Türkiye ve Türklerde Tarihteki İlkler - Sayfa 20

İLK BALE OKULUMUZ

Türkiye' de gerçek anlamda bale gösterileri, oldukça yenidir. Devlet desteğiyle bale öğreniminin başlangıcı 1943 yılında oldu. İlk bale okulu, İstanbul Yeşilköy' de, İngiltere Kraliyet Balesi' nin kurucusu dünyaca ünlü Dame Ninette de Valois' nın denetim ve eğitimi altında çalışmalarına başladı. 1950 yılında Ankara' ya taşınan okul, Devlet Konservatuvarı' nın bir bölümü oldu. Bale okulunu ilk bitirenlerin 1960 yılında ilk oynadıkları oyun, Manuel de Faya' nın " El Amor Burujo " (Büyüleyen Aşk) adlı eseridir.

İLK BALE GÖSTERİSİ

1524 yılında İtalyanlar, İstanbul' daki bir şenlikte, klasik bale gösterisi düzenlediler. Buna Türkler de dansör olarak katıldılar. Daha sonraları Türk tiyatrosunun kuruluşuna büyük emeği geçen Güllü Agop' un tiyatrosunda, yabancı birçok bale topluluğu, temsil aralarında bale gösterileri yaptılar.

İLK BAKALORYA (Olgunluk) SINAVI

Türkiye' de bakalorya biçiminde sınav uygulaması ilk kez Galatasaray Lisesi' nde yapılmaya başlandı. 1 Eylül 1869' da yayımlanan bir tüzükle, lise ya da lise düzeyindeki okulları bitirenlerin yüksekokullara girebilmeleri için bakalorya yöntemi uygulandı. Buna olgunluk sınavı da denir. 1926 - 1936 yıllarında lise bitirme sınavlarıyla, yakın zamanlara kadar süregelen olgunluk sınavları da bir çeşit bakalorya niteliğindeydi.

İLK BAHAR BAYRAMI

Yurdumuzda ilk bahar bayramı, 1921 yılında kutlandı. Ancak, bu ilk kutlama, bir işçi bayramı niteliğindeydi. 27 Mayıs 1935 günü çıkarılan 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Yasa ile 1 Mayıs gününün " Bahar Bayramı " olarak kutlanması kesinleşti. 12 Eylül 1980'de yapılan askeri harekâttan sonra çıkarılan bir yasa ile, 1 Mayıs'ın resmi bayram olarak kutlanması kaldırıldı.

İLK AYRICALIK

Yabancılara verilen ilk ayrıcalık I.Bayezit' in oğulları Musa ve Süleyman Çelebi' lerin Venediklilere bazı ticaret işlerinde " özel " yetki tanımalarıyla ortaya çıkar. Bu ayrıcalıkları (imtiyaz) II. Murat' ın Cenevizlilere , Fatih Sultan Mehmet' in de azınlıklara " dinsel " ve Venedik, İtalyan, Cenevizliler ile Rodos şövalyelerine de ticaret yapma, tuzları işletme yetkileri vermesi izler. Başlangıçta önemsenmeyen bu imtiyazlar giderek 1536 yılında Kanuni Sultan Süleyman' la başlayan kapitülasyonların devletin başına bela kesilmesinin kaynakları olacaktı.

İLK AT ÜRETME ÇİFTLİĞİ (Hara)

Yurdumuzda ilk at üretme çiftliği yani hara, 1913 yılında Eskişehir Çifteler' de (Aziziye) kuruldu. Kurtuluş Savaşı' nda Yunanlılar, burayıda yakıp yıkarak kullanılmaz duruma getirdiler. Bu hara, 1923 yılında yeniden düzenlendi. Böylece de Türkiye' de ilk at yetiştiriciliği başlamış oldu.

İLK AT KOŞULARI

Ülkemizde ilk at koşuları Enver paşa ve arkadaşlarının kurduğu " Islah-ı Nesli Peres " yani " At Soyunu Geliştirme Derneği " nce düzenlendi. Cumhuriyet' in ilanını izleyen yıllarda ise at koşuları Tarım Bakanlığı' nın organizasyonunda gerçekleştirilmeye başladı. İlk Gazi Koşusu ise 1927 yılında yapıldı. Türkiye Jokey Kulübü de 1950 yılında kuruldu. 1953 yılından itibaren de yapılan bir sözleşme ile Türkiye' deki koşuların düzenlenmesi ve müşterek bahis oynatma yetkisi Jokey Kulübü' ne verildi.

İLK ATLETİZM ÇALIŞMALARI

Türkiye' de ilk atletizm çalışmalarına 1922 yılında başlandığı söylenebilir. 1912 - 1913 yıllarında tek tük görülen atletizm denemeleri birkaç heveslinin ilkel çalışmalarından öteye gidememiştir. Bu ilk atletizm heveslileri Silifkeli Şükrü , Doktor Nurettin Otmar , Selahattin ve Asım beylerdir .