Cevap Yaz Yazdır
Güncelleme: 8 Eylül 2018  Gösterim: 23.419  Cevap: 3

Mercan Resifi (Mercan Kayalıkları)

20 Mart 2009 01:59       Mesaj #1
ThinkerBeLL - avatarı
VIP VIP Üye
Mercan Resifi (Mercan Kayalıkları)
MsXLabs.org & Temel Britannica

Sponsorlu Bağlantılar
Mercan Resifi ya da mercan kayalıkları denizlerin sığ kesimlerinde biriken mercan iskeletleriyle oluşur. Ama uzunluğu bazen yüzlerce kilometreyi bulan mercan resiflerinin oluşması için milyonlarca yılın geçmesi ve milyarlarca küçük mercan polipinin (mercan hayvanı) bir araya gelmesi gerekir. Mercanların çok yavaş büyümesi, doğal olarak resiflerin de gelişme hızını belirler. Mercan resifleri yılda genellikle 1-2 cm kadar büyür. Ender olarak yılda 8 cm büyü­yen resiflere de rastlanmıştır. Mercan resifle­rinin çoğu, Hint Okyanusu ile Büyük Okyanus'un tropik kesimlerinde, Batı Hint Adala-rı'nda ve Kızıldeniz'de bulunmaktadır. Ayrı­ca resif mercanlarından birkaçına Norveç fiyortlarının derin, soğuk sularında ve kıtaları çevreleyen deniz yatağının görece sığ kesimle­rinde rastlanır.
Mercanların resif oluşturabilmesi için de­rinliği 45 metreyi aşmayan ve sıcaklığı hemen hiç 21°C'nin altına düşmeyen deniz sularında yaşaması gerekir. Bu koşullar yalnız tropik bölgelerde ya da tropik bölgelere yakın yer­lerde oluşur. Ortaya çıkan yüzey şekilleri büyük bir çeşitlilik göstermekle birlikte mer­can resiflerinin üç temel tipi vardır:
  1. Kıyı resifleri
  2. Set resifleri
  3. Mercanadalar
Bun­lardan sonuncusu halka ya da atnalı biçiminde olan resiflerdir (bak. Mercanada). Kıyı resifleri adaların çevresinde ve kıtaların kıyıları boyunca yer alır. Bu resifler ile karaların arasında geniş ve derin kanallar bulunmaz. Set resifleri de kıyı resiflerine benzer. Ama bir set resifi karadan çok daha uzaktadır, arada gemilerin geçebileceği genişlikte, derin bir kanal bulunur. Anakaraların açığında uzanan set resifleri bazen olağanüstü boyutla­ra erişebilmektedir. Mercan resiflerinin nasıl oluştuğunu anlayan ilk bilim adamlarından biri de ünlü doğa bilgini Charles Darwin'dir.

Büyük Set Resifleri
Avustralya'nın kuzeydoğusunda Queensland eyaletinin kıyıları boyunca, dünyanın en bü­yük mercan resifi olan Büyük Set Resifleri uzanır. Bu, aynı zamanda, canlı varlıkların bugüne kadar oluşturduğu en büyük yapıdır. Resifler, mercan denen deniz canlılarının iskeletleri ve iskelet artıklarının birikmesiyle milyonlarca yılda oluşmuştur. Kuzeyden gü­neye yaklaşık 2.000 km uzanan Büyük Set Resifleri çok sayıda küçük resif, sığlık ve adacığı kapsar. Resiflerin birçoğu, sular alçal­dığında su düzeyinin hemen üstünde kalır. Bazı resifler ise albatroslar, tropik kuşlar ve firkateynkuşları gibi birçok deniz kuşunu barındıran keyler (kum adacıkları) biçiminde­dir. Öbür resifler, adaları çevreler ya da anakaranın kıyılarında setler oluşturur. Resif­ler kuzeyde karaya 16 km kadar yaklaşırken, güneyde dağınık mercan kümelerine ayrılır ve kıyıdan 240 km kadar uzaklaşır.
Mercan, genellikle kahverengi ya da sarı­dır, ama arada bir parlak mavi ya da turuncu mercanlara da rastlanır. Sular çekildiğinde, mercanların mantar ya da çalı kümelerine benzeyen garip biçimleri gözlenebilir. Çevre­de çok sayıda deniz kuşu, suyun içinde ise dev midyeler, zehirli dikenleri olan denizkestaneleri, renkli küçük balıklar, istiridyeler, deniz­yıldızları, süngerler, kaplumbağalar ve deniz­hıyarları vardır.
Değişik canlılar bakımından inanılmaz öl­çüde zengin olan resiflerde 350'nin üzerinde mercan ve 10 bin kadar sünger türü bulunur. Ayrıca, bilinen 1.200 balık türü de burada yaşar. Bu, Karayib Denizi ile Atlas Okyanu­su'nun kuzey bölümünde yaşayan tüm balık türlerinden daha fazladır.
Resifin güzelliği ve deniz yaşamının zengin­liği buraya çok sayıda turistin gelmesini sağ­lar. Tüple ve şnorkelle dalmak bölgenin en gözde sporlarındandır.
Resifin haritası ilk olarak 1770'te Kaptan James Cook tarafından çıkarılmıştır. 1928-30 arasında mercan ve mercan resifinin gizli dünyası bir araştırma ekibi tarafından araştırılmıştır. Bugün bu araştırmalar bölgedeki laboratuvarlarda ve araştırma istasyonlarında bilim adamlarınca sürdürülmektedir. Son zamanlardaki en önemli gelişme, 1975'te resiflerin yapısını ve buradaki yabanıl yaşamı korumak amacıyla Büyük Set Resifleri Deniz Parkı'nın kurulma­sıdır. Günümüzde, özellikle, resifin belirli bölümlerine yerleşmiş ve canlı mercan polip­lerini yiyerek beslenen dikentaçh denizyıldızlarının (Acanthaster plancı) sayısıyla ilgilenilmektedir.

Mercan Resifi Canlıları
Mercan kayası oldukça yumuşaktır ve oyuk ya da yarıklarında birçok deniz hayvanı barı­nabilir. Örneğin mürenler gizlendikleri oyuk­lardan hızla fırlayarak yakınlarından geçen küçük balıkları ustura gibi keskin dişleriyle kapar. Resifler birbirinden güzel deniz hay­vanlarıyla doludur. Bunlar arasında renk renk balıklar, karidesler, yengeçler, midye ve isti­ridyeler sayılabilir.
Akdeniz'in sularında yaşayan papazbalığının (Chromis chromis) yakın akrabaları olan hanımbalıkları (Pomacentrus cinsi) mercan resiflerinin en güzel ve ilginç balıklarındandır. Bu küçük hareketli balıkların gövdelerini süsleyen parlak mavi, sarı ve turuncu renkler, belirledikleri bölgelere giren canlılar için uya­rı işaretidir. Hanımbalıkları resiflerde küçük bir yeri kendi bölgesi olarak seçer, bu bölgeyi çok daha büyük balıklara ya da yengeç gibi öbür hayvanlara karşı savunurlar.
Göz alıcı renklerle bezeli küçük resif balık­larından mavi sarı cerrahbalığı (Acanthurus leucosfernon) gibi birçok tür, sürüler halinde yaşar. Yırtıcı bir balık yaklaşınca, tüm sürü tek bir balıkmışçasına aynı yöne kaçar. Bu davranışın saldırganı şaşırttığı düşünülmektedir. Çünkü birlikte yüzen çok sayıda küçük balık, büyük bir balığı andırır. Ayrıca birbiri­ne çok yakın yüzen bu kadar çok balık, saldırganın seçim yapmasını ve içlerinden birine saldırmasını güçleştirmektedir.
Bazı balıklar, öbür balıklar için tehlike taşıyan yerlerde yaşayarak korunur. Örneğin turuncu beyaz soytarıbalığı (Amphiprion per­cuta) ve yakın akrabaları denizşakayıklarının yakıcı kapsüllerle donanmış dokungaçları ara­sında zarar görmeden dolaşırlar. Karidesbalıkları (Aeoscelis cinsi) bazı zehirli denizkesta-nelerinin uzun ve keskin dikenleri arasında yaşar. Çütreler (Balistoides cinsi) ve ıskarozbalıkları (Scarus cinsi) gibi bazı mercan resifi balıklarının güçlü ağızları ve dişleri ya da gagaya benzer çeneleri vardır. Bu yapıları kabuklu hayvanların yanı sıra mercanları bile parçalayıp öğütebilmelerini sağlar.
Mercan resifleri, gözler önüne heyecan verici güzellikler sunması nedeniyle ziyaretçi­leri derinden etkiler; ama bir anlık dikkatsiz­lik acı sonuçlar verebilir. Mercan kayasının bir çıkıntısı gibi duran taşbalığı (Synanceja hórrida), en zehirli balık türlerindendir. Yan­lışlıkla üzerine basıldığında sırtındaki diken­lerden güçlü zehrini akıtır. Zebrabalıkları (Pterois cinsi), zehirli dikenlerle donanmış kırmızı desenlerle süslü yüzgeçlerini açarak resiflerin arasında dolaşır.
Mercan resifleri eşsiz güzelliklerine, zengin hayvan varlığına karşın insanların yıkıcı etki­leriyle karşı karşıyadır. Örneğin, patlayıcı maddeler kullanılarak koparılan sert mercan iskeletleri, tatil tesisleri gibi çeşitli binalarda yapı gereci olarak kullanılmaktadır.
Toprağın aşınması da mercan hayvanlarına zarar vermektedir. Yağmur suları ve akarsu­larla denize sürüklenen çamur, canlı polipleri öldürür. Mercanların ölümü öbür deniz hay­vanlarının da ölümüne yol açar. Bunun bir örneği Hawaii'nin Kaneohe Koyu'nda görül­müştür.
Deniz kirlenmesi de resiflere zarar verir. Öte yandan mercanadaların hemen hemen tümüne kurulan askeri üsler bu adaları yıkıma uğratmaktadır.

Son düzenleyen ThinkerBeLL; 29 Mayıs 2009 15:03

23 Temmuz 2017 21:57       Mesaj #2
nötrino - avatarı
VIP SiNiRLi-RUTİNE AYKIRI!

Mercan Resifleri / Canlı Kayalar!


Sert mercanların, denizlerdeki sığ alanlarda birikmesi sonucu mercan resifleri oluşur. Çok fazla uzun olabilen resiflerin büyümesi genel itibariyle yavaştır (yılda 1 ya da 2cm). Uygun koşullar söz konusu olduğunda ise büyüyerek büyük adalar meydana getirebilirler. Sert mercanların kalsiyum, magnezyum, karbonat gibi sert yapı oluşumuna neden olabilecek maddeleri çok miktarda salgılamaları nedeniyle bu maddeler süreç içerisinde birikerek büyür ve akabinde kristal bir yapıya bürünerek kireç taşı halini alır.Altta kalan ve ölen her polip de büyük yapının oluşumunda işlevseldir.Böylece büyük resifler oluşur.
Ad:  mercan_12.jpg
Gösterim: 867
Boyut:  94.3 KB
Sponsorlu Bağlantılar
Mercan resiflerinden ada oluşumu!
Resifler, bulundukları ortama göre şekil alır. Genel olarak kıyı resifleri, set resifleri ve mercan adalar olarak üç farklı tipte oluşum gözlenir. Kıyı resifleri, kıyılarda ya da adaların kenarlarında oluşur ve hep kıyı boyunca büyür. Hawaii Adaları'nda ve Karayipler’de bu oluşum gözlenir. Set resifleri ise çok büyük boyutlara ulaşabilme özelliğine sahiptir (Avustralya’daki 345 bin km2’lik Büyük Set Resifi). Karayla aralarında denizkulağı olarak adlandırılan, gemilerin girebileceği kadar derin kanallar bulunan, karadan uzak kıyıya paralel oluşan set resifleri, Karayipler ve Hint ile Pasifik okyanuslarının açıklarında gözlenir. Üzerinde yaşayan canlıların çeşitlilik oluşturması ise mercan resiflerinin bir başka özelliğidir.

Mercan Adalar!


Genellikle Hint ve Pasifik okyanuslarında gözlenen bir oluşumdur. Açık okyanus sularında ve karadan çok uzaklarda oluşabilme özelliğine sahip olan mercan adalar bu özellikleriyle diğer resiflerden ayrılır. Bilezik görünümü sergileyen mercan adalar, merkezde sığ bir denizkulağının bulunduğu sıralı küçük mercan adalarından oluşur. Kıyı resiflerini oluşturan mercanlar volkanik nitelik taşıyan bir adanın çevresinde konuşlanmaya başlarlar. İlgili mercanlar, zaman içinde büyür ve ağırlıkları artar. Söz konusu ağırlığı daha fazla taşıyamayan ada, yavaş yavaş suyun altına çöker. Bu bağlamda ışığı daha çok alabilmek için yukarı doğru gelişen mercan kolonileri de yüzeye ulaşır. Yüzeydeki bu koloniler ise aralarında küçük koloniler bulunan adacıklar meydana getirir.

Kaynak: Bilimnet (23 Temmuz 2017)

5 Ocak 2018 22:19       Mesaj #3
nötrino - avatarı
VIP SiNiRLi-RUTİNE AYKIRI!

Mercan Resifleri Yok Oluyor!


Ad:  thumbs_b_c_cec074a998141fed1c7d3ea0f07797ab.jpg
Gösterim: 538
Boyut:  98.5 KB
Bilim adamları okyanuslardaki mercan resiflerinin ağarma aralıklarının belirgin şekilde azaldığı konusunda uyarıda bulundu.

Söz konusu resiflerdeki ağarmaların yaşanma sıklığının son 40 yılda belirgin şekilde arttığına dikkati çeken bilim adamları bu durumun resiflerdeki ekosistemin yok olmasına yol açabileceğini belirtti.

Avustralya Araştırma Konseyi'ne bağlı Mercan Resifi Çalışmaları Mükemmellik Merkezi'nden Profesör Terry Hughes önderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, dünyanın farklı bölgelerindeki 100 okyanus resifinde yaptıkları incelemede "mercan ağarması" denilen mercan resiflerinin beyaz yosunla kaplanması olayının yaşanma sıklığının son yıllarda belirgin şekilde arttığını tespit etti.

Araştırmacılar, okyanus sularındaki ısınmaların tetiklediği ağarmaların 1980'lerin başında 25-30 yıl aralarla gerçekleşirken, bugün bu sürenin 6 yıla kadar indiğini belirtti.

Bilim adamları ağarmaların bu sıklıkta devam etmesi halinde mercan resiflerin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.

Mercan resifinin deniz suyu sıcaklığındaki anomalilere tepki olarak içinde sembiyotik olarak yaşayan beyaz yosunu dışa vurmaya başladığına dikkati çeken araştırmacılar resifin kısa süre içinde eski haline dönmemesi durumunda ağarmanın ekosistemin yok olmasına yol açabileceğini vurguladı.

Konu hakkında değerlendirmelerde bulunan ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nden (NOAA) Dr. Mark Eakin, "Bir ağır siklet boksörüyle ringe çıktığınızı düşünün. Belki bir raunt ayakta kalabilirsiniz, ama ikinci raunda çıkarsanız nakavt olacağınız kesindir." Şeklinde bir benzetimde bulundu.

Ağarmaların sıklığının artmasının resiflerin geleceğini tehlikeye atacağını ifade eden Eakin, "Ağarmaların yeniden ortaya çıkma hızında görülen artış, iklim modellerinin bize işaret ettiği dönüşümle uyumlu. Buna göre küresel sıcaklık değerlerindeki artış böyle devam ederse yüzyıl ortasına gelindiğinde mercan resifleri yıllık ya da yıllığa yakın sıcaklık streslerine maruz kalacak." Yorumunu yaptı.

Kaynak: BBC Bilim / Science (5 Ocak 2018)
8 Eylül 2018 00:57       Mesaj #4
nötrino - avatarı
VIP SiNiRLi-RUTİNE AYKIRI!

Büyük Set Resifinin Korunması Bağlamında İnsansız Denizaltı Robotu Geliştirildi!


Ad:  thumbs_b_c_99719fbbec65830963e92eb3825e7a50.jpg
Gösterim: 43
Boyut:  76.6 KB
Avustralya'nın Queensland Teknoloji Üniversitesi'ndeki (QUT) araştırmacılar tarafından geliştirilen ‘‘RangerBot’’ adlı insansız denizaltının, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan Büyük Set Resifini korumak için kullanılmaya hazır olduğu duyuruldu. Verilen bilgiye göre, yüksek teknolojili görüntü sistemiyle donatılan, akıllı tablet yardımıyla uzaktan kontrol edilen ve 15 kilogram ağırlığında, 75 santimetre uzunluğunda olan su altı ‘‘RangerBot’’, mercan poliplerini yiyen denizyıldızlarını sirke ve safra tuzlarıyla yok edecek. Resif izleme görevini otomatik olarak yerine getirme özelliğine sahip olan cihaz, ihtiyaç duyulması halinde akılı tablet yardımıyla karadaki bir operatör tarafından da kontrol edilebiliyor. Bir dalgıçtan yaklaşık 3 kat daha uzun süre su altında kalabilen robotun, çok hızlı şekilde bölgeyi tarayabilme, su kalitesini tespit etme, mercan beyazlama sürecini saptama ve bölgedeki kirliliği araştırmacılara raporlama özelliğine de sahip olduğu açıklandı.

Avustralya’nın Queensland sahili açıklarındaki Mercan Denizi’nde yer alan ve 344 bin 400 kilometrekare alana yayılan Büyük Set Resifi, bin 500’den fazla balık türünün yanı sıra 5 binden fazla canlıya ev sahipliği yapıyor. Son yıllarda küresel ısınmanın etkisiyle okyanusların asitlenmesi resiflerin önce ağarmasına, ardından da yok olmasına neden oluyor. Ayrıca resiflerin çevresindeki çiftliklerde kullanılan kimyasal maddelerin sulara karışmasıyla çoğalan derisi dikenli denizyıldızları mercan poliplerini yiyerek resiflere zarar veriyor. Yılda 1,6 milyon ziyaretçi ile Avustralya ekonomisine yaklaşık 5 milyar dolar gelir getiren Büyük Set Resifi, 1981 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirasları Listesi’nde bulunuyor.

Kaynak: AA Bilim Teknoloji / Science (7 Eylül 2018)
Hızlı Cevap
Mesaj:



paneli aç