Cevap Yaz Yazdır
Güncelleme: 22 Şubat 2017  Gösterim: 8.457  Cevap: 4

Önemli İcatlar - Barometre

Misafir
16 Eylül 2008 23:24       Mesaj #1
Misafir - avatarı
Ziyaretçi

barometre

Ad:  barometre1.jpg
Gösterim: 360
Boyut:  23.6 KB

BASİNÇÖLÇER olarak da bilinir, atmosfer basıncını ölçmekte kullanılan aygıt.

Sponsorlu Bağlantılar
Atmosfer basıncı deniz düzeyinin altında ve üstünde bulunulan yüksekliğe göre değiştiği için, barometre yükseklik ölçümünde de kullanılabilir. Barometreyi1643'te, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli bulmuştur. Daha sonra Fransız bilim adamı Blaise Pascal, barometre dağa çıkarıldığında cıva sütununun yüksekliğinin azaldığını, dağdan inince de yeniden yükseldiğini gösterdi Başlıca iki tür barometre vardır: Cıvalı ve aneroit barometre.

Cıvalı barometrede atmosfer basıncı, yüksekliği duyarlı olarak ölçülebilen bir cıva sütununu dengeler. Cıvalı barometreler, duyarlılıklarının artırılması amacıyla çevrenin sıcaklığına ve bölgedeki yerçekimi değerine göre ayarlanırlar. Yaygın basınç birimleri arasında, pound/inç kare; din/cm2; newton/m2 (SI birimi olan bu birime pascal adı verilir); inç, cm ya da mm olarak cıva yüksekliği ve milibar (1 milibar, 1.000 din/cm2’ye ya da 0,75 mm cıvaya eşittir) sayılabilir. Normal atmosfer basıncı yaklaşık 14,7 pound/inç kare, 760 mm (30 inç) cıva, 1.013,2 milibar ya da 101.320 pascal’dır.

Cıvalı barometrelerin birçok türü vardır; bu çeşitlilik büyük oranda cıva sütununun yüksekliğini ölçmede farklı tekniklerin kullanılmasından kaynaklanır. Barometrelerde başka sıvılar da kullanılabilir, ama en yaygın kullanılan sıvı cıvadır. Cıvanın yüksek yoğunluğu, barometredeki düşey sütunun uygun boyutlarda olmasını sağlar. Örneğin eğer su kullanılsaydı, sütun yüksekliğinin 10,3 m olması gerekecekti.

Aneroit (kadranlı) barometre adı verilen sıvısız barometre, boyutlarının daha küçük olması ve kullanım kolaylığı yüzünden taşınabilir aygıtlarda ve uçakların altimetrelerinde yaygın olarak kullanılır. Bu tür barometrede esnek çeperli, havası boşaltılmış bir kapsül vardır; küpsülün çeperi atmosfer basıncındaki değişmelere göre devinir. Bu devinim mekanik olarak bir göstergeye iletilir. Aneroit barometreleri ayarlamak ve denetlemek için cıvalı barometreler kullanılır. Ayarlama, aygıt, örneğin atmosfer basıncını ya da deniz düzeyinden yükseltiyi gösterecek biçimde yapılabilir.

Barometrik basınçta zaman içinde oluşan değişimleri mekanik olarak kaydeden barometreye barograf adı verilir. Cıvalı barograflar da yapılmış olmasına karşın, aneroit barograflar çok daha yaygın olarak kullanılır. Aneroit barografta, kapsülün devinimi kaldıraç kollarıyla büyütülerek kaydedici bir kaleme aktarılır. Bu kalem, bir grafik kâğıdı üzerine gerekli çizgiyi çizer; kâğıt ise genellikle saat mekanizmasıyla döndürülen bir silindirin çevresine sanlıdır.

barometre ışığı


bir barometre tüpü sallandığında, içindeki cıvanın üzerinde bulunan boşlukta beliren ışıltı. İlk olarak 1675’te Fransız astronom Jean Picard’m dikkatini çekmiştir. Elektrik boşalımı, tüpün içinde kalmış olan çok düşük basınçlı gazda gerçekleşir (bu gazlar çeşitli olabilir, örneğin neon, atmosfer basıncında bile kendine özgü kırmızı ışığını yayar). Tüpün sallanması kesinlikle gereklidir; elektriklenme büyük olasılıkla, cıvanın hem çalkalanması hem de cam boru yüzeyinde devinmesi yüzünden oluşur. Cıvanın saf olmaması durumu, hiçbir zaman tam anlamıyla incelenmemiş olan barometre ışığı olayını önemli ölçüde etkilemektedir. Francis Hauksbee 1709’da barometre ışığının, cam olmayan kaplarda da görüldüğünü, aşırı düşük bir basınç gerektirmediğini ve kendi elektrik makinesiyle elde edilen boşalımlara benzediğini göstermiştir.


Son düzenleyen Safi; 22 Şubat 2017 02:29


Bia
17 Eylül 2008 17:28       Mesaj #2
Bia - avatarı
Ziyaretçi

BAROMETRE


a. (fr. söze )
Atmosfer basıncını ölçmeye yarayan aygıt. (Eşanl. BASINÇÖLÇER )

Ad:  barometre.jpg
Gösterim: 377
Boyut:  21.6 KB

—Fiz. Barometre düzeltmeleri, bir barometrede yapılan gözlemlemeler üzerinde çeşitli olaylar yüzünden yapılması gereken düzeltmeler. |j Barometre yüksekliği, cıvalı bir barometrede, cıva kabı ve tüpteki cıva düzeyleri arasında bulunan fark.

—ANSİKL. Ölçbif. Barometrenin ilk ilkesi Torricelli'nin serbest cıva yüzeyine uygulanan hava basıncını göstermek için kullandığı aygıtınkine benzer.

Cıvalı barometre kuramı ve yapımı.


Uzunluğu yaklaşık 0,90 m, uçlarından biri kapalı cam bir tüp alınır. Bu tüp yıkanıp kurutulduktan sonra, üst kısmında bir me- nisk oluşuncaya değin arıtılmış cıvayla doldurulur. Ardından, ağzı aşağıya gelecek biçimde ters çevrilerek arıtılmış sıcak cıvayla dolu bir kaba daldırılır. Tüpün içindeki cıva alçalarak yaklaşık 0,76 m yükseklikte durur ve tüpün üst yanında barometre odası denilen bir boşluk oluşur.

Tüpteki cıvanın kaptaki cıva düzeyinde bir A kesitini göz önüne alalım: A kesitindeki basınç, kaptaki cıva yüzeyinden alınan aynı boyutlu bir B kesitindeki basınca eşittir; dolayısıyla aşağıdaki sonuç çıkarılır: atmosfer basıncı bir s yüzeyine, cıvanın kaptaki düzeyi ile tüpteki düzeyi (barometre yüksekliği) arasında ölçülen farka eşit yükseklikte ve s kesitli cıva sütununun ağırlığına eşdeğer bir kuvvet uygular. Düzey farkının 0,76 m olduğunu varsayarsak, cıvanın özgülkütlesi 13 590 kg/m3 olduğuna göre havanın uyguladığı basınç 13 590 x 0,76 x 9,81 = 101 320 Pa’dır Kap ve tüp (kaplı barometre) yerine yalnızca bir kıvrık tüp alınırsa, sifonlu barometre elde edilir.

Olağan Regnault barometresi.


Yukarı da belirtilen koşullarda yapılmış bir barometredir. Tüp ve kap duvara gömülü küçük bir tahtaya bağlıdır. Kaptaki cıva düzeyi değişebilir; cıvanın konumu kabın üstünde bulunan ve cıva düzeyinin üstüne çıkan bir vida ile belirlenir. Bu işlem yapıldığında barometre yüksekliği, vidanın üst ucu ve tüpteki cıva düzeyi arasındaki fark ile vidanın bilinen uzunluğu toplanarak elde edilir. Bu fark bir katetometre ile ölçülür.

Duyarlı gözlemlere gerek olmadığında tüpe oranla çapı çok geniş bir kap kullanılabilir. Kaptaki cıva düzeyinin değişmediği varsayılır ve bu düzey bölmelerin sıfır noktasını oluşturur; böyle bir aygıta kaplı barometre denir.
Tüp ince olduğunda kılcallık etkisi cıva sütununun çok kısa kalmasına yol açabilir ve engellenmesi gereken bir durumdur.

Fortm harorr etresi.


Bu aygıt temelde üst ucu Kapalı, ajt ucu açık daha geniş bir silindire geçirimsiz olarak kaynaklanmış cam bir barometre tüpünden Oluşur; silindirin tabanı deve derisindfen yapmıştır ve bir vidayla yükseltilip alçaltabilir. Bu silindir barometrenin katanı oluşturur. Aygıt cıvayla-doldurulur ve pirinçten bir gömlekle korunur; gömlek üstünde kabın ve tüpün üst bölümünün görujmesini sağlayan pencereler açılmıştır. "Ölçüm yapmak için deve derisini hareket ettiren vidayla kaptaki cıva bir iğnenin gösterdiği sabit bir düzeye getirilir. Aynı anda hem bu iğne hem de cıva düzeyindeki görüntüsü gözlenir. Tüpü koruyan pirinç kabın üst yanında cıvanın üst düzeyinin görülmesini sağlayan birbirine karşıt konumda iki yarık vardır. Bu yarıkların üstünde iğne düzeyinden başlayarak bölmeler bulunur. Ayrıca karşıt iki pencere ve bir verniye taşıyan bir sürgü tüp boyunca yer değiştirir. Bu pencereler cıvanın üst düzeyini görme olanağı verir. Verniye ile milimetrenin onda, hatta yirmide biri ölçülebilir.

Madensel ya da metal barometreler (Vidie ve Bourdon barometreleri).


Bu barometreler metallerin esnekliği ilkesine dayanır. Vidie barometresi silindir biçiminde havası boşaltılmış geçirimsiz ve ince
çeperli bakır bir kasadan oluşur. Kasa tabanı oluklu olduğu için kolayca biçim değiştirebilir; basınç kuvvetleri kasanın içinde bulunan bir yayla dengelenir. Basınç değiştiğinde, bu tabanın merkezi, basınç ve yayın birleşik etkisi altında yer değiştirir; bu devinim özel bir mekanizmayla dereceli bir kadran üzerinde devinen bir iğneye iletilir. Bu aygıt cıvalı bir barometreyle karşılaştırılarak derecelenir.

Bourdon barometresi, ince çeperli ve esnek, pirinç bir tüpten oluşur. Hemen hemen kapalı ve uzunca bir elips oluşturacak biçimde kıvrılan bu tüpün havası boşaltılır ve uçları geçirimsiz olarak kapatılır. Hava basıncı azaldığında elipsin kesiti çembere yaklaşır; dolayısıyla tüpün eğriliği azalır ve uçları birbirinden uzaklaşır. Tersine hava basıncı artarsa, tüpün kesiti yassılaşır, eğriliği artar ve iki uç birbirine yaklaşır. Bu devinimler iki küçük kolla ya da tüpün iki ucuna bağlı iki dişliyle bir göstergeye iletilir. Aygıtın bölmeleri yukarıdaki yöntemle sağlanır. Madensel veya metal barometreler en yaygın olanlardır.

Kaydedici barometre ya db barograflar.


Bunlar atmosfer basıncını her an gösteren ve bir kâğıda geçiren barometrelerdir.
RicharcI kaydedici barometresi. Vidie barometresi gibi bir dizi daire biçiminde kutudan oluşur. Bu kutular basınç değişimlerinin doğuracağı sünemeyi artırmak için üst üste Konarak tabanlarından birleştirilir. Üst kutu tabanının devinimi bir lövye ile büyütülerek özel bir yazıcı uca iletilir. Bu uç sözkonusu devinimi, isteğe göre bir gün ile bir hafta arasında değişen sürelerle, bir saat hareketiyle dönen bir tambura sarılı milimetrik kâğıda eğriler biçiminde aktarır.

Barometre düzeltmeleri Bir barometrede yapılan gözlemlere birçok düzeltme uygulamak gerekir:
1. Düzey düzeltmesi. Katetometre'de yapılan bir düzeltmedir ve bütün gözlemler için bir kez yapılır; bu düzeltmenin nedeni sıvılı barometrelerde ölçek sıfırının cıva kabındaki sıvı düzeyini tutmamasıdır.
2. Kılcallık düzeltmesi. 0,30 m çaplı tüplerde göz ardı edilebilecek kılcallık alçalışı duyarlı düzeltme çizelgelerinde verilir.
3. Sıcaklık düzeltmesi. Bu düzeltmeye 0° C'a indirgeme de denir. 0°C’a indirgenmiş bir barometrenin yüksekliği, cıva, metal ölçek ve cam 0°C’ta iken gözlenecek yüksekliktir. Önceden düzenlenen çizelgeler bu düzeltmenin anında yapılmasını sağlar.
4. Deniz düzeyine indirgeme. Değişik yükseltilerde yapılan barometre gözlemlerini karşılaştırmak için gözlem yerinin düşeyi üzerinde ve deniz düzeyinde bulunan bir barometrenin göstereceği yükseklik hesaplanır.

Barometrenin kullanımı.


Bir yerin yükseltisinin ölçümü. 1647'de Pascal havanın yerçekimi kuramını desteklemek için kayınbiraderi Pârier'den bir barometreyi Dome tepesinin değişik yüksekliklerine taşıyıp, her durakta barometre yüksekliğini titizlikle not alması için Auvergne’nın yardımını istemesini rica etti. Deney 19 eylül 1648’de yapıldı; Pascal bu deneyden barometre yüksekliği gözleminin "iki yerin aynı yükseklikte olup olmadığını anlamanın bir yolu" olduğu sonucuna vardı. Halley, Nevvton, Deluc ve nihayet Laplace sorunu yeniden ele aldılar. İki ölçüm yeri arasındaki yükseklik farkı "barometre düzeçlemesi” denilen çeşitli formüllerle bulunur. Uluslararası meteoroloji çizelgeleri birçok dilde hazırlanıp basılmıştır; bu çizelgeler bir barometre yüksekliğini 0°C'a ve deniz düzeyine indirgemeyi, bir yüksekliği hesaplamayı ya da 10 000 m’lik yükseklik farklarını hesaplamayı sağlar.

Kaynak: Büyük Larousse

Son düzenleyen Safi; 27 Temmuz 2016 01:50
Misafir
20 Aralık 2009 19:56       Mesaj #3
Misafir - avatarı
Ziyaretçi

Barometre


Atmosfer basıncını ölçen bir aygıttır. Atmosfer başmandaki değişiklikler hava koşullarında değişmelere yol açtığı için hava tahminlerinin yapılmasında barometre önemli bir rol oynar.
Ad:  barometr.jpg
Gösterim: 434
Boyut:  27.7 KB

Barometreyi 1643'te, Galileo'nun öğrencilerinden İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli bulmuştur. Atmosferin yeryüzündeki her şey üzerinde belirli bir basıncı olduğunu kanıtlamak için deneyler yapan Torricelli, 90 cm uzunluğundaki bir cam tüpü cıva iledoldurdu ve tüpü ters çevirerek açık ucunu cıva dolu bir kaba daldırdı. Tüpteki cıvanın kaptaki cıva düzeyinden 76 cm yüksekliğe kadar alçaldığını ve bu yükseklikte kaldığını gördü. Tüpteki cıva sütununu yukarıda tutan güç, havanın kaptaki cıvanın yüzeyine yaptığı basınçtı. Bu basınç, tüpün tabanı kadar bir alanda, 76 cm boyundaki cıva sütununun ağırlığına eşitti. Atmosferin basıncı arttığı zaman tüpteki cıva düzeyi yükseliyor, azaldığı zaman cıva düzeyi düşüyordu. Böylece Torricelli havanın bir basıncı olduğunu kanıtlamakla kalmadı, ilk cıvalı barometreyi de yapmış oldu.

Bu sıralarda. Almanya'da Magdeburg'lu Otto von Guericke aynı deneyi su dolu bir tüple yaptı. Suyun özgül ağırlığı cıvanınkine oranla çok az olduğundan atmosfer basıncına eşit ağırlıkta bir su sütunu elde etmek için Guericke'nin 12 metre uzunluğunda bir tüp kullanması gerekti.

Barometrenin gösterdiği basınç değişmeleri ile hava koşullarının değişmesi arasındaki ilişki Torricelli ve Guericke'nin dikkatini çekmişti. Barometre "düştüğü", yani düşük bir atmosfer basıncı gösterdiği zaman, atmosfer basıncının düşük olduğu o bölgeye doğru çevreden bir hava akımı oluyor ve bu durum rüzgâr, yağış gibi hava değişikliklerine yol açıyordu. Barometrenin yükselmesi ise havanın iyi olacağını gösteriyordu.

Daha sonra Fransız bilim adamı Blaise Pascal, barometre dağa çıkarıldığında cıva sütununun yüksekliğinin azaldığını, dağdan inince de yeniden yükseldiğini gösterdi. Çünkü atmosfer basıncı deniz düzeyinden yükseldikçe azalıyor, yükseklik azaldıkça da artıyordu. Böylece barometrenin iki önemli kullanım alanı ortaya çıktı. Günümüzde de meteorologlar ve denizciler barometreyi hava tahmini yapmakta, havacılar ve dağcılar ise deniz düzeyinden yüksekliği ölçmekte kullanırlar.

Cıvalı barometre, genellikle cıva düzeyinin kolayca ölçülmesini sağlamak amacıyla üzerine birimlerin işaretlendiği J biçiminde bir tüptür. Atmosfer basıncı en doğru biçimde Fortin barometresiyle ölçülebilir. Bu barometrede cıva kabının tabanı deve derisinden-dir ve bu tabana dayanan bir vida yardımıyla kabın büyüklüğü, dolayısıyla kaptaki cıvanın düzeyi ayarlanabilir. Hem kaptaki cıvanın, hem de tüpteki cıvanın düzeyi aynı anda görülerek cıva sütununun boyu çok duyarlı bir biçimde ölçülebilir. Bu sistemle, hava basıncındaki değişmelerin tüpteki cıvanın yanı sıra kaptaki cıvanın düzeyini de değiştirmesinin öteki cıvalı barometrelerde yol açtığı ölçüm hataları önlenmiş olur.

Aneroit barometre ise kolay taşınan, sıvı-sız, metal barometredir. Başlangıçta havacılar ve dağcılar için yapılan bu barometreler günümüzde en yaygın olarak kullanılan barometre türüdür. Aneroit barometrede, havası boşaltılmış, esnek çeperli bir kapsül vardır. Kapsülün yaylarla içten desteklenen çeperleri hava basıncındaki değişmelerle hareket eder ve bu hareket mekanik olarak bir ibreye iletilir. Üzerinde birimlerin işaretlenmiş olduğu kadrandan atmosfer basıncının düzeyi okunur. Aneroit barometrelerin ayarı, cıvalı barometre kullanılarak yapılır. Barograf adı verilen yazıcı barometrede, ibrenin hareketi kaldıraç işlevi gören kollarla güçlendirilerek özel bir yazıcıya iletilir. Yazıcı, basınç değişikliklerini döner bir silindir üzerindeki grafik kâğıdına işaretler. Barometrelerde ölçü birimi milibar, milimetre ya da inç olarak işaretlenmiş olabilir. 1.000 milibar, 750,1 milimetreye, o da 29,53 inçe eşittir. Deniz düzeyinden yükseğe çıkıldıkça, barometre her 100 metrede yaklaşık 12 milibar düşer.

Kaynak: MsXLabs.org & Temel Britannica
Son düzenleyen Safi; 27 Temmuz 2016 01:53
24 Mayıs 2011 16:20       Mesaj #4
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam

Barograf (Yazıcı Barometre)


Ad:  barogragf.jpg
Gösterim: 304
Boyut:  20.1 KB
Açık hava basıncını, grafik biçiminde kaydeden barometre. Yazıcı barometre de denir. Genellikle metal bir barometre, buna bağlı mürekkepli uç ve üzerine derecelenmiş kâğıt takılabilen ağır devirli (24 saatte 1 devir) bir silindirden oluşur. Silindir döndükçe, sürekli temas hâlindeki mürekkepli uç, basınç değişimini kâğıda geçirir.


MsXLabs.org & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi
Son düzenleyen Safi; 27 Temmuz 2016 01:32
20 Aralık 2016 13:10       Mesaj #5
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam

BAROMETRE


Açık hava basıncını ölçmeye yarayan araç. İki çeşittir: Laboratuvarlarda ve duyarlı ölçüm gerektiren durumlarda kullanılan cıvalı barometre ve daha portatif olan metal barometre. Cıvalı barometrenin geçmişi Torricelli'ye kadar uzanır (çanaklı barometre).

Ad:  barometre.jpg
Gösterim: 143
Boyut:  55.9 KB
Cıvalı barometrede basınç, bir cıva haznesiyle birleşik kap oluşturan ve kapalı üst ucunda boşluk (Torricelli boşluğu) bulunan bir tüpteki cıva yüksekliğiyle belirlenir ve örneğin 76 cm. Hg ya da 760 mm. Hg biçiminde ifade edilir. Cıva sütununun yüksekliği Fortin barometresinde kolayca okunur. Esnek olan alt ucunun hareket ettirilmesiyle haznedeki cıva düzeyi, sabit olan cetvelin sıfırıyla çakıştırılarak yükseklik, cetvelden okunur (bazılarında hareketli olan cetvel kaydırılarak sıfırlama yapılır). Cıvalı barometreler sıcaklık, yükseklik ve yerçekimi ivmesi değişince yeniden derecelendirilmelidir.

Metal barometreyse, esas olarak, havası alınmış ve büzülmemesi için çeperleri içerden yayla desteklenmiş metal bir kutudur ve basınç değişiminin çeperlerde oluşturduğu küçük hareket, mekanik bir düzenekle büyütülerek bir ibreye aktarılır. Metal barometreler cıvalı bir barometreyle karşılaştırılarak derecelendirilir. Bu barometreler altimetre olarak da kullanılır.

Barometre Nasıl Geliştirildi ?


1648 yılında Fransız bilgini Blaise Pascal, bir barometredeki cıva sütunun, bir dağa çıkarıldığında yavaş yavaş alçaldığını saptadı. Dağın eteğindeki bir başka barometre bütün gün boyunca aynı yerde kalıyordu. Bu sonuç deniz düzeyinden yükseklere çıkıldıkça atmosfer basıncının düşmesinden ileri gelir. O halde barometre, deniz düzeyinden olan yüksekliği ölçmek için yani altimetre olarakta kullanılabilinir.

Aynı yükseklikte ve değişmeyen sıcaklıkta barometrede gözlemlenen her değişiklik, atmosfer basıncındaki değişmeden ileri gelir. Basıncın aniden düşmesi genellikle kötü havayı gösterir. Yavaş yavaş yükselirse hava büyük bir olasılıkla düzelecektir.


Atmosfer basıncını sürekli kaydeden alete barograf denir. Bir manilevaya bağlı bir yazıcı ucu bulunan kuru bir barometreden oluşur. Yazıcı uç durmadan dönmekte olan bir silindir üzerine bir çizgi çeker. Basınç yükselip alçaldıkça silindir üzerindeki çizgi de yükselir alçalır. Meteoroloji uzmanları böylece havanın nasıl olacağını sağlıklı bir şekilde tahmin edebilirler.

Barometre Çeşitleri



Civalı barometreler
Toriçelli ( 1608-1647) deneyi sonucunda ortaya çıkmıştır. Civalı barometreleri de çanaklı ve sifonlu olarak iki bölüme ayırmak mümkündür. Çanaklı bir barometrede 100 cm uzunluğunda 1 cm2 kesitinde bir cam boru, bir civa çanağı ve borudaki civa sütununun yüksekliğini ölçmeye yarayan cetvel mevcuttur. Borunun bir ucu açık, diğer ucu kapalıdır. İçinde hava kalmayacak şekilde tamamen civa ile doldurulur. Açık uç aşağıya gelecek şekilde civa çanağına batırılır. Cam borudaki civa seviyesi yavaş yavaş düşer. deney deniz seviyesindeki bir mahalde yapılırsa 76 santimetreye gelince durur. Seviye daha aşağıya düşmez. Havanın basıncı cam boru içerisindeki 76 cm yükseklikte bulunan civa sütununun ağırlığına eşit demektir.

Sifonlu barometrelerde takriben 110 cm uzunluğunda bir ucu uzun, diğer ucu kısa -U- şeklinde cam boru kullanılır. Uzun olan kolun yüksekliği 100 cm ve ucu kapalıdır. Civa çanağı yoktur. Bunun yerini 18 cm yüksekliğindeki kısa kol alır. Kısa kolun ucu açıktır. Uzun kol civa ile tamamen doldurulduktan sonra ters çevrilerek düşey olarak tutulunca, civa seviyesi 76 santimetreye kadar inerken kısa koldaki civa bir miktar yükselir. Açık uçlu kısa borunun çapı kapalı uçlu uzun borunun çapından büyük olduğu için civanın dökülmesi söz konusu değildir. Civalı barometreler açık hava basıncını en emniyetli şekilde ölçebilen ve zamanla bozulmayan aletlerdir. Bu hususiyetinden dolayı meteoroloji istasyonlarında ve laboratuvarlarda yaygın olarak kullanılırlar. Pahalı olması ve ağırlığı sebebiyle taşıma zorluğunun bulunması belli başlı kusurlarıdır.

Metal barometreler
Açık hava basıncı, pratik olarak metal barometre ile de ölçülür. Hassasiyeti her ne kadar civalılar gibi uzun ömürlü değilse de, basınç hakkında bize fikir verir. Göstergeli ve yazıcı olanları da vardır. Yayın esnekliğinden istifade edilerek yapılmıştır. Basıncın değişmesiyle yayın şekli değişir. Bu şekil değişikliği bir kadran önünde hareket kabiliyetine sahip bir ibreye nakledilir. Yay, havası kısmen boşaltılmış madeni kutu içinde bulunur. Bu kutunun kapakları, atmosfer basıncının uygulayacağı kuvvetin daha büyük olması, dolayısıyla ibrenin daha fazla hareket edebilmesi için esnek bir metalden dalgalı olarak yapılmışdır.

Zamanla yayların esnekliği bozulunca barometre hata yapabilir. O zaman civalı barometrelerle ayarlamak gerekir. Bir dağın tepesindeki basınç ile eteğindeki basınç birbirinden farklıdır. Bu sebepten barometreler deniz seviyesinden itibaren irtifa (yükseklik) ölçme işinde de kullanılır. Takriben her 10,5 m yükseldikçe barometre basıncı 1 mm civa sütunu basıncı kadar düşer. Eğer basıncı 1 cm civa sütunu kadar düştüyse, deniz seviyesinden 105 metre yukarı çıkılmış demektir. Bu gaye ile kullanılan ve kadranında basınç yerine yükseklik yazan barometreye altimetre adı verilir.

Barometre İle Yüksekliğin Ölçülmesi


Cam tüpte civanın yükselmesini sağlayan hava basıncı olduğuna göre, basıncın yüksek yerlerde az olması şüphesiz tüpteki civa seviyesinin düşmesini sağlayacaktır. O halde bu düşmeden faydalanarak yüksekliği kestirmek mümkündür. Fransız fizikçisi Pascal, bu düşünceden hareket ederek, 1647’de, barometreyle yükseklikleri ölçtü, o zamandan beri barometreler aynı zamanda yükseklik ölçmekte kullanılmaya başlanmıştır.

Barometrenin gösterdiği basınç santimetre veya, İngiliz ölçüsü olan «parmak» (inch) olarak okunur. 1939’da A.B.D. Hava Bürosu «bar» denen bir ölçü birimi kabul etmiştir. Normal şartlar altında bir «bar» deniz seviyesinde 75 cm. lik civanın basıncını gösterir. Hava basıncı barın 1/1000 ini gösteren «milibar» la gösterilir. Bu sayede barometrelerin okunması daha kolay bir hale gelmiştir.
MsXLabs.org
-derlemedir.


Daha fazla sonuç:
Önemli İcatlar - Barometre

Hızlı Cevap
Mesaj:


Kaynak:

Bu sayfalarımıza baktınız mı
paneli aç