur.

Kaynak: Büyük Larousse


Son düzenleyen Safi; 9 Ocak 2017 04:51


2 Mayıs 2016 00:24       Mesaj #2
Baturalp - avatarı
MOD Moderatör
ÇÖMLEK

GetFotoaspx?fMjAwMjIwMTNcNTA5YjZhYmUtNmEyNS00NTMwLWE3ODMtYmFiYzEzNTYwMmNiLkpQRw3D3D&amptMg3D3D&ampsc21hbGw3D

Çömlek, genellikle killi, yumuşak topraktan yapılıp bir fırında pişirilmek suretiyle üretilen mutfak aracı ya da pişirme kabı.
İnsanoğlu tarafından MÖ yapılmaya başlanan çömlekler, yalnızca bir kap değil aynı zamanda da bir sanat öğesidir. Özlü çamurdan elle veya çömlekçi çarkından geçirilerek çeşitli ölçülerdeki kalıplara dökülerek biçimlendirilen ve fırında pişirilerek sırlanan veya sırlanmadan yapılan toprak çanaklara çömlek denir.

Eskiden çömlek; Akarsu yataklarından alınan toprağın veya killi toprağın üstündeki özlü çamur süzülerek, içindeki çakıl taş parçaları alındıktan sonra taşla veya tahta tokmakla dövülerek yapılırdı.

Killi toprağa sadece biraz su katılır, süzülmüş balçıklı toprak kalıplara dökülerek sıkıştırılır veya ortası oyularak çeşitli biçimlere sokulurdu.

Şimdilerde ise çömlek yapılırken kil bol su içinde ıslatılarak sıvılaştırılıp süzülür. Süzülen bu sulu çamur belirli bir kıvama gelinceye kadar kurutulduktan sonra elle işlenerek biçimlendirilir. Son zamanlarda ise balçık, kalıplara dökülerek kullanılmaktadır.

Atasözü, deyim ve birleşik fiiller
çömlek patlatmak

Birleşik Sözler
çömlek hamuru
çömlek hesabı
çömlek kebabı
çanak çömlek

Derlemedir.


9 Ocak 2017 04:48       Mesaj #3
Safi - avatarı
SMD MiSiM

ÇÖMLEKÇİ


a. Çömlek yapan ya da satan esnaf.

—Miner. Çömlekçi kili, dile yapışan ve demir oksitle karıştırıldığında kırmızı ya da sarı bir renk alan killerin genel adı. (Bu silikatlar hamlaçta eriyerek sarı ya da kahverengi emaya dönüşür; plastik değildir.)

—Seram.
  • Çömlekçi bıçağı, bir sapla bu sapa eklenmiş metal bir çubuktan oluşan alet. Bu çubuğun üzerinde, biçimi kullanıma göre oeğişen ve çekme için yararlanılan bir bıçak bulunur.
  • Çömlekçi çamuru. kiremit ve çömlek yapımında kullanılan az miktarda kireçtaşı içeren, gevşek, gevrek, suyu kolayca emen bir tür plastik.
Kaynak: Büyük Larousse


Daha fazla sonuç:
Çömlek Nedir?

Hızlı Cevap
Mesaj:


Kaynak:

Bu sayfalarımıza baktınız mı
paneli aç