Cevap Yaz Yazdır
En İyi Cevap Var|Gösterim: 86.205|Cevap: 11|Güncelleme: 19 Aralık 2015

Fizikteki temel büyüklükler nelerdir?

5 Ekim 2009 08:17   |   Mesaj #1   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Fizik biliminde kullanılan temel büyüklükler ve ölçme sistemleri nelerdir?
Fizikte ölçüler ve birimler ne anlam ifade ederler?
Fizik biliminde kullanılan temel büyüklükler, formülleri ve ölçüleri nelerdir?
EN İYİ CEVABI _Yağmur_ verdi
Fizik biliminde kullanılan temel büyüklükler ve ölçme sistemleri hakkında genel bilgiler.
Fizikte ölçüler ve birimler ne anlam ifade ederler.
MsXLabs.org
Sponsorlu Bağlantılar

Ölçüler ve Birimler
Fizikte ölçmenin, hesaplamanın önemli bir yeri vardır. Bunun için birtakım “büyüklük” ler kabul edilmiştir.

Genel olarak, büyüklükler, esas kabul edilmiş başka bir büyüklükle karşılaştırılarak ölçülür. Bu karşılaştırmada ilk şart ölçülecek değerle, karşılaştırma değerinin aynı cinsten olmasıdır. Mesela uzunluğu ölçmek için cetvel veya şerit metre kullanılır. Cetvel, uzunluk ölçülmesinde karşılaştırma büyüklüğüdür. O halde cetvelle başka cinsten bir büyüklük, örneğin ağırlık ölçülemez; yalnız uzunluk ölçülür.

Bir büyüklüğü ölçtükten sonra sonucu bildirmek için iki kavrama ihtiyaç vardır:

Birincisi, her hangi bir sayı, ikincisi ise birimdir. Örneğin bir “çubuk 35” yahut “244” dersek hiçbir şey anlaşılmaz; “35 desimetre” veya “244 santimetre” dersek o çubuğun büyüklüğünü kesin olarak anlatmış oluruz.

Bütün büyüklükler için bu şekilde iki kavramın birlikte verilmesi gereklidir. Fizik biliminde bu çok önemli bir noktadır. Birimsiz sayıların fizikte hiç bir değeri yoktur.
Uğraştığı büyüklüklerin çeşitli ölçme usulleriyle doğru olarak ölçülmesi mümkün olduğu için fizik “pozitif” bir bilimdir.

Üç Temel Ölçü
Fizikte geçen büyüklükler arasında üç tanesi “temel büyüklükler” olarak kabul edilmiştir:
1) Uzunluk,
2) Ağırlık,
3) Zaman.

Uzunluk Birimi : Uzunluk ölçülmesinde kullanılan birimler “Metrik Birimler” ve “İngiliz Birimleri” olmak üzere iki çeşittir. Bu birimler “karşılaştırma uzunluğu” (etalon) olarak saklanan standart çubukların belli iki noktası arasındaki uzaklıkla tarif edilirler.

Metrik sistemin uzunluk birimi “metre” dir. Metre etalonu Fransa’da Sevres Milletlerarası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu’nun yeraltı mahzeninde saklanır. İridyumlu platinden yapılmış bir çubuğun üzerine çizilmiş iki çizgi arasındaki uzaklığın 0 derecedeki değerine eşittir. Bu etalonlara benzer etalonlar Amerika’da Washington’da da vardır. Dünyadaki bütün metreler bu etalona uyacak şekilde yapılmışlardır.

İngiliz birim sisteminin etalonu “yarda” dır. Bir yarda, Londra’da Westminster’deki Standards Office’de bulunan tunç bir çubuk üstüne yerleştirilmiş iki altın parçası üstündeki iki çizgi arasının 62 Fahrenhayt derecesindeki uzaklığıdır.

Böylece uzunluk için metre veya yarda tarif edildikten sonra bu değerlerin askatları ve katları kolayca bulunmuştur. Esas olan uzunluk birimi tarif edilince ona bağlı olarak alan ve hacim birimleri de belirlenmiş olur.

Ağırlık Birimi : Fiziğin temel kavramlarından biri de ağırlıktır. Birimi metrik sistemde “kilogram” dır. İngiliz sisteminde “pound” (libre) dir. Bunların etalonları da Sevres’de ve Londra’da bulunur.

Bir cismin ağırlığının ölçülmesi için çeşitli teraziler yapılmıştır. Genel olarak ağırlığı ölçecek cisim, ağırlığı belli olan cisimlerle karşılaştırılır.

Zaman Birimi : Fiziğin temel büyüklüklerinden biri de zamandır. Dünyanın güneş çevresindeki hareketinin düzgünlüğü zaman ölçülmesinin temeli olmuştur. Zamanın doğru olarak bilinmesi için özel olarak yapılmış saatler kullanılır. Bir saatin doğruluğu ise gene güneş sistemine dyanarak meridyen teleskopu ile kontrol edilir.

Yalnız, fizik deneylerinde zamanı ölçmek için daha kullanışlı aletlere ihtiyaç vardır. Bu iş için kronometreler kullanılır. Kronometre bir olayın başlaması ile bitmesi arasında geçen zamanı ölçmekte çok işe yarar. Son zamanlarda daha duyarlı ölçüler için birçok yeni zaman ölçen alet yapılmıştır.

Alıntıdaki Ek 43087
Uzunluk birimi, metre
Kütle birimi, kilogram
Zaman birimi, saniye
Elektrik akımı birimi, Amper
Termodinamik sıcaklık birimi, Kelvin
Madde miktarı birimi, mol
Aydınlatma birimi, mum

Ek Bilgi;

Alıntı

Temel birim
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Temel birimler fiziksel büyüklükleri ölçmekte kullanılırlar ve bunlardan her bir diğer birim türetilebilir.

Ölçüm dilinde, büyüklükler dünyadaki zaman, uzaklık, hız, enerji, momentum, kütle (( ağırlık)) gibi ölçülebilen kavramlardır ve birimlerde onların miktarlarını betimlemek için kullanılır.Aslında büyüklük terimi ölçülen fiziksel büyüklüğün sınıfı manasında olsa da(uzunluk, zaman, kütle, momentum, enerji v.s.) terim ayrıca boyutlara da atıfta bulunur(örneğin "postalanan paketin boyutları 12" x 8" x 4" dir.").

Bir temel büyüklükler sistemi(veya bazen temel boyutlar) her bir diğer fiziksel büyüklüğün kendilerinden( veya fiziksel büyüklüğün boyutundan) türetilebildiği büyüklüklerdir.Fiziksel büyüklüklerin geleneksel temel boyutları kütle, uzunluk, zaman ve sıcaklıktır, fakat prensipte, diğer temel birimlerde kullanılabilirler.Bazı fizikçiler sıcaklığı fiziksel büyüklüğün bir temel boyutu olarak görmemektedirler, çünkü basitçe sıcaklık serbestlik derecesi başına parçacık başı enerjiyi(veya kütle, uzunluk veya zaman) ifade etmektedir.Ayrıca, elektrostatik cgs sisteminde kütle, uzunluk ve zaman birim sistemleriyle ifade edilse bile bazı fizikçiler elektrik yükünü farklı bir temel boyut olarak görmektedirler. Ayrıca uyumsuz temel büyüklükler hakkında şüpheleri olan fizikçiler de vardır

SI sisteminin temel birimleri, kilogram, saniye, amper, kelvin, mol, Metre ve kandeladır. Newton, joule ve volt gibi diğer birimler ise SI temelli birimlerden türetilebilirler ve bu sebepten SI birimlerinden türetilmiş birimler olarak adlandırılırlar.

Hız boyutu, örneğin, uzaklık bölü zamandır, bu yüzden birimi m/sn temel saniye biriminden türetilebilir(metre ayrıca saniye cinsinden tanımlanmaktadır).

Boyut analizinin önemli temel bir gerçeği ise, temel birimlerin lineer cebirde vektör uzayının, tüm birimler uzayı, özel bir çeşidi olarak görülebilmesidir.Bu rasyonel sayılar alanının üzerinde bir vektör uzayıdır, vektör toplamı ise birimlerin çarpımı ile verilir ve skaler çarpım birimlerin üssünün alınmasıdır.

Tüm fiziksel olarak dikkat çekici değerlerin birimleri yoktur: boyutsuz sayılar birçok bilim alanında bulunmaktadır.Aslında, boyutlu büyüklükleri ölçerken bile temel olarak boyutsuz büyüklükleri ölçeriz.Daima bir fiziksel büyüklüğü benzer boyutlu bir standartla ölçeriz.Bir cetvel veya mezura ile bir uzunluğu ölçtüğümüzde, gerçekte cetvel üzerindeki çizgi işaretlerini sayarız(uzunluk ölçmek için bir standart) ve net sonuç boyutsuz bir sayıdır.Fakar o büyüklük boyutsuz bir sayıya eklenmiş(çarpılarak) bir boyutlu birim ile ifade edilirse, o büyüklük kavramsal olarak boyutlu bir büyüklük haline gelir.


Son düzenleyen _Yağmur_; 19 Aralık 2015 16:11
5 Ekim 2009 19:26   |   Mesaj #2   |   
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam
Bu mesaj 'en iyi cevap' seçilmiştir.
Fizik biliminde kullanılan temel büyüklükler ve ölçme sistemleri hakkında genel bilgiler.
Fizikte ölçüler ve birimler ne anlam ifade ederler.
MsXLabs.org

Ölçüler ve Birimler
Fizikte ölçmenin, hesaplamanın önemli bir yeri vardır. Bunun için birtakım “büyüklük” ler kabul edilmiştir.

Genel olarak, büyüklükler, esas kabul edilmiş başka bir büyüklükle karşılaştırılarak ölçülür. Bu karşılaştırmada ilk şart ölçülecek değerle, karşılaştırma değerinin aynı cinsten olmasıdır. Mesela uzunluğu ölçmek için cetvel veya şerit metre kullanılır. Cetvel, uzunluk ölçülmesinde karşılaştırma büyüklüğüdür. O halde cetvelle başka cinsten bir büyüklük, örneğin ağırlık ölçülemez; yalnız uzunluk ölçülür.

Bir büyüklüğü ölçtükten sonra sonucu bildirmek için iki kavrama ihtiyaç vardır:

Birincisi, her hangi bir sayı, ikincisi ise birimdir. Örneğin bir “çubuk 35” yahut “244” dersek hiçbir şey anlaşılmaz; “35 desimetre” veya “244 santimetre” dersek o çubuğun büyüklüğünü kesin olarak anlatmış oluruz.

Bütün büyüklükler için bu şekilde iki kavramın birlikte verilmesi gereklidir. Fizik biliminde bu çok önemli bir noktadır. Birimsiz sayıların fizikte hiç bir değeri yoktur.
Uğraştığı büyüklüklerin çeşitli ölçme usulleriyle doğru olarak ölçülmesi mümkün olduğu için fizik “pozitif” bir bilimdir.

Üç Temel Ölçü
Fizikte geçen büyüklükler arasında üç tanesi “temel büyüklükler” olarak kabul edilmiştir:
1) Uzunluk,
2) Ağırlık,
3) Zaman.

Uzunluk Birimi : Uzunluk ölçülmesinde kullanılan birimler “Metrik Birimler” ve “İngiliz Birimleri” olmak üzere iki çeşittir. Bu birimler “karşılaştırma uzunluğu” (etalon) olarak saklanan standart çubukların belli iki noktası arasındaki uzaklıkla tarif edilirler.

Metrik sistemin uzunluk birimi “metre” dir. Metre etalonu Fransa’da Sevres Milletlerarası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu’nun yeraltı mahzeninde saklanır. İridyumlu platinden yapılmış bir çubuğun üzerine çizilmiş iki çizgi arasındaki uzaklığın 0 derecedeki değerine eşittir. Bu etalonlara benzer etalonlar Amerika’da Washington’da da vardır. Dünyadaki bütün metreler bu etalona uyacak şekilde yapılmışlardır.

İngiliz birim sisteminin etalonu “yarda” dır. Bir yarda, Londra’da Westminster’deki Standards Office’de bulunan tunç bir çubuk üstüne yerleştirilmiş iki altın parçası üstündeki iki çizgi arasının 62 Fahrenhayt derecesindeki uzaklığıdır.

Böylece uzunluk için metre veya yarda tarif edildikten sonra bu değerlerin askatları ve katları kolayca bulunmuştur. Esas olan uzunluk birimi tarif edilince ona bağlı olarak alan ve hacim birimleri de belirlenmiş olur.

Ağırlık Birimi : Fiziğin temel kavramlarından biri de ağırlıktır. Birimi metrik sistemde “kilogram” dır. İngiliz sisteminde “pound” (libre) dir. Bunların etalonları da Sevres’de ve Londra’da bulunur.

Bir cismin ağırlığının ölçülmesi için çeşitli teraziler yapılmıştır. Genel olarak ağırlığı ölçecek cisim, ağırlığı belli olan cisimlerle karşılaştırılır.

Zaman Birimi : Fiziğin temel büyüklüklerinden biri de zamandır. Dünyanın güneş çevresindeki hareketinin düzgünlüğü zaman ölçülmesinin temeli olmuştur. Zamanın doğru olarak bilinmesi için özel olarak yapılmış saatler kullanılır. Bir saatin doğruluğu ise gene güneş sistemine dyanarak meridyen teleskopu ile kontrol edilir.

Yalnız, fizik deneylerinde zamanı ölçmek için daha kullanışlı aletlere ihtiyaç vardır. Bu iş için kronometreler kullanılır. Kronometre bir olayın başlaması ile bitmesi arasında geçen zamanı ölçmekte çok işe yarar. Son zamanlarda daha duyarlı ölçüler için birçok yeni zaman ölçen alet yapılmıştır.

Ad:  Temel Buyukluk ve Birimleri.png
Gösterim: 547
Boyut:  7.6 KB
Uzunluk birimi, metre
Kütle birimi, kilogram
Zaman birimi, saniye
Elektrik akımı birimi, Amper
Termodinamik sıcaklık birimi, Kelvin
Madde miktarı birimi, mol
Aydınlatma birimi, mum

Ek Bilgi;

Alıntı

Temel birim
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Temel birimler fiziksel büyüklükleri ölçmekte kullanılırlar ve bunlardan her bir diğer birim türetilebilir.

Ölçüm dilinde, büyüklükler dünyadaki zaman, uzaklık, hız, enerji, momentum, kütle (( ağırlık)) gibi ölçülebilen kavramlardır ve birimlerde onların miktarlarını betimlemek için kullanılır.Aslında büyüklük terimi ölçülen fiziksel büyüklüğün sınıfı manasında olsa da(uzunluk, zaman, kütle, momentum, enerji v.s.) terim ayrıca boyutlara da atıfta bulunur(örneğin "postalanan paketin boyutları 12" x 8" x 4" dir.").

Bir temel büyüklükler sistemi(veya bazen temel boyutlar) her bir diğer fiziksel büyüklüğün kendilerinden( veya fiziksel büyüklüğün boyutundan) türetilebildiği büyüklüklerdir.Fiziksel büyüklüklerin geleneksel temel boyutları kütle, uzunluk, zaman ve sıcaklıktır, fakat prensipte, diğer temel birimlerde kullanılabilirler.Bazı fizikçiler sıcaklığı fiziksel büyüklüğün bir temel boyutu olarak görmemektedirler, çünkü basitçe sıcaklık serbestlik derecesi başına parçacık başı enerjiyi(veya kütle, uzunluk veya zaman) ifade etmektedir.Ayrıca, elektrostatik cgs sisteminde kütle, uzunluk ve zaman birim sistemleriyle ifade edilse bile bazı fizikçiler elektrik yükünü farklı bir temel boyut olarak görmektedirler. Ayrıca uyumsuz temel büyüklükler hakkında şüpheleri olan fizikçiler de vardır

SI sisteminin temel birimleri, kilogram, saniye, amper, kelvin, mol, Metre ve kandeladır. Newton, joule ve volt gibi diğer birimler ise SI temelli birimlerden türetilebilirler ve bu sebepten SI birimlerinden türetilmiş birimler olarak adlandırılırlar.

Hız boyutu, örneğin, uzaklık bölü zamandır, bu yüzden birimi m/sn temel saniye biriminden türetilebilir(metre ayrıca saniye cinsinden tanımlanmaktadır).

Boyut analizinin önemli temel bir gerçeği ise, temel birimlerin lineer cebirde vektör uzayının, tüm birimler uzayı, özel bir çeşidi olarak görülebilmesidir.Bu rasyonel sayılar alanının üzerinde bir vektör uzayıdır, vektör toplamı ise birimlerin çarpımı ile verilir ve skaler çarpım birimlerin üssünün alınmasıdır.

Tüm fiziksel olarak dikkat çekici değerlerin birimleri yoktur: boyutsuz sayılar birçok bilim alanında bulunmaktadır.Aslında, boyutlu büyüklükleri ölçerken bile temel olarak boyutsuz büyüklükleri ölçeriz.Daima bir fiziksel büyüklüğü benzer boyutlu bir standartla ölçeriz.Bir cetvel veya mezura ile bir uzunluğu ölçtüğümüzde, gerçekte cetvel üzerindeki çizgi işaretlerini sayarız(uzunluk ölçmek için bir standart) ve net sonuç boyutsuz bir sayıdır.Fakar o büyüklük boyutsuz bir sayıya eklenmiş(çarpılarak) bir boyutlu birim ile ifade edilirse, o büyüklük kavramsal olarak boyutlu bir büyüklük haline gelir.

Son düzenleyen _Yağmur_; 19 Aralık 2015 16:31
Misafir
29 Ekim 2009 08:00   |   Mesaj #3   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
güzel ama karışık....
Misafir
5 Ocak 2010 19:06   |   Mesaj #4   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Litre ve Dakika Temel Büyüklükmüdür ?
Misafir
4 Ekim 2010 21:04   |   Mesaj #5   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
FİZİKTE KULLANILAN BAZI BÜYÜKLÜKLER

BÜYÜKLÜK ADI
Sponsorlu Bağlantılar
SEMBOLÜ
BİRİMİ (SI)
BİRİM SEMBOLÜ (SI)
Temel birimlerle açılımı
ÖLÇME ARACI

Temel büyüklükler






uzunluk d, l, L, a, ... metre
m

cetvel, metre

kütle m kilogram
kg

terazi

zaman t
saniye
s

saat, kronometre

akım şiddeti i veya I
amper
A

ampermetre

sıcaklık t veya T
kelvin
K

termometre

ışık şiddeti I
kandelea
cd

fotometre

Türetilmiş büyüklükler






alan
A veya S
metrekare
m2



hacim
V
metreküp
m3

dereceli silindir

hız
v
metre/saniye
m/s

takometre

ivme
a
metre/saniyekare
m/s2

akselometre

kuvvet
F
newton
N
kg.m/s2
dinamometre

moment
M
newton.metre
N.m
kg.m2/s2


enerji
E, U
joule
J
kg.m2/s2



W
joule
J
kg.m2/s2


güç
P
watt
W
kg.m2/s3


momentum
P
kilogrammetre/saniye
kg.m/s
kg.m/s


itme
I
newton.saniye
N.s
kg.m/s


elektrik yükü
q
coulomb
C
A.s
elektroskop

elektrik alan
E
newton/coulomb
N/C
kg.m/A.s2


elektriksel potansiyel
V
volt
V
kg.m2/A.s2
elektrometre

elektromotor kuvvet
ε
volt
V
kg.m2/A.s2


direnç
R veya r
ohm
Ω
kg.m2/A2.s2
ohmmetre

gerilim
V
volt
V
kg.m2/A.s2
voltmetre

sığa
C
farad
F
A2.s3 / kg.m2


manyetik alan
B
Tesla veya weber/m2
T
kg/A.s2
teslametre

manyetik akı
Φ
weber
Wb
kg.m2 /A.s2


özindüksiyon katsayısı
L
henry
H
kg.m2/A2.s


öz ısı
c
joule/kliogram.kelvin
J/kg.K
m2/K.s2


öz kütle
d
kilogram/metreküp
kg/m3



uzama katsayısı
λ
1/santigrad
1/0C



erime/buharlaşma ısısı
Le, Lb
joule/kilogram
J/kg
m2/s2


basınç
P
paskal
Pa
kg./m.s2
barometre, manometre

aydınlanma şiddeti
E
lüks
lx
cd/m2


ışık akısı
Φ
lümen
lm
cd


yay sabiti
k
newton/metre
N/m
kg/s2


açı
φ, α, β, θ
radyan
rad
1
iletki

frekans
f
hertz
Hz
1/s veya s-1
stroboskop

açısal hız
w
radyan/saniye
rad/s
1/s
Misafir
20 Mart 2011 14:38   |   Mesaj #6   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
lise 1 gidiyorum lutfen bana yrdım edin
Misafir
6 Ekim 2011 21:33   |   Mesaj #7   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
suyun kaldırma kuvveti hangi temel büyüklüğünden türetilmiştir ?
Misafir
20 Kasım 2011 12:26   |   Mesaj #8   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
litre ve dakika temel büyüklük değildir.. (uzunluk kütle zaman akım şiddeti sıcaklık ışık şiddeti) temel büyüklüktür..
Misafir
26 Ekim 2012 11:30   |   Mesaj #9   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Hangi aletlerle ölçüldüğü de olsaydı daha kullanışlı olurdu.
Misafir
9 Ekim 2013 19:52   |   Mesaj #10   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
temel büyüklükleri kim buldu?
Sponsorlu Bağlantılar
Cevap Yaz
acebook yorumları
paneli aç