Türkiye ve Türklerde Tarihteki İlkler - Sayfa 21

AVRUPA GEZİSİNE ÇIKAN İLK PADİŞAH

Tarihimizde Avrupa gezisine çıkan ilk padişah, Sultan Abdülaziz' dir. 21 Haziran 1867 günü Fransa İmparatoru III. Napoleon' un çağrısı üzerine deniz yoluyla Avrupa' ya giden Abdülaziz, Fransa' nın Toulon kıyı kentine çıktı, oradan da Paris' e ulaştı. Burada uzun süre kalan Abdülaziz, Uluslararası Paris Sergisi 'ni gezdi, iki ülkeyi ilgilendiren konularda görüşmeler yaptı. Daha sonra İngiltere Kraliçesi Victoria' nın konuğu olarak Londra' ya giden Abdülaziz , Viyana , Budapeşte ve Rusçuk' a da uğradı. 7 Ağustos 1867' de ülkesine döndü. Abdülaziz' in Türk hükümdarı sıfatıyla yurt dışına ilk kez çıkışı, dış ilişkilerimiz açısından önemli bir olay olarak yorumlandı. Ancak, unutmamak gerekir ki, Osmanlı devletinin kuruluşundan sonraki Osmanlı padişahları, ordularının başında defalarca fetih savaşlarına çıkarak Avrupa ortalarına kadar gittiler. I. ve II. Murat, Yıldırım, Fatih, Yavuz, Kanuni Selim, tüm Balkan ülkelerini, Macaristan ve Avusturya ile Almanya' yı görerek tanımışlardır.

İLK SENATO (Ayan Meclisi)

23 Aralık 1876 günü yürürlüğe giren Anayasa ile birlikte " Heyet-i Ayan " yani senatörler kurulu oluşturuldu. Bu kurul, ilk Türk senatosu olarak nitelenir. Yürütme organı görevini üstlenen Heyet-i Ayan üyelerini padişah seçerdi. Üyelerin sayısı, milletvekilleri toplamının üçte birini geçemezdi. İlk Ayan Meclisi, 19 Mart 1877 Pazartesi günü Server Paşa başkanlığında Dolmabahçe' de çalışmalarına başladı. İlk Ayan Meclisi'nin 27 üyesi vardı. II. Abdülhamit, 13 Mart 1878 günü Ayan Meclisi' ni dağıttı, ama üyeler devletten aylıklarını almaya devam ettiler.

İLK AVRAT PAZARLARI

Tarihimizde ilk avrat pazarları Osmanlı İmparatorluğu zamanında kurulmuştu. 19. yüzyılın sonuna kadar süren avrat pazarlarının bu adla anılmasının nedeni, alıcı ve satıcısının yalnız kadınlardan olmasıdır. Bu tür pazarların en ünlüsü ise İstanbul'da Cerrahpaşa - Kocamustafapa arasındaki geniş alanı kaplamış olanıdır. Burayı Kanuni Sultan Süleyman' ın karısı Hürrem Sultan, önceleri pazar yeri olarak kurdurmuştu.

İLK AYAKKABI YAPIMEVİ

Türkiye' de ilk ayakkabı yapımevi, İstanbul Beykoz' da kuruldu. 1810 yılında Hamza Bey adında birisi deri yapımevi açtı. Sonraları bu yapımevinde kundura yapılmaya başlandı. Sultan II. Mahmut,1816 yılında ordu ayakkabılarının buradan sağlanmasını istemişti. 1942 yılında makineleştirilen Beykoz kundura yapımevi, 1933 yılından bu yana Sümerbank tarafından işletilmektedir.

İLK ATLAS

Çağdaş anlamda ilk atlas denemeleri Tanzimat döneminde yapıldı. İlk Türk atlası, Paris Coğrafya Topluluğu üyesi olan Hafız Ali Şeref tarafından yapıldı. 21 Haziran 1868' de Paris' te bastırılan bu atlasta 21 haritayla birçok şekil vardı.

TARİHİMİZDE İLK ARABA

Türklerin tarihinde ilk arabanın M.Ö. 2 bin yılında kullanılmaya başlandığı eski Çin kaynaklarından öğreniliyor. Türkler, arabayı yük taşımada ya da oturmak için kullanırlar, savaşa atla giderlerdi. Hatta, arabanın bulucusu da Türklerdir ve anayurdu Asya' dır. Türkiye' de arabanın şehirler arasında taşıt aracı olarak kullanılması Sultan Mahmut II' nin Kartal' da yapılan bir posta yolunun açılış törenine katılmak amacıyla bindiği faytonla başlar. Bunu " Tarih- i Lütfi " den öğreniyoruz .

İLK ARABA VAPURU

Türkiye' de ilk araba vapuru Suhulef' tir. Araba vapuru düşüncesinin de ilk kez Türklerden çıktığı bilinir. Osmanlılarda deniz taşımacılığı " Şirket-i Hayriye " adlı kuruluş tarafından yapılıyordu. Bu kuruluştan bir yöneticiyle bir teknisyen, araba vapuru yaptırmak için İngiltere' ye gittiler. 1869 yılında da iki araba vapuru ısmarlandı. O sıralarda İngiltere' de bile karşıdan karşıya deniz ulaşımı, halat ya da zincirlerle çekilen sallarla yapılmaktaydı. 1870' de " Suhulef ", 1871' de de " Sahilbent " araba vapurları, İstanbulda Anadolu ile Rumeli yakası arasında çalışmaya başladılar. Her ikisi de yandan çarklıydı.

İLK ANKET DÜZENLEYEN DERGİ

Türkiye' de okurları arasında ilk anket düzenleyen dergi " Mektep " tir. Karabet Efendi tarafından 1891 yılında çıkarılmaya başlanan Mektep dergisi, ilkokul öğrencilerine çeşitli bilgiler veren bir çocuk dergisiydi. İki yıl sonra bu özelliğini değiştirerek edebiyat dergisi oldu. Yazarları arasında Cenap Sahabettin, Hüseyin Cahit Yalçın , Hüseyin Siret , Süleyman Nazif , Mehmet Rauf ve Rıza Tevfi k gibi devrin ünlü kalemleri bulunuyordu.